Bài 3: Thực hành tiếng việt
Ảnh
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
Khởi động
Khởi động
Ảnh
Văn bản
Một chiếc lá rụng có linh hồn riêng, một tâm tình riêng, một cảm giác riêng. Có chiếc tựa như mũi tên nhọn, từ cành cây rơi cắm phập xuống đất như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng thản nhiên, không thương tiếc, không do dự vẩn vơ. Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không rồi cố gượng ngoi đầu lên, hay giữ thăng bằng cho tận tới cái giây nằm phơi trên mặt đất. Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn, hay múa may với làn gió thoảng như thầm bảo rằng vẻ đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại: cả thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây không bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ đẹp nên thơ. Có chiếc lá như sợ hãi, ngần ngại rụt rè, rồi như gần tới mặt đất, còn cất mình muốn bay trở lại cành. Có chiếc lá đầy âu yếm rơi bám vào một bông hoa thơm, hay đến mơn trớn một ngọn cỏ xanh mềm mại. (Khái Hưng)
Câu hỏi
- Xác định câu chủ đề của đoạn văn trên? - Câu chủ đề ở vị trí đó có tác dụng gì trong việc triển khai nội dung đoạn văn?
Hình thành kiến thức
Hình thành kiến thức
Ảnh
Tri thức tiếng việt
Ảnh
TRI THỨC TIẾNG VIỆT
Tri thức tiếng việt
Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản, biểu đạt nội dung tương đối trọn vẹn. Về hình thức, đoạn văn thường do nhiều câu tạo thành, được bắt đầu bằng chữ viết hoa lùi vào đầu dòng và kết thúc bằng dấu câu dùng để ngắt đoạn.
Ảnh
Tri thức tiếng việt
Ảnh
HS dựa vào phần Tri thức Ngữ văn trong SGK, dựa phần chuẩn bị ở nhà để hoàn thành PHT số 1 và số 2
Phiếu học tập
Ảnh
Ảnh
Nhận xét
Ảnh
Nhận xét phiếu học tập
Phiếu học tập
Ảnh
Phiếu học tập
Ảnh
THỰC HÀNH
Thực hành
Ảnh
THỰC HÀNH
Bài 1
Bài tập 1
? Tìm câu chủ đề trong đoạn văn (BT 1 SGK trang 64) ,từ đó xác định kiểu đoạn văn ( diễn dịch,quy nạp ) Phân tích tác dụng của từng cách tổ chức đoạn văn
Số thứ tự lẻ làm câu 1a Số thứ tự chẵn làm câu 1b Thời gian làm bài 8 phút
Bài 1a
Bài tập 1: a. Câu chủ đề: Giả sử các bậc đó cứ khư khư theo thói nữ nhi thường tình, thì cũng chết già ở xó cửa, sao có thể lưu danh sử sách, cùng trời đất muôn đời bất hủ được! → Đoạn văn quy nạp. – Tác dụng của cách thức tổ chức đoạn văn: Các câu đầu nêu những tấm gương về các bậc trung nghĩa. Từ đó câu chủ đề ở cuối đoạn văn mới có cơ sở để nhắc nhở binh sĩ về chân lí: những tấm gương trung nghĩa sẽ được sử sách lưu danh, từ đó gián tiếp khơi dậy ý thức trách nhiệm của đấng nam nhi trong xã hội
Bài 1b
Bài tập 1b. Câu chủ đề:  Đồng phục không chỉ đẹp mà còn góp phần tạo nên bản sắc của mỗi trường. → Đoạn văn diễn dịch. – Tác dụng của cách thức tổ chức đoạn văn: Câu chủ đề được đặt ở đầu đoạn, khẳng định đồng phục không chỉ đẹp mà còn tạo nên bản sắc của mỗi trường. Các câu sau nói rõ nét đặc sắc của mỗi trường thông qua bộ đồng phục.
Bài 2
Bài tập 2
Hãy sắp xếp các câu sau thành đoạn văn diễn dịch, sau đó sắp xếp lại thành đoạn văn quy nạp và cho biết dựa vào cơ sở nào, em sắp xếp như vậy. (1) Một cô Tấm (trong truyện “Tấm Cám”) bao lần bị hại, cuối cùng vẫn được làm hoàng hậu, nhưng mụ dì ghẻ và Cám – những kẻ lắm mưu mô tàn ác thì bị trừng phạt đích đáng. (2) Một Thạch Sanh (truyện “Thạch Sanh”) chất phác, thật bụng tin người, dẫu trải qua bao khổ nạn, oan khuất rồi đến lúc cũng cưới được công chúa và lên ngôi, còn Lý Thông lừa lọc, xảo trá thì trời đất không dung tha. (3) Ở hiền gặp lành, ác giả ác báo là ước mơ công bằng được nhân dân gửi gắm vào truyện cổ tích. (4) Một người em (truyện “Cây khế”) thật thà, hiền lành, bị anh đối xử bất công, ai ngờ cuộc sống về sau lại giàu sang hạnh phúc, trong khi người anh tham lam thì bỏ mạng giữa biển
Bài 2
– Đoạn văn diễn dịch: (3) – (1) – (2) – (4)   Ở hiền gặp lành, ác giả ác báo là ước mơ công bằng được nhân dân gửi gắm vào truyện cổ tích. Một cô Tấm (trong truyện “Tấm Cám”) bao lần bị hại, cuối cùng vẫn được làm hoàng hậu, nhưng mụ dì ghẻ và Cám – những kẻ lắm mưu mô tàn ác thì bị trừng phạt đích đáng. Một Thạch Sanh (truyện “Thạch Sanh”) chất phác, thật bụng tin người, dẫu trải qua bao khổ nạn, oan khuất rồi đến lúc cũng cưới được công chúa và lên ngôi, còn Lý Thông lừa lọc, xảo trá thì trời đất không dung tha. Một người em (truyện “Cây khế”) thật thà, hiền lành, bị anh đối xử bất công, ai ngờ cuộc sống về sau lại giàu sang hạnh phúc, trong khi người anh tham lam thì bỏ mạng giữa biển
Bài 2
– Đoạn văn quy nạp: (1) – (2) – (4) – (3) Một cô Tấm (trong truyện “Tấm Cám”) bao lần bị hại, cuối cùng vẫn được làm hoàng hậu, nhưng mụ dì ghẻ và Cám – những kẻ lắm mưu mô tàn ác thì bị trừng phạt đích đáng. Một Thạch Sanh (truyện “Thạch Sanh”) chất phác, thật bụng tin người, dẫu trải qua bao khổ nạn, oan khuất rồi đến lúc cũng cưới được công chúa và lên ngôi, còn Lý Thông lừa lọc, xảo trá thì trời đất không dung tha. Một người em (truyện “Cây khế”) thật thà, hiền lành, bị anh đối xử bất công, ai ngờ cuộc sống về sau lại giàu sang hạnh phúc, trong khi người anh tham lam thì bỏ mạng giữa biển. Ở hiền gặp lành, ác giả ác báo là ước mơ công bằng được nhân dân gửi gắm vào truyện cổ tích – Cơ sở để sắp xếp: Câu (3) là câu nêu luận điểm, các câu (1), (2), (4) là câu dẫn chứng phục vụ cho việc chứng minh luận điểm ấy.
Vận dụng
Vận dụng
Ảnh
Bài tập
Ảnh
Yêu cầu HS vị trí số chẵn viết đoạn văn diễn dịch, số lẻ viết đoạn văn quy nạp “Lòng yêu nước ban đầu là lòng yêu những vật tầm thường nhất” (I-li-a Ê-ren-bua). Hãy xem đây là câu chủ đề, từ đó, viết hai đoạn văn khoảng 5-7 câu ( Đoạn văn Diễn dich – Đoạn văn quy nạp)
Bảng kiểm tra
Ảnh
Trò chơi củng cố
Trò chơi củng cố
Bài kiểm tra tổng hợp
Câu chủ đề của đoạn văn diễn dịch trên nằm ở vị trí nào? - A. Đầu đoạn - true - B. Cuối đoạn - false - C. Giữa đoạn - false - D. Cả đầu và cuối đoạn - false - false - false
Câu chủ đề của đoạn văn quy nạp nằm ở vị trí nào? - A. Đầu đoạn - false - B. Cuối đoạn - true - C. Giữa đoạn - false - D. Cả đầu và cuối đoạn - false - false - false
Đoạn văn diễn dịch phù hợp với kiểu văn bản nào? - A. Nghị luận - true - B. Biểu cảm - false - C. Miêu tả - false - D. Tự sự - false - false - false
Dặn dò
Dặn dò
Ảnh
Kết thúc
Kết thúc
Ảnh