BÀI 2: SỐNG CÙNG KÍ ỨC CỦA CỘNG ĐỒNG. VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ XÃ HỘI
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ XÃ HỘI
BÀI 2: SỐNG CÙNG KÍ ỨC CỦA CỘNG ĐỒNG.
Khởi động
Khởi động
- Khởi động:
Câu hỏi: Những hình ảnh trên nói về vấn đề gì? Quan điểm của em về những vấn đề trên là gì?
Ảnh
Ảnh
Hình 1
Hình 2
I. Tri thức về kiểu bài
1. Kiểu bài
Ảnh
1. Kiểu bài
Văn bản nghị luận một vấn đề xã hội: là kiểu văn bản dùng lí lẽ, bằng chứng để bàn luận và làm sáng tỏ về một vấn đề xã hội (một ý kiến, một tư tưởng đạo lí hay một hiện tượng xã hội), giúp người đọc nhận thức đúng về vấn đề và có thái độ, giải pháp phù hợp đối với vấn đề đó.
2. Yêu cầu đối với kiểu bài
Hình vẽ
Nêu và giải thích được vấn đề nghị luận.
2. Yêu cầu đối với kiểu bài
Ảnh
Trình bày ít nhất hai luận điểm về vấn đề xã hội; thể hiện rõ ràng quan điểm, thái độ của người viết; hướng người đọc đến một nhận thức đúng và có thái độ, giải pháp phù hợp trước vấn đề xã hội. Liên hệ thực tế, rút ra ý nghĩa của vấn đề.
Ảnh
Sử dụng được các bằng chứng thực tế tin cậy nhằm củng cố cho lí lẽ.
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Sắp xếp luận điểm, lí lẽ theo trình tự hợp lí.
Diễn đạt mạch lạc, khúc chiết, có sức thuyết phục.
+ tiếp (2. Yêu cầu đối với kiểu bài)
- Có các phần: mở bài, thân bài, kết bài theo quy cách của kiểu bài.
Hình vẽ
Hình vẽ
Nêu vấn đề xã hội cần nghị luận; sự cần thiết bàn luận về vấn đề.
Hình vẽ
Hình vẽ
Trình bày ít nhất hai luận điểm chính nhằm làm rõ ý kiến và thể hiện quan điểm, thái độ của người viết; sử dụng lí lẽ và bằng chứng thuyết phục.
Hình vẽ
Hình vẽ
Khẳng định lại tầm quan trọng hay ý nghĩa của vấn đề cùng thái độ, lập trường của người viết.
II. Phân tích ngữ liệu tham khảo
- Nhiệm vụ: (II. Phân tích ngữ liệu tham khảo)
Ảnh
Ảnh
- Nhiệm vụ:
Câu hỏi: Căn cứ vào ngữ liệu trong SGK và trả lời các câu hỏi?
- Câu 1
Ảnh
Câu 1: Ngữ liệu đã đáp ứng được yêu cầu về bố cục đối với kiểu bài nghị luận về một vấn đề xã hội hay chưa?
+ Hướng dẫn (Câu 1: )
- Hướng dẫn:
Ngữ liệu trên đã đáp ứng được yêu cầu về bố cục đối với kiểu bài nghị luận về một vấn đề xã hội:
Đã nêu và giải thích được vấn đề cần nghị luận. Có hệ thống luận điểm rõ ràng, lí lẽ, bằng chứng thuyết phục, xác thực, gần gũi.
Ảnh
- Câu 2
Ảnh
Câu 2. Việc tác giả dùng đoạn đầu trong thân bài để đưa ra cách hiểu về khái niệm "thần tượng" có tác dụng như thế nào trong cách triển khai vấn đề?
+ Hướng dẫn (- Câu 2)
Ảnh
- Hướng dẫn:
Nó sẽ giúp người đọc hiểu rõ hơn về vấn đề người viết đang muốn nói tới. Là cơ sở cho những luận điểm tiếp theo và tăng sức thuyết phục cho một bài văn nghị luận.
Việc đưa ra cách hiểu về khái niệm "thần tượng" ở đoạn đầu trong phần thân bài là rất hợp lí, bởi:
- Câu 3
Ảnh
Câu 3. Nhận xét về cách người viết sử dụng lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ các luận điểm chính trong văn bản.
+ Hướng dẫn (- Câu 3)
Ảnh
- Hướng dẫn:
Cách người viết sử dụng lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ các luận điểm chính trong văn bản rất thuyết phục, xác thực và được trình bày theo một trình tự hợp lí. Lí lẽ và bằng chứng được sử dụng ngay sau luận điểm chính mà nhờ đó vấn đề nghị luận được làm sáng rõ hơn.
Cách người viết sử dụng lí lẽ và bằng chứng:
- Câu 4
Ảnh
Câu 4. Nêu một số từ ngữ, câu văn cho thấy người viết đã chú ý thể hiện quan điểm của mình, nhận xét về cách thể hiện ấy.
+ Hướng dẫn (- Câu 4)
- Hướng dẫn:
Ảnh
"Xung quanh vấn đề này, theo tôi, có mấy câu hỏi cần được trả lời thỏa đáng". "Theo tôi" được lặp lại nhiều lần.
=> Nhận xét: việc sử dụng một số từ ngữ và câu văn như vậy giúp cho bài viết nghị luận mang tính chủ quan, thể hiện rõ cách nhìn của người viết đối với vấn đề chính trong bài. Từ đó, tìm được sự đồng cảm nơi người đọc về cùng một vấn đề.
- Câu 5
Ảnh
Câu 5. Bạn rút được kinh nghiệm hay lưu ý gì trong cách trình bày ý kiến về một vấn đề trong đời sống từ ngữ liệu trên?
+ Hướng dẫn
- Hướng dẫn:
Cần nêu lên quan điểm của cá nhân. Nêu rõ vấn đề mình sẽ nghị luận. Cần có hệ thống luận điểm, dẫn chứng, lí lẽ thuyết phục.
Một số kinh nghiệm hay lưu ý trong cách trình bày ý kiến về một vấn đề trong đời sống từ ngữ liệu trên:
Ảnh
Thực hành viết theo quy trình
- Đề bài
Ảnh
- Đề bài:
Hãy viết văn bản nghị luận trình bày ý kiến về một trong những vấn đề sau:
Tầm quan trọng của động cơ học tập; Ứng xử trên không gian mạng; Quan niệm về lòng vị tha; Thị hiếu của thanh niên ngày nay,...
- Các bước thực hiện
Hình vẽ
- Các bước thực hiện:
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Ảnh
- Bước 1. Chuẩn bị viết
Ảnh
- Bước 1. Chuẩn bị viết
Vấn đề mà bạn quan tâm, có hứng thú trong việc trình bày. Vấn đề quen thuộc, gần gũi với bạn và người cùng độ tuổi. Vấn đề thuân lợi cho bạn trong việc tìm hiểu thực tế, chia sẻ trải nghiệm hay bày tỏ quan điểm, thái độ,... trong bài viết. Vấn đề đang có những ý kiến khác biệt, thậm chí trái ngược.
a. Xác định đề tài:
b. Xác định mục đích viết, đối tượng người đọc
Mục đích viết: Thuyết phục người đọc về ý kiến của bản thân về một vấn đề xã hội. Đối tượng: Thầy cô, bạn bè, người thân,...
b. Xác định mục đích viết, đối tượng người đọc
Ảnh
=> Cơ sở lựa chọn nội dung, cách viết cho phù hợp với mục đích và đối tượng người đọc.
c. Thu thập tư liệu
Ảnh
Vấn để liên quan đến các khái niệm nào? Xung quanh vấn đề nghị luận ấy có những ý kiến, quan niệm khác biệt nào? Việc giải quyết vấn đề có ích lợi gì và nên giải quyết thế nào?
c. Thu thập tư liệu
Để viết được văn bản đáp ứng yêu cầu của đề bài, bạn hãy tự hỏi:
- Bước 2: Tìm ý và lập ý
- Bước 2: Tìm ý và lập ý
Ảnh
Vấn đề cần được khẳng định hay bác bỏ hoặc kết hợp khẳng định với bác bỏ? Cần có ít nhất mấy luận điểm? Sắp xếp luận điểm theo trình tự nào? Lí lẽ, bằng chứng nào cần có cho mỗi luận điểm?
a. Tìm ý
b. Lập dàn ý
Ảnh
b. Lập dàn ý
Mở bài: nêu vấn đề xã hội cần nghị luận; sự cần thiết bàn luận về vấn đề. Thân bài: trình bày ít nhất hai luận điểm chính nhằm làm rõ ý kiến và thể hiện quan điểm, thái độ của người viết; sử dụng lí lẽ và bằng chứng thuyết phục. Kết bài: khẳng định lại tầm quan trọng hay ý nghĩa của vấn đề cùng thái độ, lập trường của người viết.
+ Ví dụ
- Ví dụ: Lập dàn ý " Quan niệm về lòng vị tha"
Luận điểm thứ nhất: Lòng vị tha là gì? (Lí lẽ, bằng chứng). Luận điểm thứ hai: Lòng vị tha có ý nghĩa gì trong cuộc sống? (Lí lẽ, bằng chứng).
Thân bài: Triển khai thành hai luận điểm:
Ảnh
- Bước 3: Viết bài
- Bước 3: Viết bài
Triển khai dàn ý thành đoạn, thành bài. Mỗi luận điểm nên trình bày một đoạn với lí lẽ và bằng chứng. Mỗi đoạn văn, cần có có chủ đề nêu rõ nội dung luận điểm. Về trình tự, có thể đưa ra lí lẽ trước, bằng chứng sau hoặc nêu lí lí đến đâu, đưa bằng chứng đến đấy. Dùng từ ngữ liên kết câu, liên kết đoạn để tạo sự mạch lạc cho bài viết, giúp người đọc dễ theo dõi các ý của bài viết.
Ảnh
- Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa
- Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa
Ảnh
Đọc lại bài viết và chỉnh sửa theo bảng kiểm kĩ:
+ tiếp (- Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa)
Ảnh
Hình vẽ
Chỉnh sửa xong, chia sẻ bài viết của mình với các bạn trông lớp. Lưu ý ghi chép lại ý kiến đóng góp cũng như những câu hỏi của họ và xem xét. Tự nêu bài học kinh nghiệm về việc viết một bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội.
Vận dụng
Vận dụng
Vận dụng:
Ảnh
Bài tập: Em hãy chọn một vấn đề và lập dàn ý nghị luận phân tích , đánh giá về vấn đề đó?
Dặn dò
- Dặn dò
Ảnh
Hoàn thành bài tập Chuẩn bị bài: "Thuyết trình về một vấn đề xã hội có kết hợp sử dụng phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ".
Dặn dò
- Cảm ơn
Ảnh