Công ty Cổ phần Mạng giáo dục Bạch Kim - 27 Huỳnh Thúc Kháng, Đống Đa, Hà Nội
Trang bìa
Trang bìa:
TIẾT 11: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT QUA MÀNG SINH CHẤT I. VẬN CHUYỂN THỤ ĐỘNG
1. Thí nghiệm :
I. VAÄN CHUYEÅN THUÏ ÑOÄNG - Khueách taùn: Hieän töôïng chaát tan di chuyeån töø nôi moâi tröôøng coù noàng ñoä cao ñeán nôi moâi tröôøng coù noàng ñoä thaáp. 1. Thí nghiệm: Hiện tượng khuếch tán Thí nghiệm:
- Thaåm thaáu: Nöôùc di chuyeån töø nôi moâi tröôøng coù noàng ñoä thaáp ñeán nôi moâi tröôøng coù noàng ñoä cao (töø nôi coù theá nöôùc cao ñeán nôi coù theá nöôùc thaáp). 1. Thí nghiệm: Hiện tượng khuếch tán I. VAÄN CHUYEÅN THUÏ ÑOÄNG Thí nghiệm hiện tượng thẩm thấu:
I. VAÄN CHUYEÅN THUÏ ÑOÄNG * MT ñaúng tröông: Moâi tröôøng coù noàng ñoä chaát tan baèng noàng ñoä trong teá baøo * MT nhöôïc tröông: Moâi tröôøng coù noàng ñoä chaát tan thaáp hôn noàng ñoä trong teá baøo * MT öu tröông: Moâi tröôøng coù noàng ñoä chaát tan cao hôn noàng ñoä trong teá baøo 2. Kết luận:
2. Kết luận - Vận chuyển thụ động: là hình thức vận chuyển tuân theo qui luật khuếch tán. Chất hoà tan: nồng độ cao, nồng độ thấp. Nước: thế nước cao, thế nước thấp - Con đường vận chuyển Qua lớp kép photpholipit: Kích thước nhỏ, không tích điện, không phân cực, những chất hoà tan trong lipit… Qua kênh prôtêin mang tính chọn lọc: đường, axit amin, các ion Na , K , C , Mg , P , Cl-… II. VẬN CHUYỂN CHỦ ĐỘNG
1. Hiện tượng:
II. VAÄN CHUYEÅN CHUÛ ÑOÄNG (Söï vaän chuyeån tích cöïc) 1. Hieän töôïng: - ÔÛ moät loaøi taûo, noàng ñoä ioât trong teá baøo gaáp 1000 laàn noàng ñoä ioât trong nöôùc bieån, nhöng ioát vaãn ñöôïc vaän chuyeån töø nöôùc bieån vaøo trong teá baøo. - Taïi oáng thaän, noàng ñoä glucoâzô trong nöôùc tieåu thaáp hôn glucoâzô trong maùu (1,2g/l), nhöng glucoâzô trong nöôùc tieåu vaãn ñöôïc vaän chuyeån vaøo maùu. moâi tröôøng coù noàng ñoä thaáp moâi tröôøng coù noàng ñoä cao! 2. Cơ chế:
- Proâteâin maøng keát hôïp vôùi cô chaát caàn vaän chuyeån - Proâteâin maøng töï quay trong maøng - Phaân töû cô chaát ñöôïc giaûi phoùng vaøo trong teá baøo. 2. Cô cheá 3. Kết luận:
3. Keát luaän: * Vaän chuyeån chuû ñoäng laø hình thöùc teá baøo coù theå chuû ñoäng vaän chuyeån caùc chaát qua maøng nhôø proâteâin maøng & coù tieâu duøng naêng löôïng ATP. * Ví duï: - Vaän chuyeån caùc chaát vaøo nôi döï tröõ: ñöôøng ñôn, ñöôøng ñoâi, axit amin, caùc ion khoaùng: Na , K , Ca2 , Cl-, HPO42-… 4. Các hình thức vận chuyển chủ động:
- Vaän chuyeån rieâng töøng chaát: 4. Caùc hình thöùc vaän chuyeån chuû ñoäng qua maøng: Các hình thức vận chuyển chủ động:
4. Caùc hình thöùc vaän chuyeån chuû ñoäng qua maøng: - Vaän chuyeån ñoàng thôøi hai chaát cuøng chieàu: Các hình thức vận chuyển chủ động:
4. Caùc hình thöùc vaän chuyeån chuû ñoäng qua maøng: - Vaän chuyeån ñoàng thôøi hai chaát ngöôïc chieàu: III. XUẤT BÀO, NHẬP BÀO
1. Nhập bào:
III. XUAÁT BAØO, NHAÄP BAØO. 1. Nhaäp baøo: (thöïc baøo, aåm baøo) - Maøng sinh chaát tieáp xuùc vôùi TB vi khuaån - Maøng sinh chaát bieán daïng, hình thaønh boùng nhaäp baøo bao laáy vi khuaån - Tieâu hoaù teá baøo vi khuaån baèng enzim coù trong lizoâxoâm 2. Xuất bào:
2. Xuaát baøo - Hình thaønh boùng xuaát baøo (tuùi tieát) chöùa caùc chaát caàn baøi xuaát. - Boùng xuaát baøo lieân keát vôùi maøng sinh chaát - Baøi xuaát caùc chaát ra ngoaøi (nöôùc boït, chaát nhaày, enzim,hoocmoân…) Bài tập:
CỦNG CỐ
Câu 1:
Caâu 1: Hình veõ döôùi ñaây cho thaáy söï vaän chuyeån cuûa caùc chaát qua maøng sinh chaát. - Chaát naøo ñöôïc vaän chuyeån tröïc tieáp qua lôùp keùp phoâtpholipit? - Chaát naøo khoâng ñöôïc vaän chuyeån tröïc tieáp qua lôùp keùp phoâtpholipit? Vì sao? Câu 2:
Câu 2: Nồng độ các chát tan trong tế bào hồng cầu khoảng 2%. Đường saccarôzơ không thể tự do đi qua màng nhưng nước & urê thì qua được. Thẩm thấu sẽ làm cho tế bào hồng cầu co lại nhiều nhất khi ngập trong dung dịch nào sau đây:
A. Dung dịch urê ưu trương
B. Dung dịch urê nhược trương
C. Nước tinh khiết
D. Dung dịch saccarôzơ ưu trương
E. Dung dịch saccarôzơ nhược trương
Kết thúc: