BÀI 9: VAI TRÒ CỦA ÁNH SÁNG
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
BÀI 9: VAI TRÒ CỦA ÁNH SÁNG
MỞ ĐẦU
Mục tiêu bài học
Ảnh
MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Nêu được vai trò của ánh sáng đối với sự sống; liên hệ được với thực tế. - Biết tránh ánh sáng quá mạnh chiếu vào mắt; không đọc, viết dưới ánh sáng quá yếu; thực hiện được tư thế ngồi học, khoảng cách đọc, viết phù hợp để bảo vệ mắt, tránh bị cận thị.
Câu hỏi mở đầu
Ánh sáng có vai trò gì đối với sự sống của con người, động vật, thực vật?
*Trả lời: - Ánh sáng rất cần cho sự sống của con người, động vật, thực vật. Hầu hết hoạt động của động vật và con người đều cần ánh sáng.
1. Ánh sáng đối với sự sống của thực vật
Thí nghiệm
1. Ánh sáng đối với sự sống của thực vật
- Chọn hai chậu cây dừa cạn giống nhau (Hình 1a, 1c). - Đặt chậu cây a trong nhà, chậu cây c ngoài sân. Hằng ngày tưới nước đầy đủ cho hai cây. - Sau một thời gian hình ảnh hai cây như hình 1b, 1d.
Ảnh
Hoạt động 1
1. Quan sát hình 1b, 1d và cho biết sự khác nhau ở hai cây. - Yếu tố nào làm ảnh hưởng đến sự phát triển của hai cây đó?
*Trả lời: - Cây ở hình 1b phát triển kém hơn trước, giảm lượng hoa, lá; còn cây ở hình 1d phát triển tươi tốt, cây to hơn và nhiều hoa hơn. - Yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của hai cây là ánh sáng.
Hoạt động 2
2. Quan sát hình 2, nêu những cách con người sử dụng ánh sáng đối với cây trồng và tác dụng của cách làm đó. - Hãy nêu ví dụ khác về những cách con người sử dụng ánh sáng đối với cây trồng ở địa phương em.
Trả lời: - Cách con người sử dụng ánh sáng ở các hình: a - Chiếu sáng ban đêm cho thanh long để kích thích ra hoa. b - Sử dụng đèn LED quang hợp cho cây. c - Dùng lưới che nắng cho cây hoa lan giúp cây phát triển tốt. - Ví dụ khác: + Thắp điện chiếu sáng cho hoa cúc nhằm: Kéo dài thời gian sinh trưởng của cây, hạn chế nụ sớm, điều chỉnh thời gian nở, tăng độ đồng đều và chất lượng của hoa. + Thắp điện để ấp trứng với số lượng lớn.
Câu hỏi trang 36
Ánh sáng có vai trò gì đối với sự sống của thực vật?
*Trả lời: - Ánh sáng ảnh hưởng rất lớn đến sự sinh trưởng và phát triển của cây. Thời gian chiếu sáng ảnh hưởng đến sự ra hoa của một số loài cây.
2. Ánh sáng đối với sự sống của động vật
Hoạt động 1
2. Ánh sáng đối với sự sống của động vật
Quan sát hình 3 và cho biết động vật cần ánh sáng để làm gì?
Ảnh
Hình a - Ánh sáng giúp động vật khỏe mạnh (mèo sưởi nắng). Hình b - Ánh sáng giúp cho thực vật xanh tốt, nhờ đó động vật có được thức ăn từ thực vật. Hình c - Ánh sáng giúp động vật nhìn rõ mọi vật (để săn mồi).
Câu hỏi trang 37
1. Ánh sáng có vai trò gì đối với sự sống của động vật? 2. Người ta dùng ánh sáng đèn điện ở các trang trại nuôi gà (Hình 4) để làm gì?
1. - Ánh sáng giúp động vật khỏe mạnh. - Ánh sáng giúp cho thực vật xanh tốt, nhờ đó động vật có được thức ăn từ thực vật. - Ánh sáng giúp động vật nhìn rõ mọi vật. 2. Nếu được chiếu sáng tốt gà sẽ sinh trưởng và phát triển tốt: Có bộ lông sáng đẹp; Duy trì tỷ lệ đẻ, tổng lượng trứng, trọng lượng trứng, tỷ lệ sống, tỷ lệ ấp nở ở mức ổn định; Giúp tìm được ổ đẻ đúng chỗ; Tránh được hiện tượng cắn mổ nhau.
Ảnh
3. Ánh sáng đối với đời sống của con người
Hoạt động 1
3. Ánh sáng đối với đời sống của con người
1. Quan sát hình 5 và nêu những tác dụng của ánh sáng đối với đời sống của con người. - Hãy nêu ví dụ khác về tác dụng của ánh sáng đối với đời sống của con người.
Ảnh
Hoạt động 1 (2)
Trả lời: - Tác dụng của ánh sáng đối với đời sống con người: a - Ánh sáng giúp con người nhìn rõ mọi vật, nhận biết thế giới hình ảnh, màu sắc. b - Ánh sáng Mặt trời là nguồn năng lượng sạch, tái tạo của con người. c - Ánh sáng giúp cho thực vật xanh tốt, nhờ đó con người, động vật có được thức ăn từ thực vật. d - Ánh sáng giúp con người nhìn rõ mọi vật thuận tiện cho việc đi lại. - Một số ví dụ khác: Con người dùng ánh sáng Mặt trời để sưởi ấm …
Hoạt động 2
2. Quan sát hình 6 và cho biết để tránh tác hại do ánh sáng quá mạnh gây ra cho mắt, chúng ta nên và không nên làm gì? Vì sao? - Hãy nêu ví dụ khác về những tác hại của ánh sáng quá mạnh đối với mắt và cách phòng tránh.
Ảnh
Hoạt động 2 (2)
Trả lời: - Để tránh ánh sáng quá mạnh gây ra cho mắt: a - Không được nhìn trực tiếp vào tia lửa hàn vì ánh sáng từ tia lửa hàn gây hại cho mắt. b - Đội mũ vành rộng hoặc che ô, đeo kính râm khi đi ra ngoài trời nắng để không bị bỏng da, cháy nắng khi tiếp xúc ánh mặt trời. c - Không được nhìn điện thoại gần tránh hại mắt. d - Không nhìn trực tiếp vào đèn pha xe máy đang bật sáng tránh lóa mắt gây nguy hiểm khi tham gia giao thông. - Một số ví dụ khác: + Không nên nhìn trực tiếp vào bóng đèn điện. + Không nhìn trực tiếp ánh mặt trời.
Hoạt động 3
3. Trường hợp nào dưới đây cần tránh để không gây hại cho mắt khi ngồi học? Vì sao?
Ảnh
Trường hợp a, b, d cần tránh để không gây hại cho mắt khi ngồi học: a - Ánh sáng quá yếu. b - Ánh sáng quá mạnh. d - Để mắt sát sách vở.
Câu hỏi 1, 2 trang 38
1. Đọc sách ở nơi thiếu ánh sáng có hại cho mắt không? Vì sao? 2. Để tránh bị cận thị thì tư thế ngồi học và khoảng cách từ mắt đến sách cần phải thế ngồi học và khoảng cách như thế nào?
*Trả lời: 1. Khi đọc sách ở nơi thiếu ánh sáng có hại cho mắt vì có thể khiến bị giảm sút thị giác (như bị tật cận thị…). 2. Thực hiện tư thế ngồi học ngay ngắn ở nơi đủ ánh sáng, khoảng cách từ mắt đến sách 25 cm đến 30 cm để tránh bị cận thị.
Câu hỏi 3 trang 38
3. Để bảo vệ mắt em cần làm những việc gì? Vì sao?
*Trả lời: Một số việc nên làm để bảo vệ mắt: - Ánh sáng quá mạnh chiếu vào mắt có thể gây hại mắt. Không học, đọc sách ở nơi thiếu ánh sáng hoặc nơi ánh sáng quá mạnh. - Thực hiện tư thế ngồi học ngay ngắn ở nơi đủ ánh sáng, khoảng cách từ mắt đến sách 25 cm đến 30 cm để tránh bị cận thị. - Không nhìn quá gần hoặc quá lâu vào màn hình điện thoại, máy tính, ti vi để bảo vệ mắt.
LUYỆN TẬP
Kiến thức cốt lõi
Ảnh
KIẾN THỨC CỐT LÕI
- Ánh sáng rất cần cho sự sống của con người, động vật, thực vật. Hầu hết hoạt động của động vật và con người đều cần ánh sáng. - Ánh sáng quá mạnh chiếu vào mắt có thể gây hại mắt. - Không học, đọc sách ở nơi thiếu ánh sáng hoặc nơi ánh sáng quá mạnh.
BT1
Bài tập trắc nghiệm
Đâu là lợi ích của ánh sáng?
Giúp con người ngủ ngon hơn.
Giúp các loài động vật ngụy trang tốt hơn.
Giúp cây cối sinh trưởng và phát triển.
Giúp cây cối mọc rễ.
BT2
Bài tập trắc nghiệm
Ánh sáng có thể được dùng để
Làm nguồn năng lượng sạch cung cấp điện cho con người
Cung cấp không khí trong lành
Cải thiện việc ô nhiễm nước
Cả A, B, C
BT3
Bài tập trắc nghiệm
Nếu không có Mặt Trời thì
Trái Đất không còn được sưởi ấm.
Cây cối vẫn xanh tươi.
Thời gian ban ngày ngắn hơn ban đêm.
Thời gian ban đêm ngắn hơn ban ngày.