Công ty Cổ phần Mạng giáo dục Bạch Kim - 27 Huỳnh Thúc Kháng, Đống Đa, Hà Nội
Trang bìa
Trang bìa:
TIẾT 74 I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả:
I. Tìm hiểu chung 1. Tác giả La Quán Trung (13000- 1400?): - Sinh ra vào cuối thời Nguyên, đầu thời Minh. - Tính tình cô độc, lẻ loi, thích ngao du đây đó. - Ông chuyên sưu tầm và biên soạn dã sử. - Tác phẩm: Tam quốc diễn nghĩa, Tùy Đường lưỡng triều chí truyện, Tấn Đường ngũ đại xử diễn nghĩa, Bình yêu truyện… 2. Tác phẩm:
I. Tìm hiểu chung 1. Tác giả 2. Tác phẩm * Tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa: - Nguồn gốc và quá trình hình thành tác phẩm: La Quán Trung căn cứ vào lịch sử, các truyện kể dân gian (thoại bản), kịch dân gian để sáng tạo. Đến đời Thanh (1644-1911), Mao Tôn Cương nhuận sắc, chỉnh lí, viết các lời bình thành 120 hồi lưu truyền đến ngày nay. - Tóm tắt:(sgk). Giá trị nội dung:
- Giá trị tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa: Có giá trị lịch sử, quân sự. Giá trị nội dung: - Phơi bày cục diện chính trị xã hội Trung Hoa cổ đại- một giai đoạn cát cứ phân tranh, chiến tranh loạn lạc, đất nước chia cắt, nhân dân cực kì khốn khổ - Nguyện vọng hòa bình, thống nhất, ổn định của nhân dân. - Tư tưởng ủng Lưu phản Tào. Giá trị nghệ thuật:
* Giá trị nghệ thuật. - Nghệ thuật kể truyện: Sinh động, hấp dẫn, chọn lọc được nhiều chi tiết li kì hứng thú, nhiều chỗ mang đầy kịch tính. - Khắc hoạ nhân vật: Nhân vật có cá tính sắc nét, tính cách nhân vật thể hiện chủ yếu qua hành động, ngôn ngữ. * Ảnh hưởng của tác phẩm. - Là tác phẩm rất quen thuộc với độc giả Việt Nam. - Đưa lại những kinh nghiệm nghệ thuật, gợi ý đề tài, cung cấp chất liệu văn học bổ ích. II. Đọc - hiểu
1. Đọc - tóm tắt:
II. Đọc - hiểu 1. Đọc - tóm tắt Tóm tắt đoạn trích: Quan Công dẫn hai chị chạy đến Cổ Thành, được nhân dân địa phương cho biết Trương Phi đã chiếm được thành, mộ quân tậu ngựa, chứa cỏ tích lương, ông rất mừng rỡ, sai Tôn Càn vào báo tin cho Trương Phi thân ra đón. Tôn Càn y lời vào thành gặp Trương Phi. Nghe Tôn Càn nói xong, Trương Phi chẳng nói chẳng rằng, lập tức mặc áo giáp, vác mâu lên ngựa dẫn một nghìn quân, đi tắt ra cửa Bắc. Gặp Trương Phi, Quan Công vô cùng mừng rỡ. Nhưng Trương Phi nghi ngờ Quan Công đã hàng Tào, bội nghĩa vườn đào nên vác mâu xông tới đâm Quan Công mặc cho hai chị có can ngăn. Quan Công nhún nhường giải thích nhưng vô hiệu. Một toán quân mã của Tào Tháo xuất hiện càng làm Trương Phi ngờ vực. Quan Công đã quyết lấy đầu Sái Dương - viên tướng cầm đầu toán quân ấy - trong thời gian Trương Phi gióng ba hồi trống. Nhưng chưa dứt một hồi trống, Quan Công đã lấy được đầu Sái Dương. Quan Công lại bắt một tên lính quân Tào kể lại đầu đuôi sự việc cho Trương Phi nghe. bấy giờ Trương Phi mới tin lời Quan Công. Trương Phi mời hai chị vào thành, nghe họ kể lại mọi việc Quan Công đã trải qua, khóc và thụp lạy Vân Trường. 2. Vị trí, nhan đề đoạn trích:
2. Vị trí, nhan đề đoạn trích a. VÞ trÝ ®o¹n trÝch: - Thuéc nöa sau håi 28 kÓ l¹i c¶nh gÆp gì c¶m ®éng cña ba anh em kÕt nghÜa v­ên ®µo. b. Nhan ®Ò: - Gîi kh«ng khÝ chiÕn trËn. - Lµ ®iÒu kiÖn ph¸n xÐt lßng trung thµnh hay ph¶n béi cña Quan C«ng. Nã lµ biÓu t­îng cña lßng trung nghÜa, th¼ng th¾n, m¹nh mÏ vµ lßng qu¶ c¶m phi th­êng. 3. Tìm hiểu văn bản:
3. Tìm hiểu văn bản a. Tình huống gặp gỡ giữa hai anh em Quan Công và Trương Phi. - Quan Công vượt qua 5 cửa ải, chém sáu tướng Tào đưa hai chị dâu về với Lưu Bị. - Trương Phi ở Cổ Thành nghe tin Quan Công bỏ Lưu, hàng Tào, nhận phong hầu. => Ý nghĩa: Tình huống éo le, bất ngờ, hé lộ cho người đọc thấy được mâu thuẫn, xung đột giữa Quan Công và Trương Phi. Diễn biến kịch tính của cuộc gặp gỡ giữa Quan Công và Trương Phi:
b. Diễn biến kịch tính của cuộc gặp gỡ giữa Quan Công và Trương Phi Tr­íc khi gÆp nhau: Quan C«ng sai T«n Cµn vµo b¸o tin > < Tr­¬ng Phi nghe xong ch¼ng nãi ch¼ng r»ng mµ chØ mÆc ¸o gi¸p, v¸c xµ m©u ®i t¾t ra c¸nh cæng Khi hai người gặp nhau:
b. Diễn biến kịch tính của cuộc gặp gỡ giữa Quan Công và Trương Phi * Khi hai người gặp nhau: - Quan C«ng mõng rì tiÕn ®Õn ®ãn - Quan C«ng nh¾c l¹i t×nh nghÜa v­ên ®µo - Nhê mäi ng­êi minh oan cho m×nh >< - M¾t trîn trßn xoe, r©u hïm vÓnh ng­îc, hß hÐt nh­ sÊm, ch¹y l¹i ®©m Quan C«ng. - TP kÕt téi QC béi nghÜa, x­ng mµy, tao, tr¸ch m¾ng thËm tÖ - TP vÉn nghi ngê QC ph¶n béi Khi quân Tào kéo đến:
b. Diễn biến kịch tính của cuộc gặp gỡ giữa Quan Công và Trương Phi * Khi quân Tào kéo đến - Qan Công đề nghị chém đầu Sái Dương để tỏ lòng trung thành. - Chưa dứt một hồi, đầu Sái Dương đã lăn xuống đất. >< - Trương Phi ra điều kiện: đánh ba hồi trống phải chém rơi đầu tướng Tào. - Trương Phi thẳng cánh đánh trống Khi Quan Công đã chém đầu Sái Dương:
* Khi Quan Công đã chém đầu Sái Dương Trương Phi vẫn chưa tin hẳn. Hỏi kĩ tên lính bị bắt chuyện về Quan Công ở Hứa Đô - một nhân chứng khách quan. => vẫn chưa tỏ rõ thái độ. Nghe lời kể của hai chị dâu nhận ra được tấm lòng của Quan Công => khóc, thụp lạy Vân Trường. - Tính cách, phẩm chất nổi bật của Trương Phi qua đoạn trích: Dũng cảm, cương trực, trung nghĩa, nóng nảy đến thô lỗ mà lại thận trọng, khôn ngoan, hết lòng phục thiện Nhân vật Quan Công:
* Nhân vật Quan Công: - Gặp Trương Phi ở Cổ Thành- cửa quan thứ 6, viên tướng thứ 7 với Quan Công. => Thử thách lòng trung nghĩa. Bày tỏ sự trong sáng, tình nghĩa vườn đào thiêng liêng. - Đối mặt với người em kết nghĩa, Quan Công cần thanh minh rõ lòng mình, ko thể dùng vũ khí => Chỉ một mực né tránh mũi mâu và thanh minh trong sự lúng túng. - Việc chém Sái Dương là cách thanh minh thuyết phục nhất của Quan Công với Trương Phi. => Quan Công chẳng nói chẳng rằng, xông vào, chưa hết một hồi trống đã chém rơi đầu Sái Dương. => Thể hiện tài năng phi thường và lòng trung nghĩa của Quan Công. Âm vang hồi trống cổ thành:
- Vì sao có thể đặt tên cho đoạn trích là Hồi trống Cổ Thành? * Âm vang hồi trống Cổ Thành: (Những ý nghĩa đặc biệt của hồi trống Cổ Thành) - Mang tính chất thử thách để đoàn tụ anh em. - Giải nghi với Trương Phi. - Minh oan với Quan Công. - Là biểu tượng của lòng trung nghĩa, tinh thần dũng cảm. - Thể hiện rõ tính cách của Trương Phi, tài năng và lòng trung nghĩa của Quan Công. - Tạo nên ko khí chiến trận hào hùng, ý vị hấp dẫn đặc biệt của tác phẩm. Phim tư liệu: Hồi trống cổ thành - Hồi 28 Tam quốc diễn nghĩa
Củng cố - dặn dò:
Cñng cè, dÆn dß 1. - Tình nghĩa giữa ba anh em: Lưu, Quan, Trương - Kiểu nhân vật hành động trong tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc. 2. Dựa vào đoạn trích, viết 10 dòng phát biểu cảm nghĩ của em về hai câu thơ tác giả viết ở cuối hồi 1. An đắc khoái nhân như Dực Đức Tận chu thế thượng phụ tâm nhân (Ước sao có người ngay thẳng như Trương Phi Giết sạch những kẻ có lòng phản bội ở trên đời) 3. Hướng dẫn học bài mới: - Tính cách nhân vật Quan Công. - Giá trị nội dung và nghệ thuật đoạn trích - Đọc và soạn bài “Tào Tháo uống rượu luận anh hùng”.