Công ty Cổ phần Mạng giáo dục Bạch Kim - 27 Huỳnh Thúc Kháng, Đống Đa, Hà Nội
Trang bìa
Trang bìa:
TIẾT 46: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TẬP QUYỀN (THẾ KỶ XVI – XVIII) Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra bài cũ Em hãy sắp xếp thời gian phù hợp với các triều đại phong kiến ở nước ta:
1. Ngô: ||939-965|| 2. Đinh: 968-980 3. Tiền Lê: ||980-1009|| 4. Lý: ||1010-1025|| 5. Trần: ||1428-1527|| 6. ||Hồ||: 1400-1407 7. ||Lê Sơ||: 1428-1527 1.Triều đình nhà Lê
Trích Đại cương Lịch sử Việt Nam:
“ Lê Uy Mục ở ngôi từ 1505 đến 1509, sao nhãng việc triều chính, “đêm nào cũng cùng cung nhân uống rượu vô độ, ai say thì giết”, lại giết các công thần, tôn thất có ý không ủng hộ mình”. .... “ Lê Tương Dực lên ngôi cũng tỏ ra sa đọa không kém, “hoang dâm vô độ”… Tương Dực bắt dân đắp thành rộng mấy nghìn trượng… công việc xây dựng “phá đi làm lại nhiều lần” quân dân vừa khổ sở vì lao động vừa bênh tật chết rất nhiều, nước nhà “hết kiệt tiền của” ”. ( Đại cương lịch sử Việt Nam - Tập 1 ) Câu hỏi:
Đầu thế kỉ XVI cuộc sống của vua, quan nhà Lê như thế nào? - Từ đầu thế kỉ XVI (thời Lê Uy Mục, Lê Tương Dực) vua, quan ăn chơi xa xỉ, xây dựng cung điện, lâu đài tốn kém . Triều đình nhà Lê:
- Từ đầu thế kỉ XVI, vua, quan ăn chơi xa xỉ, xây dựng lâu đài, cung điện tốn kém. - Nội bộ triều Lê “chia bè kéo cánh” tranh giành quyền lực. Quan lại địa phương:
- Quan lại địa phương ra sức hà hiếp vơ vét của cải của nhân dân --> Triều đình Lê suy yếu, mục nát Ảnh phác họa chân dung Lê Thái Tổ Ảnh phác họa chân dung Lê Uy Mục 2.Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu TK XVI.
a. Nguyên nhân:
2) Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu thế kỷ XVI: a. Nguyên nhân - Quan lại ở địa phương cậy quyền thế ức hiếp, cuớp của dân, “coi dân như cỏ rác”. - Đời sống nhân dân lâm vào cảnh khốn cùng. --> Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ, giữa nhân dân với nhà nước phong kiến trở nên gay gắt. Bài Hịch:
- Trong baøi hòch cuûa Löông Ñaéc Baèng coù ñoaïn toá caùo boïn quan laïi: “Töôùc ñaõ heát maø laïm thöôûng khoâng heát, daân ñaõ cuøng maø laïm thu khoâng cuøng, phuù thueá thu ñeán tô toùc maø duøng cuûa nhö buøn ñaát” Nạn đói:
“ Naêm 1512: ñaïi haïn, trong nöôùc ñoùi to. Naêm 1517: daân cheát ñoùi, thaây choàng chaát leân nhau. Nhieàu huyeän thuoäc hai traán Haûi Döông vaø Kinh Baéc (Baéc Ninh - Baéc Giang), naïn ñoùi caøng döõ doäi hôn”. b. Diễn biến:
Từ năm 1511, các cuộc khởi nghĩa nổ ra nhiều nơi ở trong nước: khởi nghĩa Trần Tuân ở Sơn Tây ( Hà Tây), Năm 1512: khởi nghĩa Lê Hy, Trịnh Hưng ở Nghệ An, Thanh Hóa… Tiêu biểu nhất là cuộc khởi nghĩa của Trần Cảo đầu năm 1516 ở Đông Triều (Quảng Ninh) Những điểm nông dân khởi nghĩa:
Khởi nghĩa Trần Tuân:
Khởi nghĩa Trần Cảo:
Lược đồ khởi nghĩa Trần Cảo Thảo luận nhóm:
Thảo luận nhóm Nhóm 1 và 2: Kết quả và ý nghĩa của phong trào nông dân Đàng Ngoài đầu thế kỉ XVI. Nhóm 3 và 4: Nguyên nhân dẫn đến kết quả chung của phong trào nông dân Đàng Ngoài đầu thế kỉ XVI. c. Kết quả, ý nghĩa:
c. Kết quả: Các cuộc khởi nghĩa trên đều bị thất bại. * Ý nghĩa: - Thể hiện tinh thần đấu tranh chống áp bức, bóc lột. - Giáng đòn mạnh vào chính quyền nhà Lê, đẩy triều Lê mau chóng sụp đổ. 3. Củng cố, dặn dò:
Bài tập:
Điền sự kiện, thời gian thích hợp vào chỗ trống:
1.Lê Uy Mục được gọi là ||Vua quỷ|| 2.Lê Tương Dực được gọi là ||Vua Lợn|| 3.Nội bộ triều Lê đầu TK XVI: ||Chia bè kéo cánh|| 4.Quan lại địa phương: ||Ức hiếp nhân dân|| 5.Đời sống nhân dân: ||Cùng khốn|| 6.Nhân dân và giai cấp thống trị: ||Mâu thuẫn gay gắt|| 7.Khởi nghĩa Trần Tuân diễn ra năm: ||1511|| 8.Khởi nghĩa Trần Cảo diễn ra năm: ||1516|| 9.Các cuộc khởi nghĩa nông dân: ||Góp phần làm nhà Lê sụp đổ||. Hướng dẫn học:
Hướng dẫn học - Hoïc baøi cuõ: naém ñöôïc söï suy yeáu cuûa trieàu ñình nhaø Leâ daãn ñeán phong traøo noâng daân ñaàu theá kyû XVI - Laäp baûng thoáng keâ caùc cuoäc khôûi nghóa noâng daân theá kyû XVI. - Chuaån bò: Neâu nguyeân nhaân, dieãn bieán vaø haäu quaû cuûa chieán tranh Nam – Baéc trieàu vaø Trònh – Nguyeãn. Em coù nhaän xeùt gì veà tình hình chính trò, xaõ hoäi nöôùc ta theá kyû XVI-XVII. Phim tư liệu: