BÀI 3. VƯỢT QUA KHÓ KHĂN
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
Hình vẽ
BÀI 3. VƯỢT QUA KHÓ KHĂN
Dẫn dắt
Mục tiêu bài học
Ảnh
- Nhận biết được những khó khăn cần phải vượt qua trong học tập và trong cuộc sống. - Kể được một số biểu hiện của vượt qua khó khăn. - Biết vì sao phải vượt qua khó khăn. - Biết vượt qua một số khó khăn của bản thân trong học tập và sinh hoạt. - Quý trọng gương vượt khó trong học tập và cuộc sống.
Mục tiêu bài học
Khởi động
Ảnh
Hãy chia sẻ về một số khó khăn trong học tập, cuộc sống của em và cách em vượt qua những khó khăn đó.
Gợi ý: - Chia sẻ một số khó khăn đã gặp trong học tập, cuộc sống của bản thân: tự ti, học kém một số môn, gặp vấn đề về sức khỏe,... - Thảo luận, trao đổi cách bản thân đã vượt qua khó khăn đó: suy nghĩ tích cực hơn, nhờ sự giúp đỡ của mọi người xung quanh,...
Trò chơi
Phổ biến luật chơi: Mỗi đội lần lượt tìm ra các câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ nói về đức tính siêng năng, kiên trì, vượt khó trong học tập và cuộc sống. Đội nào tìm được nhiều câu đúng và nhanh nhất sẽ thắng cuộc.
Ảnh
Hình vẽ
Trò chơi "Ai nhanh, ai đúng?"
Giải trò chơi
- Có chí thì nên; - Kiến tha lâu cũng đầy tổ; - Nước chảy đá mòn; - Năng nhặt chặt bị; - Có công mài sắt có ngày nên kim; - Cần cù bù thông minh; - Nên thợ nên thầy nhờ có học/ No ăn, no mặc bởi hay làm.
Hình vẽ
Một số ví dụ mẫu
Khám phá
Hoạt động 1 - tranh 1, 2
Hoạt động 1. Nhận biết những khó khăn cần phải vượt qua trong học tập và trong cuộc sống.
Quan sát tranh và thực hiện yêu cầu:
Ảnh
- Hãy chỉ ra khó khăn của các bạn trong những bức tranh trên. - Kể thêm những khó khăn khác trong học tập và cuộc sống mà em biết.
Hoạt động 1 - tranh 3, 4, 5
Ảnh
Ảnh
Giải HĐ1
Giải hoạt động 1
- Ngoài ra, chúng ta còn có thể gặp phải những khó khăn khác như: gặp khó khăn trong việc hiểu bài giảng, dễ bị xao nhãng, trì hoãn công việc, khả năng tập trung ngắn hạn, hay phạm lỗi do bất cẩn, chịu áp lực từ gia đình, thay đổi môi trường sống, có nhiều thứ để học nhưng lại có quá ít thời gian.
Ảnh
Video “Đường đến ngày vinh quang”
Nghe bài hát "Đường đến ngày vinh quang"
Hoạt động 2
Hoạt động 2. Tìm hiểu biểu hiện và ý nghĩa của việc biết vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống.
Đọc câu chuyện "Chăm ngoan, học giỏi" trong SGK trang 20, 21 và trả lời câu hỏi:
Ảnh
Hình vẽ
- Bạn Huế đã vượt qua khó khăn như thế nào? Việc biết vượt qua khó khăn đó đã đem lại điều gì cho bạn? - Nêu cảm nghĩ của em về tấm gương vượt khó của bạn Huế. - Theo em, vì sao chúng ta cần biết vượt qua khó khăn trong học tập và cuộc sống?
Giải HĐ2
Giải hoạt động 2
- Bạn Huế gặp nhiều khó khăn cả trong học tập và cuộc sống như: Không được sống với bố mẹ, bạn sống cùng ông bà trong khi ông bà thì hay đau ốm, kinh tế eo hẹp. Hằng ngày, bạn phải dành thời gian làm nhiều việc nhà để giúp đỡ ông bà như quét nhà, nấu cơm, nấu cám cho lợn. Bên cạnh đó, để đến được trường học, bạn phải dậy rất sớm để đi bộ đến trường. - Việc biết vượt qua khó khăn đó đã giúp bạn đạt danh hiệu "Học sinh giỏi". - Cần biết vượt qua những khó khăn trong học tập và cuộc sống vì khó khăn là điều luôn xảy ra khi sống và làm việc.
Video "Có công mài sắt có ngày nên kim"
Video mở rộng câu chuyện "Có công mài sắt có ngày nên kim"
Luyện tập - Vận dụng
Luyện tập - Câu 1
Hình vẽ
LUYỆN TẬP
Câu 1. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Giải LT - Câu 1
Hình vẽ
GIẢI CÂU 1
a. Không đồng tình. Vì có một số khó khăn dù là trẻ em cũng có thể gặp và phải tự mình vượt qua. b. Đồng tình. Vì khi ấy, sự hỗ trợ của người đáng tin cậy giúp ta có thêm sức mạnh để vượt qua khó khăn. c. Không đồng tình. Vì bất cứ người nào cũng luôn có những khó khăn xuất hiện trong cuộc sống và cũng đều cần vượt qua. d. Không đồng tình. Vì ý chí và tinh thần vượt khó không phải là bẩm sinh mà mỗi người đều có thể rèn luyện được. e. Đồng tình. Vì việc vượt khó giúp chúng ta gặt hái được thành công và thành công ấy sẽ mang lại cho ta nhiều niềm vui trong cuộc sống. g. Không đồng tình. Vì vượt khó đôi khi sẽ khiến bản thân mệt mỏi, tuy nhiên khi vượt qua được khó khăn sẽ giúp ta thành công và có nhiều niềm vui trong cuộc sống.
Luyện tập - Câu 2
Hình vẽ
LUYỆN TẬP
Câu 2. Em hãy cho biết điều gì có thể xảy ra khi gặp khó khăn nếu:
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Giải LT - Câu 2 a, b, c
Hình vẽ
GIẢI CÂU 2
a. Nếu sợ hãi, nản chí, không muốn hành động khi gặp khó khăn thì sẽ không thể thành công trong học tập và cuộc sống, bên cạnh đó nếu cứ mãi lo lắng và sợ hãi, không dám hành động thì chúng ta không thể biết mình có thể làm được những gì, không khám phá được những khả năng của bản thân. b. Nếu khi gặp khó khăn, ta giữ được bình tĩnh để suy nghĩ sáng suốt, xem tất cả mọi khó khăn, thử thách chỉ là tạm thời, chấp nhận thay đổi, thực hiện các biện pháp, điều chỉnh theo nó thì sẽ vượt qua được khó khăn và đạt được thành công. c. Việc không tin vào khả năng của bản thân và sự hỗ trợ, ủng hộ của những người đáng tin cậy khi gặp khó khăn sẽ làm cho bản thân luôn mặc cảm, tự ti, không hiểu được bản thân, không xác định được điểm mạnh, điểm yếu của bản thân để xác định các biện pháp vượt qua khó khăn; dễ mắc các triệu chứng tâm lí không tốt như lo âu, mệt mỏi,…
Giải LT - Câu 2 d, e
Hình vẽ
GIẢI CÂU 2
d. Nếu luôn ỷ lại, chờ đợi sự giúp đỡ của người khác khi gặp khó khăn sẽ khiến bản thân có thói quen dựa dẫm, lười lao động, lười suy nghĩ, thụ động trong tư duy, thiếu năng lực để đưa ra những quyết định trong những trường hợp cụ thể, không làm chủ được cuộc đời, không có bản lĩnh, sáng tạo, trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội,… e. Khi gặp khó khăn mà không làm gì cả, hi vọng khó khăn đó tự biến mất sẽ không thể đưa đến thành công, vì những khó khăn đã xảy ra không thể tự biến mất được mà đòi hỏi phải có những hành động và biện pháp cụ thể.
Luyện tập - Câu 3
Hình vẽ
LUYỆN TẬP
Ảnh
Câu 3. Làm việc theo nhóm đôi, mỗi nhóm vận dụng các bước vượt qua khó khăn để giải quyết các tình huống ở Hoạt động 1 phần Khám phá.
VD thực hiện LT - Câu 3
Hình vẽ
Ví dụ: Với tình huống khó khăn số 4:
- Bước 1. Khó khăn là bị ốm khi sắp đến kiểm tra cuối kì. - Bước 2. Nguyên nhân dẫn đến khó khăn là cơ thể mệt mỏi, không thể ôn bài. - Bước 3. Các phương án giúp vượt qua: Giữ tâm hồn lạc quan; điều trị theo chỉ dẫn của bác sĩ; chịu khó ăn uống và vận động cơ thể để mau phục hồi; nhờ bạn bè giảng bài; nhờ người thân hỗ trợ chăm sóc,... - Bước 4. Lựa chọn những phương án phù hợp với hoàn cảnh của bản thân trên đây và kiên trì thực hiện.
Giải LT - Câu 3
Hình vẽ
GIẢI CÂU 3
Ảnh
Luyện tập - Câu 4 a, b
Hình vẽ
LUYỆN TẬP
Ảnh
Câu 4. Em hãy đưa ra nhận xét với việc làm của các bạn dưới đây:
Ảnh
a. Dù phải thức dậy sớm để đi bộ gần 3 km đến trường nhưng Phống vẫn đi học đều.
b. Khi thầy giáo hướng dẫn kĩ thuật phát cầu lông, dù thấy khó nhưng Ngọc vẫn mạnh dạn xung phong để thử sức.
Luyện tập - Câu 4 c, d
Hình vẽ
LUYỆN TẬP
Câu 4. Em hãy đưa ra nhận xét với việc làm của các bạn dưới đây:
c. Sáng dậy thấy trời gió rét nên Phương lấy lí do bị mệt để không phải tham gia lao động cùng các bạn trong xóm.
d. Sáng nay, bố dạy Hằng cách tỉa, tạo dáng cho cây cảnh nhưng bạn đã từ chối.
Ảnh
Ảnh
Giải LT - Câu 4
Hình vẽ
GIẢI CÂU 4
a. Bạn Phống đã biết vượt qua khó khăn bằng cách chăm chỉ, kỉ luật với bản thân, hằng ngày thức dậy rất sớm để đi bộ đến trường đều đặn, đúng giờ. b. Bạn Ngọc biết vượt khó, không ngại thử những điều mới, phức tạp. Điều đó sẽ giúp bạn học tốt môn cầu lông đồng thời có thể khám phá những khả năng của bản thân, thêm mạnh dạn, tự tin. c. Bạn Phương không có tinh thần vượt khó, vừa gặp một chút khó khăn đã nản chí. d. Hằng sợ khó nên đã từ chối khi bố muốn dạy bạn cách tỉa, tạo dáng cho cây cảnh, chứng tỏ bạn là người ngại khó, ngại khổ. Nếu cứ tiếp tục như vậy bạn sẽ trở nên thụ động, tự ti, không khai thác, khám phá được những khả năng của bản thân,...
Luyện tập - Câu 5
Hình vẽ
LUYỆN TẬP
Câu 5. Em hãy tư vấn cho các bạn dưới đây những việc cần làm để vượt qua khó khăn.
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Giải LT - Câu 5 a, b
Hình vẽ
GIẢI CÂU 5
- Trường hợp a: + Luyện tập phát âm; + Nhờ người thân, bạn bè kiểm tra kết quả rèn luyện. - Trường hợp b: + Nắm chắc các công thức; + Không học dồn, phải học vững bài trước thì mới học tốt được bài sau; + Lắng nghe và ghi chép cẩn thận bài giảng của thầy cô; + Mạnh dạn hỏi khi chưa hiểu trong quá trình học trên lớp.
Giải LT - Câu 5 c, d
Hình vẽ
GIẢI CÂU 5
- Trường hợp c: + Sắp xếp thời gian ngủ cố định theo lịch; + Không sử dụng các thiết bị công nghệ ít nhất 30 phút trước khi đi ngủ; + Tới các cơ sở y tế để được kiểm tra và có hướng can thiệp kịp thời nếu khó ngủ. - Trường hợp d: + Tìm sự giúp đỡ từ cha mẹ, người thân, bạn bè, thầy cô, gia đình; + Tránh xa bạn xấu; + Quản lí cảm xúc giận dữ.
Video "Mạc Đĩnh Chi - bông sen trong giếng ngọc"
Xem đoạn phim "Mạc Đĩnh Chi - bông sen trong giếng ngọc"
Khai thác đoạn phim
Ảnh
1. Nhân vật Mạc Đĩnh Chi trong đoạn phim trên đã vượt qua những khó khăn trong học tập và cuộc sống như thế nào? 2. Những sự cố gắng đó đã giúp Mạc Đĩnh Chi có được điều gì?
Giải 1. Mạc Đĩnh Chi đã vượt qua những khó khăn của hoàn cảnh gia đình và vất vả của việc học tập. 2. Những sự cố gắng đó đã giúp Mạc Đĩnh Chi học tập thành tài, đỗ đạt cao, có nhiều đóng góp cho đất nước và rạng danh đến muôn đời.
Vận dụng 1
Hình vẽ
VẬN DỤNG
1. Hãy nêu những khó khăn em có thể gặp phải và những biện pháp để khắc phục theo gợi ý sau:
Ảnh
Giải VD1
Hình vẽ
MẪU VẬN DỤNG 1
Ảnh
Vận dụng 2
Hình vẽ
VẬN DỤNG
2. Em hãy tìm hiểu về một tấm gương học sinh vượt khó và chia sẻ với các bạn theo gợi ý. - Giới thiệu về bạn đó và những khó khăn mà bạn đã gặp. - Bạn đã làm gì để vượt qua khó khăn? - Em học được điều gì từ tấm gương đó?
Ảnh
Dặn dò
Dặn dò
Ảnh
- Ôn tập các kiến thức đã học. - Hoàn thành bài tập Vận dụng. - Đọc và tìm hiểu trước Bài 4. Bảo vệ cái đúng, cái tốt.
Ảnh
DẶN DÒ
Cảm ơn
Ảnh
Cảm ơn các em đã chú ý lắng nghe!!!