BÀI 2. NHỮNG Ô CỬA NHÌN RA CUỘC SỐNG. 2. HAI ĐỨA TRẺ (THẠCH LAM)
Trang bìa
Trang bìa
BÀI 2. NHỮNG Ô CỬA NHÌN RA CUỘC SỐNG
HAI ĐỨA TRẺ (THẠCH LAM)
Văn bản 2:
Ảnh
Khởi động
- Ảnh 1
Khởi động:
Quan sát ảnh và cho biết: ĐÂY LÀ TÁC PHẨM NÀO?
Ảnh
Truyện nhưng không có cốt truyện về cuộc sống của những người lao động tại phố huyện nghèo.
- Ảnh 2
Khởi động:
Quan sát ảnh và cho biết: ĐÂY LÀ TÁC PHẨM NÀO?
Ảnh
Hình ảnh đoàn tàu được xem là một chi tiết đặc sắc của tác phẩm.
- Ảnh 3
Khởi động:
Quan sát ảnh và cho biết: ĐÂY LÀ TÁC PHẨM NÀO?
Là một tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Thạch Lam?
Ảnh
Ảnh
- Đáp án
Khởi động:
Quan sát ảnh và cho biết: ĐÂY LÀ TÁC PHẨM NÀO?
Ảnh
Hình vẽ
I. Tìm hiểu chung
Tìm hiểu chung
Ảnh
I. Tìm hiểu chung
- Nhiệm vụ
Ảnh
Hình vẽ
- Nhiệm vụ:
Trình bày hiểu biết của em về tác giả Thạch Lam? Nêu xuất xứ, bố cục, tóm tắt của bài Hai đứa trẻ?
1. Tác giả
Ảnh
1. Tác giả
Thạch Lam (1910 - 1942)
Hình vẽ
Tên khai sinh là Nguyễn Tường Vinh, sau đổi tên là Nguỹen Tường Lân. Quên quán: quê nội ở Quảng Nam nhưng ông sinh ra tại Hà Nội có nhiều năm tháng tuổi thơ sống ở quê ngoại, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương.
a. Tiểu sử
Ảnh
b. Sự nghiệp và tác phẩm
Thạch Lam (1910 - 1942)
Hình vẽ
Ông là một trong những nhà văn quan trọng của nhóm Tự lực văn đoàn. Ông để lại những tác phẩm đặc sắc thuộc nhiều thể loại: truyện ngắn Gió đầu mùa, Nắng trong vườn, Sợi tóc,... Văn chương của ông có giọng điệu trữ tình hướng nội, đi vào phân tích thế giới nội tâm, phân tích cảm giác, cảm xúc tinh tế giàu chất thơ.
b. Sự nghiệp và tác phẩm
Ảnh
2. Văn bản
2. Văn bản
Hình vẽ
Truyện ngắn Hai đứa trẻ in trong tập tuyển tập Thạch Lam.
a. Xuất xứ
Ảnh
Ảnh
b. Bố cục
Hình vẽ
b. Bố cục
Ảnh
Phần 1: Từ đầu đến "nhỏ dần về phía làng": Cảnh phố huyện lúc chiều tàn. Phần 2: Tiếp đến "có những cảm giác mơ hồ không hiểu": Cuộc sống phố huyện khi về đêm. Phần 3: Còn lại: Cảnh đoàn tàu chạy qua phố huyện.
c. Tóm tắt
Ảnh
c. Tóm tắt
Ảnh
+ Diễn biết và kết thúc
c. Tóm tắt
Ảnh
II. Khám phá văn bản
Khám phá văn bản
Ảnh
II. Khám phá văn bản
1. Nhan đề, lời đề từ và cảm hứng chủ đạo của tác phẩm
1. Điểm nhìn, ngôi kể và mối quan hệ trong chỉnh thể TP
Ảnh
Hình vẽ
Xác định ngôi kể, điểm nhìn trong văn bản và cho biết tác dụng của ngôi kể, điểm nhìn ấy trong việc khắc hoạ nhân vật và thể hiện chủ đề tác phẩm?
+ Ngôi kể và điểm nhìn
1. Nhan đề, lời đề từ và cảm hứng chủ đạo của tác phẩm
Hình vẽ
Ngôi kể: Thứ ba. Điểm nhìn: Ngôi thứ ba hạn tri.
Ảnh
Ảnh
+ Tác dụng
Ảnh
1. Nhan đề, lời đề từ và cảm hứng chủ đạo của tác phẩm
Hình vẽ
Hình vẽ
Giúp các sự kiện, chi tiết trong truyện hiện lên qua cái nhìn của NV Liên đầy chân thật và cảm xúc. Thể hiện rõ tính cách cũng như tâm hồn của NV Liên: ngây thơ, thuần hậu và trong sáng, nhân hậu cũng như thấu cảm với những cảnh đời nghèo khổ, tinh tế và nhạy cảm trước mọi biến động của cảnh vật. Duy trì sự khách quan tương đối của lời kể.
* Tác dụng:
2. Phân tích bức tranh phố huyện trong Hai đứa trẻ
2. Phân tích bức tranh phố huyện trong Hai đứa trẻ
Ảnh
Hình vẽ
Trạm 1: Bức tranh phố huyện được miêu tả qua những chi tiết nào và theo trình tự nào? Làm rõ ý nghĩa của việc miêu tả bức tranh ấy trong văn bản.
Ảnh
+ Trạm 2, 3
2. Phân tích bức tranh phố huyện trong Hai đứa trẻ
Ảnh
Hình vẽ
Trạm 2: Hãy nêu và phân tích một số câu văn, đoạn văn sử dụng kết hợp yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm? Trạm 3: Tìm những hình ảnh, chi tiết xuất hiện nhiều lần trong văn bản?
a. Bức tranh phố huyện
Ảnh
a. Bức tranh phố huyện
Ảnh
+ Đêm xuống và đoàn tàu đêm đến và đị qua
Ảnh
a. Bức tranh phố huyện
Ảnh
+ Nhận xét
Ảnh
a. Bức tranh phố huyện
Hình vẽ
Hình vẽ
Bức tranh phố huyện được miêu tả theo trình tự thời gian, qua các thời điểm từ chiều tà cho đến đêm và đến khuya. Với những chi tiết đối lập mạnh mẽ cả về âm thanh và hình ảnh: bóng tối và ánh sáng, tĩnh lặng và huyên náo, trầm mặc và biến đổi, dài lâu và khoảnh khắc, hiện tại và quá khứ.
* Nhận xét:
+ Ý nghĩa
Ảnh
a. Bức tranh phố huyện
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Những chi tiết, hình ảnh đối lập: Gợi tả cuộc sống tối tăm, lay lắt lụi tàn; Khát vọng đổi đời, khát vọng vươn ra ánh sáng. Qua đôi mắt của hai đứa trẻ: Dù sống trong đói nghèo, nhưng tình yêu thương chưa bao giờ tắt nơi phố huyện này.
* Ý nghĩa:
Ảnh
b. Yếu tố tự sự miêu tả trong việc miêu tả bức tranh phố huyện
b. Yếu tố tự sự miêu tả trong việc miêu tả bức tranh phố huyện
Hình vẽ
Hình vẽ
Liên ngồi yên lặng bên máy quả thuốc sơn đen. Đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê... Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác...
Sử dụng kết hợp yếu tố miêu tả, tự sự và biểu cảm:
Ảnh
+ tiếp
Ảnh
b. Yếu tố tự sự miêu tả trong việc miêu tả bức tranh phố huyện
Hình vẽ
An và Liên lặng ngước mắt lên nhìn các vì sao để tìm sông Ngân Hà .... chõng hàng của chị Tí.
Hình vẽ
Qua khe lá của cành bàng .... Tâm hồn Liên yên tĩnh hẳn có những cảm giác mơ hồ không hiểu.
Hình vẽ
Những cảm giác ban ngày lắng đi trong tâm hồn Liên ... tịch mịch và đầy bóng tối.
Hình vẽ
Chứa đựng cả sự kiện, cảnh vật và cảm xúc.
+ tiếp
b. Yếu tố tự sự miêu tả trong việc miêu tả bức tranh phố huyện
Hình vẽ
Diễn biến truyện chậm lại, hầu như không có xung đột, cao trào.
Ảnh
Hình vẽ
Chú trọng diễn biến tâm lí cũng như cảm xúc của nhân vật.
Hình vẽ
Các sự kiện cũng thiên về suy nghĩ tình cảm
Hình vẽ
Sự kết hợp nhiều yếu tố trong một câu/đoạn
Ảnh
Ảnh
c. Những chi tiết lặp lại trong tác phẩm
Ảnh
Ảnh
c. Những chi tiết lặp lại trong tác phẩm
+ Chi tiết "ánh đèn, ánh sao và đoàn tàu"
Ảnh
Ảnh
c. Những chi tiết lặp lại trong tác phẩm
+ Nhận xét
Ảnh
Ảnh
Hình vẽ
c. Những chi tiết lặp lại trong tác phẩm
Chuỗi hình ảnh được tác giả xây dựng theo thủ pháp đối lập: âm thanh - yên lặng, ánh sáng - bóng tối, quá khứ - hiện tại,... đại diện cho sự đối lập giữa một bên là cuộc sống vật vờ, tối tăm tù túng của người dân nghèo khổ phố huyện và một bên là những khát khoa ước mơ vươn đến một cuộc sống tốt đẹp. Là thủ pháp quan trọng của văn học lãng mạn.
+ Hình ảnh "đoàn tàu"
Ảnh
Hình vẽ
c. Những chi tiết lặp lại trong tác phẩm
* Hình ảnh đoàn tàu:
Hình vẽ
Mang thứ ánh sáng rực rỡ và âm thanh huyên náo nhất trong cây chuyện, nhưng cũng là thứ ánh sáng và âm thanh không thuộc về phố huyện nghèo mà nhan chóng, vội vã đến và đi trong phút chốc => Biểu tượng một Hà Nội lộng lẫy, cho quá khứ lung linh của An và Liên, cho một ước mơ khát khao của hai chị em về tương lai.
3. Phong cách nghệ thuật và giá trị nhận thức, giáo dục thẩm mỹ của tác phẩm
3. Phong cách nghệ thuật và giá trị nhận thức, giáo dục thẩm mỹ của tác phẩm
Ảnh
Hình vẽ
Theo anh chị, truyện ngắn Hai đứa trẻ được viết theo phong cách sáng tác nào? Căn cứ nào để khẳng định như vậy? Trình bày giá trị nhận thức và giáo dục thẩm mỹ của VB Hai đứa trẻ?
a. Phong cách nghệ thuật
a. Phong cách nghệ thuật
Ảnh
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Đề tài và cảm hứng: Cuộc đời của những người dân phố huyện lầm than thể hiện thế giới nội tâm và những cảm xúc trong trẻo trắc ẩn của Liên.
H/ảnh, chi tiết của nhân vật: Hình ảnh rực rỡ, bay bổng cùng những hình ảnh chân thực điển hình cho những cảnh đời như hàng nước chị Tí, bà cụ Thi hơi điên,...
Ảnh
Ảnh
b. Giá trị nhận thức, giáo dục và thâm mĩ của tác phẩm
b. Giá trị nhận thức, giáo dục và thâm mĩ của tác phẩm
Ảnh
Giá trị nhân văn: Tác phẩm khơi gợi sự thẩu hiểu và đồng cảm với những kiếp người nghèo khổ, lầm than cơ cực và khơi gợi sự sẻ chia với ước mơ vươn ra ánh sáng tìm kiếm một tương lai tốt đẹp hơn của họ. Giá trị thẩm mĩ: Tác phẩm đánh thức cảm xúc thẩm mĩ bằng những trang văn dịu êm, nhẹ ngàng, giàu sức khơi gợi, những ngôn từ đẹp đẽ, tinh tế, giàu hình tượng, những bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp và những hình tượng nhân vật được xây dựng công phu với thế giới nội tâm sâu sắc.
III. Tổng kết
Tổng kết
Ảnh
III. Tổng kết
1. Nội dung
1. Nội dung
Hình vẽ
Cuộc sống quẩn quanh bế tắc của những kiếp người nhỏ bé, nghèo khổ như chị em Liên, mẹ con chị Tí, bác phở Siêu,... nơi phố huyện buồn tẻ. Xót thương đối với những kiếp người nghèo khổ quẩn quanh. Đồng thời ca ngợi khát vọng về cuộc sống mới mẻ, đủ đầy qua hành động đợi tàu đêm của những gương mặt quen thuộc nơi phố huyện.
Ảnh
2. Nghệ thuật
Ảnh
2. Nghệ thuật
Hình vẽ
Là truyện ngắn trữ tình đặc trưng phong cách của Thạch Lam với những câu chuyện không có cốt truyện. Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật độc đáo với điểm nhìn hạn tri của nhân vật Liên. Ngôn ngữ giàu cảm xúc.
V. Luyện tập vận dụng
- Luyện tập vận dụng
Ảnh
- Luyện tập vận dụng:
Hãy sưu tầm hay vẽ một bức tranh về tác phẩm Hai đưa trẻ của Thạch Lam.
Tổng kết
Tổng kết
Ảnh
Tổng kết:
Ôn lại kiến thức đã học. Hoàn chỉnh bài tập phần Luyện tập vận dụng. Chuẩn bị bài sau: "Bài 2. Những ô cửa nhìn ra cuộc sống. 3. Lá diêu bông (Hoàng Cầm)".
Cảm ơn
Ảnh