BÀI 28. SƠ LƯỢC VỀ PHỨC CHẤT
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
Ảnh
BÀI 28. SƠ LƯỢC VỀ PHỨC CHẤT
HOÁ HỌC 12
Khởi động
Khởi động
Phức chất có trong một số thành phần quan trọng của sinh vật như hemoglobin, chất diệp lục ... Một số phức chất có vai trò quan trọng trong điều trị bệnh ung thư. Vậy phức chất là gì? Phức chất được hình thành như thế nào?
- Khởi động:
Ảnh
I. Một số khái niệm cơ bản về phức chất
Một số khái niệm cơ bản về phức chất
Ảnh
I. Một số khái niệm cơ bản về phức chất
- HĐ1
HĐ1: Thảo luận nhóm:
Ảnh
Hình vẽ
Cho các phức chất sau: latex([Cu(H_2O)_6]^(2+); [CoF_6]^(3-); [Ni(CO)_4]; [PtCl_2(NH_3)_2]).
Ảnh
(a) Hãy cho biết phối tử và nguyên tử trung tâm trong mỗi phức chất trên. (b) Hãy cho biết số lượng phối tử có trong mỗi phức chất trên. (c) Hãy cho biết điện tích của mỗi phức chất trên.
- Kết luận
Ảnh
- Kết luận:
Phức chất là hợp chất có chứa nguyên tử trung tâm (thường được kí hiệu là M) và các phối tử (thường được kí hiệu là L). Trong đó:
Nguyên tử trung tâm là cation kim loại hoặc nguyên tử kim loại liên kết với các phối tử. + Phối tử là anion hoặc phân tử. Phức chất có thể mang điện tích hoặc không mang điện tích. Trong công thức phức chất, nguyên tử trung tâm M và các phối tử L thường được đặt trong móc vuông.
- Ví dụ
Ảnh
- Ví dụ:
Ví dụ 1:
Phức chất latex([Zn(OH)_4]^(2-)) có điện tích là -2, nguyên tử trung tâm là latex(Zn^(2+)) và phối tử là OH-.
Phức chất latex([Co(NH_3)_6]^(3+)) có điện tích là +3, nguyên tử trung tâm là latex(Co^(3+)) và phối tử là NH3.
Ví dụ 2:
II. Một số dạng hình học của phức chất
Một số dạng hình học của phức chất
Ảnh
II. Một số dạng hình học của phức chất
- HĐ2
HĐ2: Làm việc nhóm:
Hình vẽ
Ảnh
1. Xác định số lượng phối tử L trong phân tử hoặc ion phức chất ứng với mỗi dạng hình học ở Bảng 28.1.
Ảnh
Ảnh
2. Dự đoán dạng hình học của phức chất latex([Cu(H_2O)_6]^(2+)).
- Kết luận
- Kết luận:
Trong phức chất latex([ML_n]) (điện tích đã dược lược bỏ), các phối tử L sắp xếp một cách xác định xung quanh nguyên tử trung tâm M tạo ra các dạng hình học khác nhau, phổ biến là dạng tứ diện, vuông phẳng và bát diện.
Ảnh
- Chú ý
Ảnh
- Chú ý:
Hình vẽ
Nét màu xanh nối các phối tử L trong phức chất để chỉ rõ dạng hình học của phức chất, nét màu trắng chỉ liên kết giữa M và L.
III. Liên kết trong phức chất
Liên kết trong phức chất
Ảnh
III. Liên kết trong phức chất
1. Liên kết giữa nguyên tử trung tâm và phối tử
HĐ3: Thảo luận nhóm:
Ảnh
Hình vẽ
Ảnh
Cho các phức chất sau: latex([Ag(NH_3)_2]^+) và latex([CoF_6]^(3-)). Hãy chỉ ra nguyên tử trung tâm, phối tử và giải thích sự hình thành liên kết trong mỗi phức chất trên.
1. Liên kết giữa nguyên tử trung tâm và phối tử
- Kết luận
Ảnh
- Kết luận:
Liên kết hóa học giữa nguyên tử trung tâm M và phối tử L trong phức chất là liên kết cho – nhận, được hình thành nhờ sự cho cặp electron chưa liên kết của phối tử vào orbital trống của nguyên tử trung tâm.
- Ví dụ
Ảnh
Ví dụ:
+ Liên kết trong phức chất latex([Co(OH)_4]^(2-)) được hình thành do phối tử OH- cho cặp electron chưa liên kết vào AO trống của nguyên tử trung tâm latex(Co^(3+)). + Liên kết trong phức chất latex([Zn(NH_3)_6]^(3+)) được hình thành do phối tử NH3 cho cặp electron chưa liên kết vào AO trống của nguyên tử trung tâm latex(Zn^(2+)).
2. Sự hình thành phức chất aqua của một số ion kim loại chuyển tiếp
HĐ4: Thảo luận nhóm:
Ảnh
Hình vẽ
Ảnh
Phức chất aqua của latex(Ni^(2+)) và latex(Zn^(2+)) đều có dạng hình học bát diện. a) Viết CTHH của mỗi phức chất aqua trên. b) Mô tả sự hình thành liên kết giữa phối tử và nguyên tử trung tâm của mỗi phức chất trên.
2. Sự hình thành phức chất aqua của một số ion kim loại chuyển tiếp
- Kết luận
Ảnh
- Kết luận:
Trong dung dịch, các ion kim loại chuyển tiếp latex(Mn^+) thường nhận cặp electron chưa liên kết của latex(H_2O) tạo thành liên kết cộng hóa trị kiểu cho- nhận, hình thành phức chất aqua. Hầu hết các phức chất aqua có dạng hình học bát diện latex([M(H_2O)_6]^(n+)).
- Ví dụ
Ví dụ:
Muối latex(CuSO_4) khan màu trắng khi tan vào nước tạo thành dung dịch có màu xanh vì tạo thành phức chất latex([Cu(H_2O)_6]^(2+)).
Ảnh
IV. Vận dụng
Vận dụng
Ảnh
IV. Vận dụng
- Câu 1 (Vận dụng)
Ảnh
Câu 1: a) Nguyên tử trung tâm là latex(Co^(2+)) và phối tử trong ion phức chất là latex(Cl^-). b) Số lượng phối tử là 4 và điện tích của phức chất là -2. c) Dạng hình học của phức chất là tứ diện. d) Liên kết hoá học giữa nguyên tử trung tâm và phối tử là liên kết cho - nhận.
- Câu 2 (Vận dụng)
Ảnh
Câu 2: a) Công thức của ion phức chất là latex([Al(H_2O)_6]^(3+)), trong đó nguyên tử trung tâm là latex(Al^(3+)) và phối tử là latex(H_2O). b) Dạng hình học bát diện của ion phức chất:
Ảnh
c) Liên kết hoá học giữa nguyên tử trung tâm và phối tử là liên kết cho - nhận.
Tổng kết
Tổng kết
Ảnh
Tổng kết:
Ôn lại kiến thức vừa học. Hoàn thành bài tập trong SBT. Chuẩn bị bài sau: "Bài 29. Một số tính chất và ứng dụng của phức chất".
Cảm ơn
Ảnh