Công ty Cổ phần Mạng giáo dục Bạch Kim - 27 Huỳnh Thúc Kháng, Đống Đa, Hà Nội
Trang bìa
Trang bìa:
Tiết 32 Ôn tập chương II và III Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra bài cũ 1) Trình bày tóm tắt cuộc cải cách của Hồ Quý Ly? Trả lời: Cải cách về Chính trị; Kinh tế - tài chính; Xã hội; Văn hoá – giáo dục, Quân sự... 2) Ý nghĩa, tác dụng của cải cách Hồ Quí Ly? - Hạn chế tập trung ruộng đất của giai cấp quý tộc địa chủ. - Suy yếu thế lực nhà Trần - Tăng nguồn thu nhập cho đất nước. 1. Củng cố kiến thức lịch sử dân tộc thời: Lý; Trần; Hồ
a. Khái quát quá trình phát triển:
1.Kh¸i qu¸t tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña lÞch sö vµ v¨n minh §¹i ViÖt. -ThÕ nµo lµ v¨n minh §¹i ViÖt ? -T¹i sao nãi v¨n minh Đ¹i ViÖt mang ®Ëm tÝnh d©n téc vµ giµu tÝnh d©n gian ? a. Kh¸i qu¸t qu¸ tr×nh ph¸t triÓn. * L·nh thæ §¹i ViÖt qua c¸c thêi kú lÞch sö tõ thêi dùng n­íc ®Õn thÕ kû XVIII vµ ngµy nay. Kinh đô các triều đại: Kinh đô các triều đại
- C¸c Vua Hïng dùng n­íc, ®ãng ®« ë Phong Ch©u. - TriÒu Ng« ( 939- 967), ®ãng ®« ë Cæ Loa . - TriÒu §inh,TiÒn Lª ( 968 - 1009), ®ãng ®« ë Hoa L­. - TriÒu Lý (1010 - 1225), ®ãng ®« ë Th¨ng Long. - TriÒu TrÇn ( 1225- 1400 ), ®ãng ®« ë Th¨ng Long. - Nhµ Hå ( 1400-1407), ®ãng đ« ë T©y §«. - Thêi Lª, M¹c, T©y S¬n (1428 - 1788), ®ãng ®« ë Th¨ng Long. Văn minh Đại Việt:
* Trong 10 thÕ kû c¸c triÒu ®¹i Ng«, §inh, TiÒn Lª, Lý, TrÇn, Lª kÕ tiÕp nhau chèng ngo¹i x©m cñng cè nÒn ®éc lËp, thèng nhÊt ®Êt n­íc. Năm 1010, Lý C«ng UÈn dùng triÒu Lý, dêi ®« vÒ Th¨ng Long Th¨ngLong NÒn v¨n minh §¹i ViÖt ra ®êi vµ ph¸t triÓn song song víi quèc gia §¹i ViÖt. Ph¸t triÓn nhÊt d­íi thêi Lý, TrÇn. Cïng víi x©y dùng vµ ph¸t triÓn §¹i ViÖt ®· kh«ng ngõng ®Êu tranh gi÷ n­íc, x©ydùng quèc gia phong kiÕn ®éc lËp. Nhà Ngô, Lý, Trần:
Năm 938: Chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền đánh bại quân Nam Hán mở ra thời kỳ mới trong lịch sử dân tộc, thời kỳ xây dựng quốc gia phong kiến độc lập. Triều Lý, hai lần kháng chiến chống Tống thắng lợi. Năm 1077, phòng tuyến Như Nguyệt, gắn với tên tuổi của anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt và lời thề bất hủ. Như Nguyệt Nhà Trần, ba lần kháng chiến chống Mông - Nguyên thắng lợi. Năm 1288, Chiến thắng Bạch Đằng với tên tuổi anh hùng lừng danh Trần Hưng Đạo. Bạch Đằng Các danh nhân gắn với các chiến công:
Năm 1427 LÊ LỢI - NGUYỄN TRÃI Chiến thắng CHI LĂNG, cuộc kháng chiến chống quân Minh toàn thắng. Nguyễn Huệ Năm 1785, chiến thắng Rạch Gầm-Xoài Mút đánh bại hoàn toàn quân Xiêm. Năm 1789, Chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa đã đánh tan quân xâm lược nhà Thanh. Rạch Gầm b. Cơ sở phát triển nền văn minh Đại VIệt:
VËy nÒn v¨n minh §¹i ViÖt ®­îc x©y dùng vµ ph¸t triÓn trªn nh÷ng c¬ së nµo? b. Nh÷ng c¬ së ph¸t triÓn nÒn v¨n minh §¹i ViÖt KÕ thõa vµ kh«i phôc nh÷ng b¶n s¾c nÒn v¨n minh V¨n Lang - ¢u L¹c cña ng­êi ViÖt cæ. TiÕp thu cã chän läc ¶nh h­ëng v¨n ho¸ ph­¬ng B¾c, vµ v¨n ho¸ ph­¬ng Nam. §Êt n­íc ®éc lËp, yªu cÇu x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn v¨n minh. C©u hái: V× sao v¨n minh §¹i ViÖt ¶nh h­ëng v¨n ho¸ ph­¬ng B¾c, ph­¬ng Nam? Kết luận: Văn minh Đại Việt là sự kế thừa bản sắc truyền thống dân tộc từ người Việt cổ, tiếp thu có chọn lọc các yếu tố văn hoá Trung Quốc, Ấn Độ ( Chăm Pa). 2. Những thành tựu của nền văn minh Đại Việt
a. Chính trị:
2. Nh÷ng thµnh tùu chñ yÕu cña nÒn v¨n minh §¹i ViÖt. a. ChÝnh trÞ. * Tæ chøc nhµ n­íc ThiÕt chÕ nhµ n­íc phong kiÕn quan liªu, hoµn chØnh, quy cñ. Qu©n ®éi ®­îc tæ chøc cã quy m«, cã binh ph¸p: Bèn bé t¶, h÷u, tiÒn, hËu (Lý), Qu©n vµ §« ( TrÇn), chia thµnh c¸c phiªn ( HËu Lª). * X· héi Céng ®ång lµng x· n«ng th«n vÉn tån t¹i, ®« thÞ ph¸t triÓn chËm; kinh tÕ t­ b¶n chñ nghÜa kh«ng ph¸t triÓn ®­îc. Có luật pháp: Bộ “Hình Thư ” (thời Lý),” Hoàng triều Đại Điển”, “ Hình Luật Thư ” thời Trần, bộ ” Luật Hồng Đức” ( thời hậu Lê)… b. Kinh tế:
2. Nh÷ng thµnh tùu chñ yÕu cña nÒn v¨n minh §¹i ViÖt. a. ChÝnh trÞ. b. Kinh tÕ. Kinh tÕ n«ng nghiÖp ®a d¹ng, chñ yÕu lµ kinh tÕ lµng x·. Ph¸t triÓn víi quy m« réng lín, tr×nh ®é kü thuËt cao h¬n. Kinh tÕ hµng hãa, thñ c«ng bu«n b¸n kh¸ phån thÞnh. c. Văn hóa, tinh thần:
c. Văn hóa, tinh thần * PhËt gi¸o. PhËt gi¸o du nhËp vµo n­íc ta rÊt sím.Tõ thÕ kû X-XV, ®¹o phËt ®­îc truyÒn b¸ réng r·i. NhiÒu c«ng tr×nh kiÕn tróc phËt gi¸o ®­îc x©y dùng. Chïa Mét cét Th¸p chu«ng chïa keo C©u hái: Em hµy kÓ mét sè c«ng tr×nh kiÕn tróc PhËt gi¸o mµ em biÕt? Phim tư liệu:
Nho giáo:
b. Nho giáo. Ch÷ H¸n thµnh v¨n tù chÝnh dïng trong chÕ ®é khoa cö chän quan. NhiÒu t¸c phÈm v¨n th¬ ch÷ H¸n næi tiÕng: th¬ Lý Th­êng KiÖt, hÞch t­íng sÜ… C¸c c«ng tr×nh kiÕn tróc: kinh ®«, thµnh qu¸ch, cung ®iÖn ®­îc x©y dùng Điện Thái Hoà - Huế V¨n MiÕu - Quèc Tö Gi¸m Chữ Nôm:
Ch÷ N«m ra ®êi ®­îc nh©n d©n ta tiÕp nhËn vµ sö dông réng r·i. C©u hái: Em h·y kÓ tªn c¸c t¸c phÈm v¨n th¬ vµ t¸c gi¶ ch÷ N«m tiªu biÓu ? - Ai lµ ng­êi ®Æt nÒn mãng th¬ N«m ®Çu tiªn ë n­íc ta? a. Hå Xu©n H­¬ng b.Đặng Trần Côn c. §oµn ThÞ §iÓm d. NguyÔn Thuyªn - Chinh phô ng©m khóc lµ nguyªn t¸c ch÷ H¸n ®­îc ai dÞch sang ch÷ N«m? a.§Æng TrÇn C«n b. §oµn ThÞ §iÓm c. NguyÔn Tr·i d. Hµn Thuyªn C©u hái: Ch÷ N«m ra ®êi cã ý nghÜa g× ? V× sao ch÷ N«m sím ®­îc nh©n d©n ta tiÕp thu vµ øng dông réng r·i? Ý nghĩa:
Ý nghĩa: Thể hiện một sáng tạo văn hoá của người Việt, vừa mang tính tự tôn dân tộc, vừa mang tính dân gian sâu sắc, phù hợp với cách đọc và cách viết của người Việt. Hái: ë HuÕ cã nh÷ng c«ng t×nh kiÕn tróc nµo ¶nh h­ëng v¨n ho¸ PhËt gi¸o vµ v¨n hãa Nho gi¸o? Văn hóa dân gian:
* V¨n ho¸ d©n gian V¨n ho¸ d©n gian cßn gäi lµ dßng v¨n ho¸ truyÒn miÖng cña d©n gian lµng x·, võa chÞu ¶nh h­ëng c¶ v¨n hãa Nho gi¸o lÉn v¨n ho¸ PhËt gi¸o. NhiÒu thµnh tùu: H¸t vÝ, h¸t dÆm, h¸t ®èi, h¸t chÌo, h¸t béi.. vµ nhiÒu trß vui lÔ héi, móa h¸t d©n gian: móa rèi, ®¸ cÇu, ®Êu vËt, ®¸nh ®u, c¸c lÔ héi: héi lµng, héi mïa, chî t×nh... Nh÷ng ®å ch¹m kh¾c víi nhiÒu kiÓu hoa v¨n trang trÝ uyÓn chuyÓn, mÒm m¹i, dÞu dµng, ®éc ®¸o ViÖt Nam. Nhận xét:
Hái: Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸c thµnh tùu cña v¨n minh §¹i ViÖt vµ xu h­íng chuyÓn hãa cña nã ? * KÕt luËn: V¨n minh §¹i ViÖt. ThÓ hiÖn mét nÒn v¨n ho¸ rùc rì, phong phó, ®éc ®¸o. Ba dßng v¨n ho¸ hoµ nhËp, ®an xen ; ý thøc d©n téc, truyÒn thèng yªu n­íc lµ chÊt keo g¾n bã ba dßng v¨n ho¸ víi nhau. TiÕp thu cã chän läc nh÷ng tinh hoa cña c¸c dßng v¨n hãa kh¸c ®Ó ph¸t triÓn cao h¬n. 3. Đặc điểm và vị trí của nền văn minh Đại Việt
Đặc điểm:
3. §Æc ®iÓm vµ vÞ trÝ cña nÒn v¨n minh §¹i ViÖt. * §Æc ®iÓm. V¨n minh §¹i ViÖt lµ sù tiÕp nèi vµ ph¸t triÓn v¨n minh V¨n Lang ¢u L¹c cña ng­êi ViÖt cæ. V¨n minh §¹i ViÖt mang ®Ëm tÝnh d©n téc vµ d©n gian. C©u hái: T¹i sao nãi v¨n minh §¹i ViÖt mang ®Ëm tÝnh d©n téc vµ tÝnh d©n gian? TÝnh d©n téc thÓ hiÖn: G¾n qu¸ tr×nh dùng n­íc víi gi÷ n­íc, tÊt c¶ c¸c thµnh tùu ®Òu to¸t lªn truyÒn thèng yªu n­íc, tù hµo d©n téc. TÝnh d©n gian thÓ hiÖn: søc s¸ng t¹o vµ suy nghÜ cña quÇn chóng nh©n d©n, lµng x·, gÇn gòi, d©n d·. Vị trí:
* VÞ trÝ v¨n minh §¹i ViÖt. V¨n minh §¹i ViÖt lµ b­íc ph¸t triÓn , kiÖn toµn b¶n s¾c truyÒn thèng d©n téc, lµ nÒn t¶ng cña v¨n hãa ViÖt Nam. * Cñng cè. -V¨n minh §¹i ViÖt ®· tiÕp thu v¨n hãa bªn ngoµi vµ bªn trong nh­ thÕ nµo? - T¹i sao v¨n minh §¹i ViÖt mang ®Ëm tÝnh d©n téc vµ giµu tÝnh d©n gian ? * H­íng dÉn häc bµi ë nhµ. Tr¶ lêi c¸c c©u hái trong s¸ch gi¸o khoa.T×m hiÓu truyÒn thèngViÖt Nam ®­îc kiÖn toµn trong v¨n minh §¹i ViÖt nh­ thÕ nµo ? S­u tÇm tµi liÖu, tranh ¶nh c¸c c«ng tr×nh kiÕn tróc, c¸c chïa. Củng cố, dặn dò:
* Cñng cè. - V¨n minh §¹i ViÖt ®· tiÕp thu v¨n hãa bªn ngoµi vµ bªn trong nh­ thÕ nµo? - T¹i sao v¨n minh §¹i ViÖt mang ®Ëm tÝnh d©n téc vµ giµu tÝnh d©n gian ? * H­íng dÉn häc bµi ë nhµ. Tr¶ lêi c¸c c©u hái trong s¸ch gi¸o khoa.T×m hiÓu truyÒn thèngViÖt Nam ®­îc kiÖn toµn trong v¨n minh §¹i ViÖt nh­ thÕ nµo ? S­u tÇm tµi liÖu, tranh ¶nh c¸c c«ng tr×nh kiÕn tróc, c¸c chïa.