BÀI 3: SỰ Ô NHIỄM VÀ BẢO VỆ NGUỒN NƯỚC. MỘT SỐ CÁCH LÀM SẠCH NƯỚC
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
BÀI 3: SỰ Ô NHIỄM VÀ BẢO VỆ NGUỒN NƯỚC. MỘT SỐ CÁCH LÀM SẠCH NƯỚC
MỞ ĐẦU
Mục tiêu bài học
Ảnh
MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Nêu được nguyên nhân gây ra ô nhiễm nguồn nước, liên hệ thực tế ở gia đình và địa phương. - Nêu được sự cần thiết phải bảo vệ nguồn nước (nêu được tác hại của nước không sạch) và phải sử dụng tiết kiệm nước. - Thực hiện được và vận động những người xung quanh (gia đình và địa phương) cùng bảo vệ nguồn nước và sử dụng tiết kiệm nước. - Trình bày được một số cách làm sạch nước, liên hệ thực tế về cách làm sạch nước ở gia đình và địa phương.
Câu hỏi mở đầu
Hãy kể tên một số nguồn nước mà em biết. Theo em nước trong các nguồn đó đâu là nước sạch, đâu là nước bị ô nhiễm?
*Trả lời: - Một số nguồn nước sạch: + Nước ở nhà máy sản xuất nước sạch. + Nước mưa. - Một số nguồn nước bị ô nhiễm: + Nước đọng ở ven đường. + Nước thải ở các nhà máy, khu công nghiệp. + Nước thải sinh hoạt.
1. Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước
Dấu hiệu
1. Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước
- Nguồn nước bị ô nhiễm nếu có một trong các dấu hiệu như có màu, có mùi hôi, có chất bần, có chứa các vi sinh vật gây bệnh quá mức cho phép hoặc có chứa các chất tan có hại cho sức khoẻ.
Hoạt động (1)
Quan sát hình 1. - Chỉ ra dấu hiệu chứng tỏ nước bị ô nhiễm. - Cho biết nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước và nguyên nhân nào do con người trực tiếp gây ra.
Ảnh
Hoạt động (2)
*Trả lời: - Dấu hiệu chứng tỏ nước bị ô nhiễm: có màu, có mùi hôi, có chất bẩn, có chứa các vi sinh vật gây bệnh quá mức cho phép hoặc chứa các chất tan có hại cho sức khỏe. - Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước: xả rác thải bừa bãi; xả nước thải chưa qua xử lí xuống sông, hồ…; sử dụng thuốc trừ sâu trong nông nghiệp; lũ lụt, ... Trong đó nguyên nhân do con người trực tiếp gây ra là xả rác bừa bãi; xả nước thải chưa qua xử lí xuống sông, hồ…; sử dụng thuốc trừ sâu trong nông nghiệp.
Câu hỏi 1 trang 14
1. Nêu nguyên nhân khác gây ô nhiễm nguồn nước. 2. Kể việc làm ở gia đình hoặc địa phương em đã và đang gây ô nhiễm nguồn nước.
*Trả lời: 1. Một số nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước: - Ô nhiễm nguồn nước do nước thải sinh hoạt. - Ô nhiễm nguồn nước do hoạt động của các khu công nghiệp. - Ô nhiễm nước do hoạt động sản xuất nông nghiệp. - Ô nhiễm nước do rác thải y tế. ...
2. Một số việc làm ở gia đình hoặc địa phương em đã và đang gây ô nhiễm nguồn nước: - Xả nước thải sinh hoạt ra ngoài sông, hồ. - Người dân xả rác bừa bãi ra sông hồ. - Các nhà máy xả thẳng nước thải ra ngoài môi trường không qua xử lí, ...
2. Bảo vệ nguồn nước
Hoạt động 1, 2
1. Tìm hiểu thông tin về tác hại của nguồn nước bị ô nhiễm trên sách báo, Internet,... hoặc qua các quan sát thực tế, hãy kể những bệnh con người có thể mắc do việc sử dụng nước bị ô nhiễm. 2. Nói với bạn và những người xung quanh vì sao phải bảo vệ nguồn nước.
*Trả lời: 1. Ô nhiễm nước có thể là nguyên nhân dẫn đến sự lây truyền của một số bệnh nguy hiểm như: Tả, tiêu chảy, kiết lỵ, đau mắt, thương hàn hay bại liệt… 2. Cần phải bảo vệ nguồn nước để giảm thiểu ô nhiễm môi trường, giữ gìn hệ sinh thái, đảm bảo sức khỏe cho mọi người…
Hoạt động 3
3. Quan sát hình 2, cho biết việc làm đề bảo vệ nguồn nước và nêu tác dụng của việc làm đó.
Ảnh
a - Vệ sinh môi trường, vứt rác đúng nơi quy định góp phần bảo vệ môi trường. b - Thu gom rác thải trên sông, hồ … góp phần giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước. c - Kiểm tra và sửa chữa ngay khi bị dò nước giúp tránh lãng phí nước sạch.
Câu hỏi 2 trang 14
1. Nêu những việc làm khác bảo vệ nguồn nước. 2. Nêu những việc làm để vận động mọi người xung quanh cùng bảo vệ nguồn nước.
*Trả lời: 1. Một số biện pháp giúp bảo vệ nguồn nước: - Hạn chế sử dụng các hoá chất tẩy rửa. - Giảm thiểu rác thải nhựa. - Không lạm dụng phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc bảo vệ thực vật. - Không thải trực tiếp chất thải chăn nuôi xuống sông, hồ … 2. - Dùng băng rôn, biển hiệu, khẩu hiệu,... để tuyên truyền mọi người xung quanh cùng bảo vệ nguồn nước. - Vận động mọi người vệ sinh môi trường, thu gom rác thải bừa bãi quanh khu dân cư …
3. Sử dụng tiết kiệm nước
Hoạt động 1
1. Quan sát và đọc thông tin ở hình 3, cho biết điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta không tiết kiệm nước. Hãy chia sẻ điều đó với bạn và vận động mọi người xung quanh tiết kiệm nước.
Trả lời: - Nước là tài nguyên có hạn, nếu không tiết kiệm nước sẽ bị thiếu nước sạch; tăng chi phí sinh hoạt … ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống con người.
Ảnh
Hoạt động 2
2. Quan sát hình 4 và cho biết việc nào nên làm việc nào không nên làm. Vì sao?
Trả lời: - Việc nên làm: b, d. Sử dụng nước theo nhu cầu, tránh lãng phí nước. - Việc không nên làm: a, c. Vì ở hai hình a, c các bạn đang không tiết kiệm nước, làm lãng phí nước khi không sử dụng đến.
Ảnh
Câu hỏi trang 15
Nêu một số việc làm khác để tiết kiệm nước.
Trả lời: Một số việc làm để tiết kiệm nước: - Kiểm tra hệ thống ống nước, không để rò rỉ. - Thay thế các loại vòi nước bằng vòi phun. - Hạn chế sử dụng bồn tắm. - Khóa van nước khi không sử dụng (đánh răng, rửa bát,...).
4. Một số cách làm sạch nước
Một số cách làm sạch nước
4. Một số cách làm sạch nước
Tuỳ theo mục đích sử dụng nước và nguồn nước để chọn cách làm sạch nước cho phù hợp.
Ảnh
Hoạt động
Đọc thông tin về một số cách làm sạch nguồn nước và cho biết cách nào: - Loại bỏ được các chất không tan trong nước. - Loại được hầu hết vi khuẩn và chất gây mùi cho nước. - Loại được vi khuẩn trong nước.
Trả lời: - Cách lọc giúp loại bỏ được các chất không tan trong nước. - Cách khử trùng giúp loại được hầu hết vi khuẩn và chất gây mùi cho nước. - Cách đun sôi loại được vi khuẩn trong nước.
Câu hỏi trang 16
1. Chọn một số cách phù hợp để làm sạch: nước máy, nước trong bể bơi, nước đục. Nước sau khi được làm sạch, ở trường hợp nào có thể uống được? 2. Gia đình em đang sử dụng nguồn nước nào? Hãy kể tên cách làm sạch nước ở gia đình em hoặc địa phương em đang áp dụng.
1. - Đun sôi trước khi uống với nước máy. - Khử trùng với nước trong bể bơi. - Lọc với nước đục. Sau khi được làm sạch nước máy có thể uống được. 2. Gia đình em đang sử dụng nguồn nước máy, cách làm sạch nước máy là lọc và đun sôi trước khi sử dụng. Ngoài ra, ở địa phương em có một số hộ gia đình sử dụng nước giếng khoan, để làm sạch cần được lọc và đun sôi trước khi sử dụng.
LUYỆN TẬP
Kiến thức cốt lõi
Ảnh
KIẾN THỨC CỐT LÕI
- Một số nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước như xả rác và nước thải bừa bãi; nước thải chưa qua xử lí từ các nhà máy xả xuống sông, hồ; sử dụng thuốc trừ sâu trong nông nghiệp; lũ lụt, ... - Nước không sạch gây bệnh đau mắt, tiêu chảy, ... Vì vậy, cần phải bảo vệ nguồn nước bằng một số cách như đổ rác đúng nơi quy định; vệ sinh quanh ao, hồ, giếng nước, ...
Kiến thức cốt lõi (2)
Ảnh
KIẾN THỨC CỐT LÕI
- Sử dụng tiết kiệm nước để cho nhiều người khác có nước dùng và giảm chi phí sinh hoạt, tránh cạn kiệt nguồn nước. - Làm sạch nước bằng cách lọc đối với nước chứa chất không tan, khử trùng với nước chứa vi khuẩn như nước ở bể bơi, đun sôi trước khi uống với nước chứa ít vi khuẩn như nước máy.
BT1
Bài tập trắc nghiệm
Đâu là nguồn nước sạch?
Nước lọc bằng máy.
Nước ở cống.
Nước sông
Nước thải sinh hoạt.
BT2
Bài tập trắc nghiệm
Tại sao phải tiết kiệm nước?
Để cho nhiều người khác có nước dùng
Giảm chi phí sinh hoạt
Tránh cạn kiệt nguồn nước
Cả A, B, C
BT3
Bài tập trắc nghiệm
Có thể làm sạch nước đục bằng cách nào sau đây?
Khử trùng
Lọc
Đun sôi
Phơi nắng