BÀI 1: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
Ảnh
Ảnh
BÀI 1: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU
1. Mở đầu
- Quan sát
Ảnh
Quan sát Hình 1 và trả lời câu hỏi: Em có biết tại sao ở nhiều nước châu Âu ngày nay vẫn giữ tượng đài tưởng niệm Hoàng đế Sác-lơ-ma-nhơ không?
=> Vì Sác-lơ-ma-nhơ là một trong những Hoàng đế vĩ đại nhất trong lịch sử châu Âu, có công mở rộng lãnh thổ đế quốc thời kì ông trị vì, sau này chính là vùng lãnh thổ của một số nước châu Âu hiện nay.
- Tìm hiểu bài
Ảnh
Vậy chế độ phong kiến đã hình thành và phát triển ở các nước châu Âu ra sao trong thời gian từ thế kỉ V đến thế kỉ XVI?
Ảnh
2. Hình thành kiến thức mới
I. Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu (I. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU)
Quan sát sơ đồ và trả lời câu hỏi: Sơ đồ này cho các em biết những thông tin gì? Lãnh chúa phong kiến và nông nô được hình thành từ những tầng lớp nào?
Ảnh
- Đọc SGK (I. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU)
Ảnh
Đọc SGK, thảo luận nhóm đôi và trả lời câu hỏi: Hãy cho biết những nét chính về quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Tây Âu?
Ảnh
Hình a. Hai giai cấp cơ bản thời kì phong kiến Tây Âu
- Kết luận (I. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU)
Ảnh
Kết luận: - Người Giéc-man đã tràn vào xâm chiếm lãnh thổ La Mã cho đến khoảng thế kỉ V, lập ra vương quốc "man tộc". - Ruộng đất dần dần tập trung trong tay các quý tộc Giéc-man và những quý tộc La Mã quy thuận chính quyền mới thì vẫn được giữ lại ruộng đất. Họ được ban tước vị, trở thành lãnh chúa phong kiến. - Nô lệ được giải phóng và nông dân tự do bị mất ruộng đất đã buộc phải lĩnh canh ruộng đất của quý tộc, nộp tô, thuế cho các quý tộc, dần trở thành nông nô. - Quan hệ giữa lãnh chúa với nông nô là quan hệ bóc lột.
II. Lãnh địa phong kiến và quan hệ xã hội của chế độ phong kiến ở Tây Âu (II. LÃNH ĐỊA PHONG KIẾN VÀ QUAN HỆ XÃ HỘI CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU)
Quan sát sơ đồ và trả lời câu hỏi: Nêu những đặc điểm chính của lãnh địa phong kiến ở Tây Âu?
Ảnh
- Thảo luận nhóm
- Thảo luận nhóm, quan sát hình 2, 4 kết hợp đọc thông tin trong SGK, hãy trình bày mối quan hệ giữ lãnh chúa và nông nô trong xã hội phong kiến.
Ảnh
- Kết luận
Ảnh
Kết luận: Lãnh chúa phong kiến sống bằng việc bóc lột sức lao động của nông nô và chi phối mọi mặt đời sống của nông nô; ngược lại, nông nô là lực lượng sản xuất chính, phải nhận ruộng từ lãnh chúa và nộp tô, thuế cho lãnh chúa.
III. Sự ra đời của Thiên Chúa giáo (III. SỰ RA ĐỜI CỦA THIÊN CHÚA GIÁO)
- Đọc SGK và trình bày sự ra đời của Thiên Chúa giáo.
Ảnh
- Câu hỏi gợi ý: Thiên Chúa giáo ra đời ở đâu? Vào khoảng thời gian nào? Ai là người sáng lập? Thiên Chúa giáo đã phát triển ra sao cho đến thời kì phong kiến?
- Kết luận
Ảnh
Kết luận: - Thiên Chúa giáo ra đời vào đầu Công nguyên, ở vùng Giê-ru-sa-lem (ngày nay thuộc Pa-le-xtin). - Đến thế kỉ IV, từ chỗ bị cấm đooán, Thiên Chúa giáo trở thành quốc giáo của đế quốc La Mã. - Sang thời phong kiến, Thiên Chúa giáo thống trị đời sống chính trị, văn hóa, tư tưởng ở Tây Âu. Giáo hội có thế lực rất lớn.
IV. Sự xuất hiện và vai trò của thành thị trung đại (IV. SỰ XUẤT HIỆN VÀ VAI TRÒ CỦA THÀNH THỊ TRUNG ĐẠI)
Chia 2 nhóm và thảo luận: - Nhóm 1: Phân tích nguyên nhân ra đời thành thị trung đại. - Nhóm 2: Phân tích vai trò của các thành thị đối với châu Âu thời trung đại.
Ảnh
- Trình bày
Ảnh
Trình bày trước lớp
- Kết luận
Ảnh
Kết luận: - Nguyên nhân: Do một số thợ thủ công tìm cách bỏ trốn khỏi lãnh địa. Họ đến những nơi có đông người qua lại để lập các xưởng sản xuất và bán hàng hóa. Từ đó, các thị trấn xuất hiện sau trở thành thành phố, thành thị trung đại. - Vai trò: + Phá vỡ nền kinh tế tự nhiên của các lãnh địa. Tạo điều kiện cho sự hình thành và phát triển của kinh tế hàng hóa. + Góp phần xóa bỏ chế độ phong kiến phân quyền, xây dựng chế độ phong kiến tập quyền. + Đưa đến sự xuất hiện của tầng lớp thị dân. + Tạo cơ sở để xây dựng nền văn hóa mới, nhiều trường đại học được thành lập. Mang lại không khí tự do, cởi mở.
3. Luyện tập
Câu 1
Câu 1: Em hãy lập và hoàn thành bảng theo mẫu dưới đây.
Hình vẽ
Từ thế kỉ V đến thế kỉ IX
Nội dung
Lãnh địa phong kiến
Thành thị trung đại
Thời gian xuất hiện
Hoạt động kinh tế chủ yếu
Thành phần cư dân chủ yếu
Từ thế kỉ XI
Nông nghiệp
Thủ công nghiệp, thương nghiệp
Lãnh chúa và nông nô
Thợ thủ công, thương nhân
Câu 2
Ảnh
Câu 2: "Thành thị giống như những bông hoa rực rỡ nhất của châu Âu thời trung đại". Em hãy tìm những dẫn chứng trong bài học để chứng minh ý kiến trên.
Ảnh
4. Vận dụng
Câu 3
Ảnh
Câu 3: Tìm hiểu và cho biết một số dấu ấn tiêu biểu của thành thị trung đại (các thành phố cổ, trường đại học,...) còn được bảo tồn, gìn giữ và phát triển đến ngày nay.
Ảnh
Ảnh
Thành thị London
Thành thị Pari
Cảm ơn
- Dặn dò
Ảnh
Dặn dò
- Học hiểu trọng tâm bài học. - Làm bài tập trong SBT. - Chuẩn bị bài sau: Bài 2. Các cuộc phát kiến địa lí và sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu.
- Cảm ơn
Ảnh