BÀI 4: NHỮNG DI SẢN VĂN HOÁ. VIẾT BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CÓ SỬ DỤNG TRÍCH DẪN, CƯỚC CHÚ VÀ PHƯƠNG TIỆN HỖ TRỢ
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
VIẾT BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CÓ SỬ DỤNG TRÍCH DẪN, CƯỚC CHÚ VÀ PHƯƠNG TIỆN HỖ TRỢ
BÀI 4: NHỮNG DI SẢN VĂN HOÁ
Khởi động
- Câu hỏi (-Khởi động)
Ảnh
- Khởi động:
Theo em, người ta thường viết báo cáo kết quả nghiên cứu trong những tình huống nào sau đây?
Ảnh
- Các tình huống (- Khởi động)
Ảnh
Tình huống
Không
Có
Thuật lại nội dung chuyến tham quan di tích lịch sử ở địa phương cho các bạn trong lớp.
Trình bày kết quả tìm hiểu về vấn đề: Tin độc, tin giả trên mạng xã hội – thực trạng và giải pháp trong một buổi sinh hoạt chuyên đề của câu lạc bộ Tin học trong nhà trường.
Đề xuất với Ban giám hiệu nhà trường về một số giải pháp khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động ngoại khoá.
Trình bày kết quả: Tìm hiểu hình ảnh cây cầu trong ca dao Nam Bộ để tham gia cuộc thi giới thiệu về văn học địa phương do thư viện trường tổ chức.
Viết bài thu hoạch về kết quả tham quan hướng nghiệp.
Thuyết minh về một lễ hội văn hoá ở địa phương để giới thiệu với bạn bè bốn phương hoặc khách du lịch.
Tri thức về kiểu bài
- Câu hỏi học tập
- Nhiệm vụ chung:
Ảnh
Bài báo cáo kết quả nghiên cứu là gì? Khi viết bài báo cáo kết quả nghiên cứu, cần đảm bảo những yêu cầu nào? Bố cục bài báo cáo kết quả nghiên cứu gồm mấy phần, kể tên? Nêu ít nhất một điều em chưa rõ về những thông tin trên.
Câu hỏi học tập:
1. Kiểu bài
Ảnh
1. Kiểu bài:
Bài viết báo cáo kết quả nghiên cứu là kiểu bài trình bày quy trình, phương pháp, các dữ liệu và kết quả của một quá trình nghiên cứu.
2. Yêu cầu đối với kiểu bài
Hình vẽ
Nội dung trình bày chính xác, đầy đủ, hợp lí các kết quả nghiên cứu.
2. Yêu cầu đối với kiểu bài
Ảnh
Ngôn ngữ chính xác, khách quan.
Ảnh
Sử dụng hợp lí cước chú và các phương tiện phi ngôn ngữ như số liệu, hình ảnh, bảng biểu, sơ đồ.
Trích dẫn và lập danh mục tài liệu tham khảo đúng quy cách.
Ảnh
Ảnh
+ tiếp (2. Yêu cầu đối với kiểu bài)
Hình vẽ
Nhan đề: Khái quát được đề tài nghiên cứu Tóm tắt: Nêu bối cảnh nghiên cứu, câu hỏi và phương pháp nghiên cứu. Cơ sở lí thuyết: Nêu khái niệm, lí thuyết nền tảng để triển khai đề tài. Kết quả nghiên cứu: Trình bày các kết quả nghiên cứu với lí lẽ và bằng chứng thích hợp. Kết luận: Khái quát những ý chính từ kết quả nghiên cứu, đề xuất giải pháp, hướng phát triển của đề tài. Tài liệu tham khải: Sắp xếp tài liệu liên quan đến đề tài theo tên tác giả, tên tài liệu, năm xuất bản…
Ảnh
Bố cục bài viết cần đảm bảo:
II. Phân tích ngữ liệu tham khảo
- Nhiệm vụ: (II. Phân tích ngữ liệu tham khảo)
Ảnh
Ảnh
- Nhiệm vụ:
Đọc thầm bài viết mẫu trong SGK và trả lời các câu hỏi cuối bài.
- Câu 1
Ảnh
Câu 1. Bài viết trên có đáp ứng yêu cầu về bố cục của kiểu bài báo cáo kết quả nghiên cứu?
+ Hướng dẫn (Câu 1: )
Ảnh
Hình vẽ
- Hướng dẫn:
Bài viết trên đã đáp ứng các yêu cầu về bố cục của kiểu bài báo cáo kết quả nghiên cứu.
- Câu 2
Ảnh
Câu 2: Nhan đề và phần Tóm Tắt của bài báo cáo có đặc điểm gì?
+ Hướng dẫn (- Câu 2)
Ảnh
Hình vẽ
- Hướng dẫn:
Nhan đề và phần Tóm tắt của bài báo cáo có những đặc điểm sau:
Ngắn gọn. Khái quát được đề tài nghiên cứu. Nêu ngắn gọn nội dung bài viết.
- Câu 3
Ảnh
Câu 3. Xác định những câu hỏi cho thấy vấn đề nghiên cứu.
+ Hướng dẫn (- Câu 3)
Ảnh
Hình vẽ
- Hướng dẫn:
Liệu các bạn học sinh đã nghe đến điệu hò Nam Bộ chưa? Bạn có ý định tìm hiểu về hò Nam Bộ không?
- Câu 4
Ảnh
Câu 4. Để tìm hiểu về mức độ quan tâm của các bạn học sinh khối 10 trường Đ.K. với điệu hò Nam Bộ, các tác giả đã sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học nào?
+ Hướng dẫn (- Câu 4)
Ảnh
Hình vẽ
- Hướng dẫn:
Phương pháp nghiên cứu được sử dụng chủ yếu là điều tra, phỏng vấn các học sinh khối 10 trờng Đ.K bằng phiếu hỏi.
- Câu 5
Ảnh
Câu 5. Phần trích dẫn và cước chú trong bài viết có chức năng gì? Cần chú ý điều gì khi trình bày trích dẫn và cước chú?
+ Hướng dẫn
Ảnh
Hình vẽ
- Hướng dẫn:
Phần trích dẫn và cước chú trong bài viết giúp tăng độ tin cậy, rõ ràng của các kết quả nghiên cứu trong bài báo cáo. Khi trình bày trích dẫn và cước chú cần tuân thủ đúng theo yêu cầu (như trong phần Tri thức về kiểu bài).
- Câu 6
Ảnh
Câu 6.Trong bài viết, tác giả đã sử dụng những phương tiện hỗ trợ nào để trình bày kết quả nghiên cứu? Từ đó bạn rút ra bài học gì khi dùng các phương tiện hỗ trợ trong bài báo cáo kết quả nghiên cứu khoa học ?
+ Hướng dẫn
Ảnh
Hình vẽ
- Hướng dẫn:
Trong bài báo cáo, tác giả đã dùng những phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ như: bảng biểu, biểu đồ. Bài học rút ra khi dùng các phương tiện phi ngôn ngữ để hỗ trợ trong bài báo cáo kết quả nghiên cứu khoa học: cần chọn đúng loại phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ để minh hoạ, làm nổi bật thông tin; đưa ra những chỉ dẫn cần thiết và đặt tên cho các phương tiện ấy.
- Câu 7
Ảnh
Câu 7. Ở phần kết luận, các tác giả đã đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo phát triển từ báo cáo khoa học này. Hướng nghiên cứu ấy là gì ?
+ Hướng dẫn
Ảnh
Hình vẽ
- Hướng dẫn:
Hướng nghiên cứu tiếp theo mà tác giả đề xuất là nghiên cứu về các giải pháp để khơi dậy niềm đam mê, yêu thích của giới trẻ đối với hò Nam Bộ.
Thực hành viết theo quy trình
- Đề bài
Ảnh
- Đề bài:
Bạn hãy chọn một trong hai đề sau, thực hiện nghiên cứu và viết báo cáo: Đề 1: Trường bạn tổ chức cuộc thi Tìm hiểu và bảo tồn bản sắc văn hóa của mỗi miền đất nước (Nam Bộ, Trung Bộ, Bắc Bộ). Bạn hãy thành lập nhóm thực hiện đề tài nghiên cứu để tham gia cuộc thi và viết báo cáo trình bày kết quả nghiên cứu của nhóm mình. Đề 2: Nhóm học tập của bạn được ban biên tập đặc san của trường đặt viết cho chuyên mục Tôi tập làm nhà nghiên cứu một báo cáo về đặc điểm nội dung, nghệ thuật của một số thể loại văn học dân gian đã học. Sau khi thực hiện đề tài, bạn hãy viết một báo cáo về kết quả nghiên cứu của nhóm mình.
- Nhiệm vụ chung
- Nhiệm vụ chung:
Ảnh
Đọc phần hướng dẫn quy trình viết (SGK/ tr.100 - 102), chú ý các ví dụ về cách chọn đề tài, đặt câu hỏi nghiên cứu, sau đó thảo luận nhóm đôi và hoàn thành phiếu học tập số 1.
Câu hỏi học tập:
+ Phiếu học tập số 1
Ảnh
- Các bước thực hiện
Hình vẽ
- Các bước thực hiện:
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Ảnh
- Bước 1. Chuẩn bị viết
Ảnh
- Bước 1. Chuẩn bị viết
Tìm hiểu mức độ quan tâm của học sinh lớp bạn đối với âm nhạc truyền thống. Tìm hiểu mức độ quan tâm của học sinh lớp bạn đối với một địa danh lịch sử hoặc di sản văn hoá truyền thống tại địa phương. Tìm hiểu một số nét văn hoá của một chợ nổi ở miền Tây Nam Bộ. Tìm hiểu cảnh sắc quê hương trong một số bài ca dao, dân ca Nam Bộ. .....
a. Xác định đề tài
+ Gợi ý
Ảnh
- Gợi ý:
Ảnh
b. Xác định mục đích viết, đối tượng người đọc
Ảnh
Ảnh
Bản báo cáo này được viết với mục đích gì? Người đọc bản báo cáo này là ai?
b. Xác định mục đích viết, đối tượng người đọc
c. Thu thập tư liệu
Ảnh
Khi có được đề tài cụ thể, tiến hành đặt câu hỏi nghiên cứu. Đó là câu hỏi đặt ra vấn đề nghiên cứu. Những câu hỏi nghiên cứu luôn đòi hỏi câu trả lời cụ thể, đầy đủ, tránh những câu hỏi mà chỉ trả lời "Có /Không". Để trả lời câu hỏi nghiên cứu, cần thu thập các tài liệu liên quan đến đề tài như báo chí, sách biên khảo, bài phỏng vấn,...Có thể đánh giả mức độ tin cậy của tài liệu bằng cách trả lời các câu hỏi: Tài liệu được công bố khi nào? Ai là tác giả? Đơn vị công bố xuấất bản tài liệu có đáng tin cậy không?
c. Thu thập tư liệu
- Bước 2: Tìm ý và lập ý
- Bước 2: Tìm ý và lập ý
Ảnh
a. Tìm ý
Xử lí các tư liệu đã thu thập được và phác thảo ý tưởng để trả lời cho câu hỏi nghiên cứu; dự tính trích dẫn, cước chú và các phương tiện phi ngôn ngữ sẽ sử dụng để hỗ trợ cho bài viết.
b. Lập dàn ý
Hình vẽ
b. Lập dàn ý
Từ các ý tìm được, chọn lọc và sắp xếp đảm bảo các phần trong bố cục. Các đề mục rõ ràng, thể hiện được một luận điểm, có tính hệ thống, tính liên kết,...
Ảnh
+ Ví dụ
- Ví dụ: Thể loại truyền thuyết
+ Tóm tắt + Kết quả nghiên cứu:
Ảnh
Ảnh
Khái lược về thể loại truyền thuyết. Các quan niệm về khái niệm truyền thuyết. Đặc trưng về mặt nội dung, nghệ thuật của thể loại truyền thuyết.
+ Kết luận: + Tài liệu tham khảo
- Bước 3: Viết bài
Ảnh
- Bước 3: Viết bài
Từ dàn ý đã lập, tiến hành viết bài báo cáo hoàn chỉnh. Khi viết cần lưu ý:
Nhan đề ngắn gọn, giới thiệu được nội dung chính, có chứa từ khoá. Sử dụng từ ngữ khách quan, từ toàn dân, thuật ngữ chính xác, thống nhất. Sử dụng trích dẫn và cước chú đúng quy cách; phương tiện phi ngôn ngữ trực quan, dễ theo dõi. Chống đạo văn, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.
- Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa
Ảnh
- Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa
Vận dụng
Vận dụng
Vận dụng:
Ảnh
Học sinh tìm ý, lập dàn ý, viết bài báo cáo kết quả nghiên cứu: Nét độc đáo chợ nổi Ngã Năm.
Dặn dò
- Dặn dò
Ảnh
Hoàn thành bài tập Chuẩn bị bài: "Trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu".
Dặn dò
- Cảm ơn
Ảnh