BÀI 5. TIẾNG CƯỜI TRÊN SÂN KHẤU. 4. THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT TRANG 143
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
BÀI 5. TIẾNG CƯỜI TRÊ̂N SÂN KHẤU
BIỆN PHÁP TU TỪ NGHỊCH NGỮ: ĐẶC ĐIỂM VÀ TÁC DỤNG
Thực hành tiếng việt:
Khởi động
Khởi động
Bài kiểm tra tổng hợp
Khởi động
Câu 1: Xác định dấu hiệu nhận biết nghịch ngữ trong câu sau: Những việc trắc trở như thế đã làm cho ông già hơn tám mươi tuổi phải chết một cách bình tĩnh. - A. Có cụm từ mang tính chất của một phụ chú khác thường đối với đối tượng được đề cập trước đó. - false - B. Có sự kết hợp phi lí giữa các từ mang nghĩa đối chọi ngay trong một cụm từ: chết một cách bình tĩnh. - true - C. Có sự xuất hiện của yếu tố giễu nhại. - false - D. Sự pha trộn giữa kiểu nói lịch sự và nói quá. - false - false - false
Câu 2: Hãy tìm nhan đề có sự xuất hiện của nghịch ngữ? - A. Hạnh phúc của một tang gia. - true - B. Tức nước vỡ bờ. - false - C. Một bữa no. - false - D. Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu. - false - false - false
Câu 3: Xác định định ngữ trong câu sau: Bước đường công danh của ông cũng bắt đầu từ chức lí trưởng vượt qua những bậc phó tổng, chánh tổng, rồi cơm rượu, bò lợn và quan phủ, quan tỉnh hiệp sức với nhau đưa ông lên ghế nghị viện. - A. Rồi cơm rượu, bò lợn. - true - B. Quan phủ, quan tỉnh. - false - C. Bước đường công danh. - false - D. Ghế nghị viện - false - false - false
Câu 4: Xác định nghịch ngữ trong câu sau: Như một bậc vĩ nhân nhũn nhặn, nó giơ quả đấm chào loài người, nhẩy xuống đấy, lên xe hơi. - A. Như một bậc vĩ nhân nhũn nhặn. - false - B. Nó giơ quả đấm chào loài người. - true - C. Nhẩy xuống đấy. - false - D. Lên xe hơi. - false - false - false
Hình thành kiến thức
Hình thành kiến thức
Ảnh
Hình thành kiến thức
- Nhiệm vụ
Ảnh
Hình vẽ
- Nhiệm vụ:
Đọc phần tri thức ngữ văn về BPTT nghịch ngữ, làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi: Trình bày những kiến thức về dấu hiệu nhận biết của BPTT nghịch ngữ?
1. Khái niệm
Ảnh
1. Khái niệm:
Hình vẽ
Có sự kết hợp dường như phi lí giữa các từ mang nghĩa đối chọi ngay trong một cụm từ. người tiếp nhận có thể nhận ra ngay tính chất nghịch ngữ của cụm từ đó mà không cần phải đối chiếu nó với các cụm từ khác trong câu.
2. Dấu hiệu nhận biết:
2. Dấu hiệu nhận biết:
Hình vẽ
Có cụm từ mang tính chất của một phụ chú khác thường đối với đối tượng được đề cập trước đó.
Ảnh
VD: Ông hứa thế, giả thử cứ cho rằng một vị Toàn quyền Đông Dương mà lại biết giữ lời hứa đi chăng nữa, thì chúng ta vẫn được phép tự hỏi liệu quan Toàn quyền Va-ren sẽ “chăm sóc” vụ ấy vào lúc nào và ra làm sao.
Ảnh
Luyện tập
Luyện tập
Ảnh
Luyện tập (Hoàn thành các bài tập trong SGK)
- Bài 1 SGK trang 143
Ảnh
- Bài 1 SGK trang 143:
a. Hạnh phúc của một tang gia – Văn Minh nữa cũng nói vào – Một đám ma gương mẫu.
Hình vẽ
Đám ma >< hạnh phúc
Ảnh
→ Nghịch lý, đám ma dường như mất đi không khí thông thường mà trở nên hỗn độn, hài hước như một sân khấu rộng lớn, nơi có rất nhiều diễn viên cùng nhau hoàn thành một vở kịch đầy giả tạo.
+ Ý b
Ảnh
- Bài 1 SGK trang 143:
b. Vì mới chết lần này là lần đầu, nên anh Xích chưa có lịch duyệt về khoản ấy. Thực vậy, nếu chết ở tỉnh thì ai láu. Nên chọn vào đêm thứ Sáu. Như thế, vợ con có vừa vặn thì giờ để cáo phó lên báo. Và đến Chủ nhật. cất đám, có đủ các cụ, các quan, các ông, các bà, thân bằng cố hữu đi đưa đông. Ở nhà quê, nếu chết vì tai nạn, người khôn ngoan bao giờ cũng tránh ngày Chủ nhật hoặc ngày lễ, thì sự khám xét, tống táng mới mong chóng được.
Hình vẽ
Chết phải chọn ngày
Ảnh
→ Nghịch lí, anh nông dân có tên là Xích vì “vô học, ngu dốt” nên đã không biết chọn cho mình cách chết và giờ chết.
- Bài 2 SGK trang 143
Ảnh
Hình vẽ
- Bài 2 SGK trang 143:
a. Trưởng bưu cục – Sao lại không? Được ông vay tiền, thực là hạnh phúc rất lớn. Thưa ông, đây, xin rất vui lòng. Tôi xin tận tâm tận lực sẵn sàng hầu ông.
Vay tiền: đáng lẽ tâm trạng người cho vay phải không thấy vui vẻ nhưng đây lại thấy hạnh phúc.
Hình vẽ
Thực chất hành động “cho vay" là cách nói nhẹ đi của hành động “đút lót". Vốn dĩ trưởng bưu cục đang thấy lo lắng sợ “quan thanh tra" không nhận tiền đút lót.
+ Ý b
Ảnh
Hình vẽ
- Bài 2 SGK trang 143:
b. Chánh án – Ấy chết! Sao ông lại nghĩ thế! Được ông nhận tiền, thực vinh dự cho tôi quá rồi. Cố nhiên, tôi đem hết tài hèn sức mọn, lòng nhiệt thành, sốt sắng đối với quan trên… để cố gắng sao cho xứng đáng…
Nhận tiền: đáng lẽ tâm trạng người đưa tiền phải thấy không thoải mái nhưng đây lại thấy vinh dự vì quan thanh tra “nhận tiền"
Hình vẽ
Thực chất đây cũng là hành động “đút lót", cách diễn đạt khiến cho câu chuyện hài hước, châm biếm hơn.
Vận dụng
Vận dụng
Ảnh
- Vận dụng:
Viết một đoạn hội thoại (khoảng từ bảy đến tám lượt lời) về chủ đề Tiếng cười trên sân khấu, trong đó có sử dụng biện pháp tu từ nghịch ngữ. Chỉ ra và nếu tác dụng của biện pháp này.
Tổng kết
Tổng kết
Ảnh
Tổng kết:
Ôn lại kiến thức đã học. Hoàn chỉnh bài tập phần Vận dụng. Chuẩn bị bài sau: "Bài 5. Tiếng cười trên sân khấu. 5. Thật và giả (trích kịch Con nai đen) (Nguyễn Đình Thi)".
Cảm ơn
Ảnh