Công ty Cổ phần Mạng giáo dục Bạch Kim - 27 Huỳnh Thúc Kháng, Đống Đa, Hà Nội
Trang bìa
Trang bìa:
Trang bìa:
TIẾT 105: THUẾ MÁU I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHÚ THÍCH
Đọc - Tìm hiểu chú thích:
(TrÝch B¶n ¸n chÓ ®é thùc d©n Ph¸p ) I. ĐỌC - TÌM HIỂU CHÚ THÍCH Đoạn trích “Thuế máu’’rút trong chương I “Bản án chế độ thực dân pháp’’ với nhan đề “Thuế máu” rất độc đáo ,có giá trị tố cáo tội ác của bọn thực dân một cách đanh thép các tiêu đề như: 1. Chiến tranh và “người bản xứ” 2. Chế độ lính tình nguyện. 3. Kết quả của sự hy sinh. Đã làm nổi rõ cái thứ “Thuế máu”Vô cùng kì lạ và vô nhân đạo. Những người A-nam-mit, những nô lệ da đen phải làm bia đỡ đạn cho bọn thực dân Pháp và bị đối xử một cách vô cùng dã man. II. TÌM HIỂU VÀ PHÂN TÍCH VĂN BẢN
Tìm hiểu và phân tích văn bản:
II. TÌM HIỂU VÀ PHÂN TÍCH VĂN BẢN Phần 1. Chiến tranh và người bản xứ. Phần 2. Chế độ lính tình nguyện. Đoạn trích phần 2 được hình thành 3 luận cứ 1. Những vụ nhũng lạm trong việc bắt lính. 2. Phản ứng của những người bị bắt lính. 3. Luận điệu của chính quyền thực dân Tìm hiểu và phân tích văn bản:
PhÇn 2. ChÕ ®é lÝnh t×nh nguyÖn. §o¹n trÝch phÇn 2 ®­îc h×nh thµnh 3 luËn cø 1. Nh÷ng vô nhòng l¹m trong viÖc b¾t lÝnh. 2. Ph¶n øng cña nh÷ng ng­êi bÞ b¾t lÝnh. 3. LuËn ®iÖu cña chÝnh quyÒn thùc d©n. - Mçi luËn cø trªn n»m trong ®o¹n nµo cña v¨n b¶n ? Tõ “§©y ! ChÕ ®é lÝnh t×nh nguyÖn” ®Õn “... hoÆc x× tiÒn ra.” (luËn cø 1) TiÕp ®Õn “ ... mñ bÖnh lËu” (luËn cø 2) TiÕp ®Õn “ ... kh«ng ngÇn ng¹i” (luËn cø 3) Em h·y tãm t¾t c¸c thñ ®o¹n xoay së tõ viÖc b¾t lÝnh t×nh nguyÖn? “Tho¹t tiªn tãm ng­êi nghÌo khoÎ, sau ®ã ®Õn con nhµ giµu, nÕu kh«ng muèn ®i lÝnh th× ph¶i x× tiÒn ra” Trả lời câu hỏi:
T¹i sao t¸c gi¶ gäi ®ã lµ nh÷ng vô nhòng l¹m hÕt søc tr¾ng trîn? - ¡n tiÒn c«ng khai tõ viÖc kiÓm qu©n, Tù do lµm tiÒn kh«ng cßn luËt lÖ. - Tõ ®ã cho chóng ta thÊy thùc tr¹ng lÝnh t×nh nguyÖn lóc bÊy giê nh­ thÕ nµo ? - Lµ c¬ héi lµm giÇu cña bän quan chøc trªn tÝnh mÖnh cña ng­êi b¶n xø. Tìm hiểu và phân tích văn bản:
- Tiªu ®Ò ®· gîi lªn sù thËt vÒ b¶n chÊt bÞp bîm lõa dèi cña thùc d©n Ph¸p. - Thñ ®o¹n tiÕn hµnh lïng b¾t vµ c­ìng bøc ng­êi ta ph¶i ®i. - S½n sµng trãi xÝch nhèt nh­ sóc vËt ®µn ¸p d· man nÕu nh­ cã chèng ®èi. PhÇn 2. ChÕ ®é lÝnh t×nh nguyÖn. §o¹n trÝch phÇn 2 ®­îc h×nh thµnh 3 luËn cø 1. Nh÷ng vô nhòng l¹m trong viÖc b¾t lÝnh. 2. Ph¶n øng cña nh÷ng ng­êi bÞ b¾t lÝnh. 3. LuËn ®iÖu cña chÝnh quyÒn thùc d©n. Tìm hiểu và phân tích văn bản:
PhÇn 2. ChÕ ®é lÝnh t×nh nguyÖn. §o¹n trÝch phÇn 2 ®­îc h×nh thµnh 3 luËn cø 1. Nh÷ng vô nhòng l¹m trong viÖc b¾t lÝnh. 2. Ph¶n øng cña nh÷ng ng­êi bÞ b¾t lÝnh. 3. LuËn ®iÖu cña chÝnh quyÒn thùc d©n. Chó ý vµo luËn cø 2 cho biÕt ph¶n øng cña ng­êi bÞ b¾t lÝnh t×nh nguyÖn cã g× kh¸c th­êng? T×m mäi c¬ héi ®Ó chèn tho¸t tù lµm cho m×nh nhiÔm ph¶i nh÷ng bÖnh nÆng nhÊt th«ng th­êng lµ bÖnh ®au m¾t, ch¶y mñ s¸t vµo m¾t nhiÒu thø chÊt ®éc Trả lời câu hỏi:
- Chó ý vµo luËn cø 2 cho biÕt ph¶n øng cña ng­êi bÞ b¾t lÝnh t×nh nguyÖn cã g× kh¸c th­êng? T×m mäi c¬ héi ®Ó chèn tho¸t tù lµm cho m×nh nhiÔm ph¶i nh÷ng bÖnh nÆng nhÊt th«ng th­êng lµ bÖnh ®au m¾t, ch¶y mñ s¸t vµo m¾t nhiÒu thø chÊt ®éc - Tõ ®ã cho thÊy thùc tr¹ng nµo cña chÕ ®é lÝnh t×nh nguyÖn? Kh«ng dùa trªn sù t×nh nguyÖn, g©y thªm nhiÒu bÖnh tËt nguy hiÓm - Tõ ®o¹n trÝch tr×nh bµy luËn cø 3 em cho biÕt Phñ toµn quyÒn §«ng d­¬ng ®· tuyªn bè ®iÒu g×? “ C¸c b¹n ®· tÊp nËp ®Çu qu©n, c¸c b¹n kh«ng ngÇn ng¹i rêi bá quª h­¬ng xiÕt bao tr×u mÕn, ®Ó ng­êi th× hiÕn x­¬ng m¸u cña m×nh nh­ lÝnh khè ®á, kÎ th× hiÕn d©ng c¸nh tay lao ®éng cña m×nh nh­ lÝnh thî” Trả lời câu hỏi:
Trong thùc tÕ, nh÷ng sù thùc nµo vÒ lÝnh t×nh nguyÖn ®­îc ph¬i bµy? - Tèp th× bÞ xÝch tay, nh÷ng vô b¹o ®éng ë Sµi gßn, Biªn Hoµ Chế độ:
ë ®©y diÔn ra sù ®èi lËp gi÷a sù thËt víi lêi nãi. Trong khi lµm nh÷ng ®iÒu trªn, chÝnh quyÒn thùc d©n vÉn rªu rao vÒ lßng tù nguyÖn cña ng­êi d©n thuéc ®Þa, lêi tuyªn bè cña Phñ toµn quyÒn §«ng D­¬ng chØ cµng béc lé sù tr¬ chÏn, nhan ®Ò “chÕ ®é lÝnh t×nh nguyÖn” Thùc chÊt lµ chÕ ®é c­ìng b¸ch, b¾t lÝnh mét c¸ch tµn b¹o, d· man ®· ®­îc thÓ hiÖn b»ng nh÷ng dÉn chøng vµ nh÷ng luËn cø rÊt cô thÓ b»ng giäng ®iÖu phÉn né, lªn ¸n mµ vÉn rÊt trµo phóng hµi ­íc, mét c¸ch ®au xãt, sù ®èi lËp thÓ hiÖn gi÷a nh÷ng lêi lÏ t©ng bèc, phØnh nÞnh hÕt lêi mµ hoµn toµn gi¶ dèi trong b¶n bè c¸o cña toµn quyÒn §«ng D­¬ng Em hiểu gì về thái độ của tác giả khi nói về chế độ lính tình nguyện? - Tôn trọng sự thật, khách quan, mỉa mai châm biếm. Chế độ lính tình nguyện:
PhÇn 2. ChÕ ®é lÝnh t×nh nguyÖn. §o¹n trÝch phÇn 2 ®­îc h×nh thµnh 3 luËn cø 1. Nh÷ng vô nhòng l¹m trong viÖc b¾t lÝnh. 2. Ph¶n øng cña nh÷ng ng­êi bÞ b¾t lÝnh. 3. LuËn ®iÖu cña chÝnh quyÒn thùc d©n. - Tiªu ®Ò ®· gîi lªn sù thËt vÒ b¶n chÊt bÞp bîm lõa dèi cña thùc d©n Ph¸p. - Thñ ®o¹n tiÕn hµnh lïng b¾t vµ c­ìng bøc ng­êi ta ph¶i ®i. - S½n sµng trãi xÝch nhèt nh­ sóc vËt ®µn ¸p d· man nÕu nh­ cã chèng ®èi. - C¸c dÉn chøng sinh ®éng mang néi dung tè c¸o v¹ch trÇn thñ ®o¹n lõa g¹t cña bän thùc d©n. Kết quả của sự hi sinh:
PhÇn 2. ChÕ ®é lÝnh t×nh nguyÖn. PhÇn 3. KÕt qu¶ cña sù hi sinh. §o¹n v¨n nµo tr×nh bµy luËn cø nµy? §o¹n tõ “§Ó ghi nhí c«ng lao ng­êi lÝnh An nam...” ®Õn “...chÝnh nghÜa vµ c«ng lý c¶.” Kết quả của sự hi sinh:
PhÇn 3. KÕt qu¶ cña sù hi sinh. §o¹n v¨n nµo tr×nh bµy luËn cø nµy? §o¹n tõ “§Ó ghi nhí c«ng lao ng­êi lÝnh An nam....” ®Õn “.....chÝnh nghÜa vµ c«ng lý c¶.” Tõ ®o¹n v¨n ®ã em h·y chØ ra c¸c c©u nghi vÊn? - Ch¼ng ph¶i ng­êi ta ®· lét hÕt tÊt c¶ cña c¶i cña hä, tõ hiÕc ®ång hå bé quÇn ¸o míi toanh mµ hä bá tiÒn tói ra mua, ®Õn c¸c vËt kØ niÖm, ®ñ thø..v.v… tr­íc khi ®­a hä ®Õn M¸c – x©y xuèng tµu vÒ n­íc ®ã sao? - Ch¼ng ph¶i ng­êi ta ®· giao hä cho bän sóc sinh kiÓm so¸t vµ ®¸nh ®Ëp hä v« cí ®ã sao? - Ch¼ng ph¶I ng­êi ta ®· cho hä ¨n nh­ cho lîn ¨n vµ xÕp hä nh­ xÕp lîn d­íi hÇm tµu Èm ­ít, kh«ng gi­êng n»m, kh«ng ¸nh s¸ng, thiÕu kh«ng khÝ ®ã sao? - Ch¼ng ph¶i hä ®· ®­îc mét quan cai trÞ biÕt ¬n ®ãn chµo nång nhiÖt b»ng mét bµi diÔn v¨n yªu n­íc: “C¸c anh ®· b¶o vÖ tæ quèc, thÕ lµ tèt. B©y giê chóng t«i kh«ng cÇn ®Õn c¸c anh n÷a, cót ®i!” ®ã sao? Trả lời câu hỏi:
- C¸c c©u nghi vÊn nµy dïng ®Ó hái hay ®Ó kh¼ng ®Þnh béc lé t×nh c¶m, c¶m xóc cña ng­êi viÕt? §Ó kh¼ng ®Þnh sù thËt, ®ång thêi béc lé t×nh c¶m, c¶m xóc cña ng­êi viÕt. - KÕt qu¶ sù hi sinh cña ng­êi d©n thuéc ®Þa trong c¸c cuéc chiÕn tranh nh­ thÕ nµo ? Trë l¹i gièng nh­ ng­êi hÌn h¹, ban ®Çu khi bÞ bãc lét tr¾ng trîn hÕt thuÕ m¸u. - Em nhËn xÐt vÒ c¸ch ®èi sö cña chÝnh quyÒn thùc d©n khi bãc lét hÕt thuÕ m¸u cña d©n thuéc ®Þa? C¸ch ®èi sö d· man v« nh©n ®¹o. Hình thức, lời nói, hành động:
Trong nh÷ng chÝnh s¸ch hËu chiÕn cña thùc d©n Ph¸p, chÝnh s¸ch nµo lµ ®éc ¸c, phi nh©n tÝnh nhÊt ? Tranh minh họa:
Kết quả của sự hi sinh:
PhÇn 3. KÕt qu¶ cña sù hi sinh. - Bé mÆt tr¸o trë, tµn nhÉn cña chÝnh quyÒn thùc d©n vµ nçi nhôc cña ng­êi d©n b¶n xø sau khi bÞ ®Èy vµo cuéc chiÕn tranh phi nghÜa. - Trë l¹i gièng nh­ ng­êi hÌn h¹ ban ®Çu. Tổng kết:
4. Tæng kÕt Ho¹t ®éng nhãm. Nhãm 1 Em h·y nhËn xÐt vÒ tr×nh tù bè côc c¸c phÇn trong ch­¬ng ? Nhãm 2 Em h·y tãm t¾t néi dung cña ®o¹n trÝch? Nhãm 3 NghÖ thuËt ch©m biÕm ®¶ kÝch s¾c x¶o tµi t×nh cña t¸c gi¶ thÓ hiÖn chñ yÕu qua c¸c ph­¬ng diÖn nµo? Nhóm 1, 2, 3:
Nhãm 1 §o¹n trÝch ch­¬ng “thuÕ m¸u” ®­îc bè côc theo tr×nh tù thêi gian, tr­íc, trong vµ sau khi s¶y ra cuéc chiÕn tranh thÕ giíi thø nhÊt . - Víi c¸ch s¾p xÕp hîp lÝ ®· béc lé bé mÆt gØa nh©n gi¶ nghÜa tr¬ trÏn b¶n chÊt tµn b¹o cña chÝnh quyÒn thùc d©n Ph¸p. Nhãm 2 Xung quanh viÖc bãc lét “ThuÕ m¸u” ®o¹n trÝch ®· ph¬i bµy mét c¸ch toµn diÖn b¶n chÊt cña thùc d©n Ph¸p.- Th©n phËn th¶m th­¬ng cña ng­êi d©n thuéc ®Þa thµnh vËt hy sinh ®Ó phôc vô cho lîi Ých cña m×nh trong c¸c cuéc chiÕn tranh tµn khèc. Nhãm 3 X©y dùng hÖ thèng h×nh ¶nh sinh ®éng biÓu c¶m søc m¹nh tè c¸o. - H×nh ¶nh cã tÝnh x¸c thùc kh«ng thÓ chèi c·i ®­îc. - H×nh ¶nh mang tÝnh chÊt ch©m biÕm trµo phóng s¾c s¶o vµ xãt xa. - Ng«n tõ mang mÇu s¾c trµo phóng ch©m biÕm “con yªu” “ b¹n hiÒn” “chiÕn sü c«ng lÝ b¶o vÖ tù do” - Giäng ®iÖu diÔu cît mØa mai “Êy thª mµ” “®ïng mét c¸i” - C©u hái tu tõ, ®iÖp tõ. III. LUYỆN TẬP
Chọn đáp án đúng:
III. LuyÖn tËp Trong đoạn trích “Thuế máu” Nguyễn ái Quốc đã sử dụng kết hợp các phương thức biểu đạt nào?
A. Nghị luận tự sự thuyết minh
B. Nghị luận tự sự miêu tả biểu cảm
C. Nghị luận biểu cảm miêu tả
D. Nghị luận tự sự miêu tả
IV. VỀ NHÀ
Về nhà:
VÒ nhµ * §äc tõng phÇn v¨n b¶n chÝnh x¸c * Häc néi dung vµ nghÖ thuËt cña ®o¹n trÝch. * Häc bµi vµ so¹n bµi héi tho¹i Kết thúc: