BÀI 5: THÁNG GIÊNG, MƠ VỀ TRĂNG NON RÉT NGỌT
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
BÀI 5: THÁNG GIÊNG, MƠ VỀ TRĂNG NON RÉT NGỌT - VŨ BẰNG -
Khởi động
Khởi động
Ảnh
KHỞI ĐỘNG ? EM HÃY CHIA SẺ CHO CÔ VÀ CÁC BẠN NHỮNG BỨC TRANH, HÌNH ẢNH, BÀI HÁT VỀ MÙA XUÂN MÀ EM BIẾT ? ĐIỀU EM THÍCH NHẤT Ở MÙA XUÂN QUÊ EM LÀ GÌ?
Ảnh minh họa
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh minh họa
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
I, TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
1. Đọc và giải thích từ khó.
I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN 1. Đọc và giải thích từ khó.
ĐỌC: giọng trầm ấm, ngữ điệu da diết, nhớ thương, và ngắt nghỉ đúng nhịp
Giải thích từ _ Riêu riêu _ Ra ràng _ Mang mang _ Đêm xanh _ Huê tình …………
Ảnh
2. Tác giả tác phẩm
2, Tác giả tác phẩm a, Tác giả
Ảnh
Tác giả tác phẩm
HỌ VÀ TÊN: LỚP: NGÀY,THÁNG: MÔN HỌC: NGỮ VĂN phiếu học tập số1
TÌM HIỂU VỀ TÁC GIẢ VŨ BẰNG
TÌM HIỂU VỀ TÁC PHẨM
Ảnh
Hình vẽ
Ảnh
Hình vẽ
_ HOÀN CẢNH SÁNG TÁC : …………… _ xuất xứ : ………………………… _ thể loại :………… _ PTBĐ: …… _ Bố cục : ..……………………………………………………………………………………………
Tác giả tác phẩm
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
2, Tác giả tác phẩm a, Tác giả: - Vũ Bằng (1913-1984) quê Hà Nội - Ông là nhà văn và nhà báo - Sở trường truyện ngắn tùy bút, bút kí
Tác phẩm
b. Tác phẩm: - Hoàn cảnh sáng tác: Tác phẩm được viết trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt - Xuất xứ: Văn bản trích từ thiên tùy bút “Tháng giêng mơ về trăng non rét ngọt” trong tập tùy bút “Thương nhớ mười hai - Thể loại: Tùy bút - Bố cục: 3 phần + Phần 1: Phần 1: (Từ đầu đến… yêu nhất mùa xuân không phải vì thế) quy luật tình cảm con người với mùa xuân. + Phần 2: - Phần 2: (Tiếp đến… mở hội liên hoan): Cảnh sắc, không khí mùa xuân Hà Nội + Phần 3: còn lại: cảnh sắc, không khí mùa xuân sau ngày rằm tháng giêng.
II,SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
1. Tình cảm con người với mùa xuân
I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI 1. Tình cảm con người với mùa xuân
Ảnh
Thảo luận
Ảnh
Thảo luận
Ảnh
Chủ đề
_ Chủ đề: “Ai cũng chuộng mùa xuân” _ Lí lẽ: Giống như Non – nước, bướm – hoa, trăng- gió, trai- gái, mẹ -con, cô gái còn son – chồng _ Dẫn chứng: phỏng đoán và tưởng tượng: Em gái, chàng trai, thiếu phụ _ Biện pháp nghệ thuật: Điệp ngữ, điệp từ - nhân hóa _ Tác dụng: Tạo cho hơi văn, giọng văn thêm duyên dáng mà không kém phần mạnh mẽ Lãng mạng hóa cụ thể hóa tình cảm yêu chuộng mùa xuân, nhất là tình cảm mùa xuân chan chưa kỉ niệm và tình yêu thương. =>Khẳng định tình cảm con người đối với mùa xuân là quy luật
2. Mùa xuân miền Bắc trong niềm thương nỗi nhớ của tác giả
I, TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN II, SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI 1, Quy luật tình cảm con người với mùa xuân 2, Mùa xuân miền Bắc trong niềm thương nỗi nhớ của tác giả a, Mùa xuân miền Bắc vào đầu tháng giêng
Ảnh
Phiếu học tập
Ảnh
a, Mùa xuân miền Bắc vào đầu tháng giêng
- Cảnh sắc thiên nhiên: + Thời tiết: Mưa riêu riêu, gió lành lạnh + Âm thanh: nhạn kêu, tiếng trống chèo, câu hát huê tình - Con người trong mùa xuân: + Say sưa ngây ngất trước mùa xuân tươi đẹp + Muôn phát điên lên, không chịu được máu căng lên, tim trẻ ra, đập mạnh hơn, thèm khát yêu thương - Không khí gia đình đón tết: + Nhang trầm + Đèn nến + Đoàn tụ êm đềm + Trên kính dưới nhường + Đầm ấm, xum vầy
2, Mùa xuân miền Bắc trong niềm thương nỗi nhớ của tác giả a, Mùa xuân miền Bắc vào đầu tháng giêng
Câu hỏi
- Em hãy hình dung xem hình ảnh “mưa riêu riêu” là mưa như thế nào? - Em cảm nhận “gió lành lạnh” khác với gió lạnh như thế nào? - Em tưởng tượng “tiếng nhạn kêu trong đêm xanh ” như thế nào? - Em đã bao giờ nghe thấy tiếng trống chèo chưa?
Mùa xuân miền Bắc vào đầu tháng giêng
Mưa riêu riêu, gió lành lạnh là thời tiết không còn cái rét cắt da cắt thịt mà chỉ còn là cơn gió lành lạnh chỉ thoảng qua thôi và những cơn mưa riêu riêu không đủ để làm ướt áo của những cô gái đi chơi xuân , cái không gian ấy và thời tiết ấy không gian mùa xuân đặc biệt ngấm vào trong lòng người để làm cho những người con xa quê nhắc đến mùa xuân lại nhớ đến những cảm nhận rất tinh tế ấy về thời tiết mùa xuân
MƯA RIÊU RIÊU LÀ MƯA PHÙN, HẠT MƯA NHỎ, ĐỀU, DÀI KÉO
Ảnh
Mùa xuân miền Bắc vào đầu tháng giêng
Tiếng nhạn kêu trong xanh, nhạn ở đây là con chim én, chim én biểu tượng cho mùa xuân đến đàn chim én bay về trong tiết trời mùa xuân vào đêm trăng trời trong xanh sáng rõ, tác giả thấy hình ảnh đàn chim én mang mùa xuân trở về
Ảnh
Mùa xuân miền Bắc vào đầu tháng giêng
2. Mùa xuân miền Bắc trong niềm thương nỗi nhớ của tác giả a. Mùa xuân miền Bắc vào đầu tháng giêng - Cảnh sắc thiên nhiên: + Thời tiết: Mưa riêu riêu, gió lành lạnh + Âm thanh: nhạn kêu, tiếng trống chèo, câu hát huê tình - Con người trong mùa xuân: + Say sưa ngây ngất trước mùa xuân tươi đẹp + Muôn phát điên lên, không chịu được máu căng lên, tim trẻ ra, đập mạnh hơn, thèm khát yêu thương - Không khí gia đình đón tết: + Nhang trầm + Đèn nến + Đoàn tụ êm đềm + Trên kính dưới nhường + Đầm ấm, xum vầy
Nghệ thuật
Em hãy nhận xét về nghệ thuật những nét đặc sắc trong đoạn 2 ? Em có nhận xét gì về bức tranh mùa xuân đầu tháng giêng
- Nghệ thuật: Miêu tả + so sánh - ẩn dụ nhân hóa, điệp từ =>Mùa xuân tươi đẹp - đầm ấm tràn trề sức sống và những nét đẹp trong cuộc sống nghĩa tình của con người, là nét văn hóa truyền thống
Em hiểu như thế nào về những cách tác giả viết “mùa xuân của tôi”, “mùa xuân thần thánh của tôi”, “mùa xuân của Hà Nội thân yêu ”
- Cách viết “mùa xuân của tôi” cho thấy những kỉ niệm của ông với quê nhà - Cách viết “mùa xuân thần thánh của tôi” thì cho thấy mùa xuân quê hương có ý nghĩa như thế nào với riêng người viết (đem đến những đổi thay kì diệu) - Cách viết “mùa xuân của Hà Nội thân yêu” cho thấy sự gắn bó sâu nặng của tác giả - người con xa quê - với quê nhà
b. Mùa xuân miền bắc sau rằm tháng giêng
b. Mùa xuân miền bắc sau rằm tháng giêng
b, HS trình bày theo cảm nhận và hiểu biết của mình (HS làm việc cá nhân 2’) ? : Em có nhận xét gì về những từ ngữ như “hơi phai”, “mùi hương man mác”, , “làn sáng hồng”,... ? : Em hình dung thế nào về “đêm xanh biêng biếc”? Tại sao trong đêm vẫn thấy được từng cánh sếu bay
- cảnh sắc thiên nhiên + Đáo hơi phai nhụy còn phong + Cỏ nức mùi hương + Trời hết nồm, mưa xuân + Bầu trời đã có những vệt xanh tươi; đã có hoa thiên lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa; + Nến trời trong có những làn sáng hổng + Khung cảnh đêm trăng tháng Giêng : đêm xanh biêng biếc, có mưa dầy, nhìn rõ từng cánh sếu bay, trời vẫn rét một cách tình tứ nên thơ, có những đêm không mưa, trời sáng lung linh như ngọc. - Con người + Rạo rực + Trở về nếp sống thường ngày: bữa cơm giản dị có cà om với thịt thăn điểm những lá tía tô thái nhỏ hay bát canh trứng cua vắt chanh =>Không khí sinh hoạt của con người trở về nếp sống êm đềm thường nhật tuy cuộc sống thiên nhiên có thay đổi chút ít nhưng vẫn rất đẹp, vẫn làm say đắm lòng người với cái mới mẻ của nó
Mùa xuân miền bắc sau rằm tháng giêng
+ Hơi phai: màu hồng của cánh hoa đào đã phai nhạt hơn + Mùi hương man mác: mùi hương của cỏ mang trong mình hương thơm của mùa xuân + Làn sáng hồng; Nền trời đã xuất hiện mau ánh sáng trong sáng hồng của bầu trời + Đêm xanh biêng biếc là hình ảnh bầu trời đêm trăng xanh sáng rõ làm cho con người nhìn thấy được từng đàn chim mang mùa xuân trở về)
Để khắc họa bức tranh mùa xuân sau rằm tháng giêng tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào? Em có nhận xét gì về bức tranh mùa xuân sau rằm tháng giêng? Thông qua bức tranh tác giả muốn gửi gắm điều gì?
Mùa xuân miền bắc sau rằm tháng giêng
b, Mùa xuân miền bắc sau rằm tháng giêng - cảnh sắc thiên nhiên + Đáo hơi phai nhụy còn phong + Cỏ nức mùi hương + Trời hết nồm, mưa xuân + Bầu trời đã có những vệt xanh tươi; đã có hoa thiên lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa; + Nến trời trong có những làn sáng hổng + Khung cảnh đêm trăng tháng Giêng : đêm xanh biêng biếc, có mưa dầy, nhìn rõ từng cánh sếu bay, trời vẫn rét một cách tình tứ nên thơ, có những đêm không mưa, trời sáng lung linh như ngọc. - Con người + Rạo rực + Trở về nếp sống thường ngày: bữa cơm giản dị có cà om với thịt thăn điểm những lá tía tô thái nhỏ hay bát canh trứng cua vắt chanh =>Không khí sinh hoạt của con người trở về nếp sống êm đềm thường nhật tuy cuộc sống thiên nhiên có thay đổi chút ít nhưng vẫn rất đẹp, vẫn làm say đắm lòng người với cái mới mẻ của nó ->Nghệ thuật: miêu tả, liên tưởng tinh tế =>Bức tranh mùa xuân tinh khôi, bình yên =>Nỗi lòng thương nhớ, yêu mến quê hương, khát vọng thống nhất đất nước
Mùa xuân miền bắc sau rằm tháng giêng
Trong văn bản tùy bút có một số câu văn như lời trò chuyện tâm tình em hãy liệt kê cho cô biết theo cảm nhận của em (như lời trò truyện của tác giả, lời mời gọi)
Gợi ý: Với các câu văn: ơi ơi người em gái xoã tóc bên cửa sổ!; Ấy đấy, cái mùa xuân thẩn thánh của tôi nó làm cho người ta muốn phát điên lên như thế đấy; Đẹp quá đi, mùa xuân ơi - mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của Bắc Việt thương mến
III, TỔNG KẾT
Tổng kết
III. TỔNG KẾT
- Nêu những biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản? - Nêu nội dung chính của văn bản “Tháng giêng mơ về trăng non rét ngọt ”
Câu 1
Bài tập trắc nghiệm
Câu 1 : Dòng nào sau đây nêu đầy đủ nhất biện pháp nghệ thuật trong văn bản “ Tháng giêng , mơ về trăng non rét ngọt ”
A: So sánh , nhân hóa
B: Biểu cảm trực tiếp , dùng từ sáng tạo
C: Trình bày nội dung theo dòng cảm xúc lôi cuốn say mê , Lựa chọn từ ngữ, câu văn linh hoạt, biểu cảm, giàu hình ảnh.. So sánh liên tưởng độc đáo giàu chất thơ
D: Lối văn sáng tạo cách viết tài hoa
Câu 2
Bài tập trắc nghiệm
Câu 2 : Câu văn nào sau đây thể hiện rõ nhất nội dung văn bản : “ Tháng giêng , mơ về trăng non rét ngọt ”
A: Văn bản “ Tháng giêng , mơ về trăng non rét ngọt ” đã cho thấy cảnh sắc kì diệu của mùa xuân
A: Văn bản “ Tháng giêng , mơ về trăng non rét ngọt ” đã cho thấy cảnh sắc kì diệu của mùa xuân
C: Nhìn mai vàng rực nở tác giả nhớ thương về cảnh sắc và không khí Hà Nội miền Bắc
D: Với tình yêu quê hương dất nước sâu sắc , bài tùy bút đã tái hiện nỗi nhớ da diết của một người xa quê qua những cảnh sắc thiên nhiên và không khí mùa xuân
Tổng kết
III TỔNG KẾT 1. Giá trị nghệ thuật Trình bày nội dung văn bản theo dòng cảm xúc lôi cuốn, say mê. Lựa chọn từ ngữ, câu văn linh hoạt, biểu cảm, giàu hình ảnh. - Có nhiều so sánh, liên tưởng độc đáo, giàu chất thơ 2. Giá trị nội dung Cảnh sắc thiên nhiên, không khí mùa xuân Hà Nội và miền Bắc được cảm nhận, tái hiện trong nỗi nhớ thương da diết của một người xa quê. Bài tùy bút đã biểu lộ chân thực và cụ thể tình quê hương, đất nước, lòng yêu cuộc sống và tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, ngòi bút tài hoa của tác giả.
VẬN DỤNG
Vận dụng
Viết đoạn văn (từ 5 – 7 câu) Em hãy nêu cảm nhận của em khi mùa xuân đến
VẬN DỤNG
Dặn dò
Dặn dò
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Vẽ sơ đồ tư duy khái quá kiến thức bài học
Chuẩn bị nội dung bài sau
Hoàn thành bài tập Vận dụng
Ảnh
Kết thúc bài học
Chào tạm biệt
Ảnh