BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
BÀI 38. HỆ NỘI TIẾT Ở NGƯỜI
KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8
Ảnh
A. Khởi động
Hoạt động 1: Mở đầu
Ảnh
Hoạt động 1: Mở đầu
Với chiều cao 2,51 m, anh Kosen người Thổ Nhĩ Kì được sách Kỉ lục Guiness ghi nhận là người đàn ông cao nhất thế giới vào ngày 9/5/2011. Ngược lại, với chiều cao 0,51 m, anh Dangi người Nepal được ghi nhận là người đàn ông trưởng thành thấp nhất thế giới vào nhày 26/2/2012. Điều gì khi họ cao lớn hoặc thấp bé bất thường so với chúng ta?
Hình ảnh minh hoạ
B. Hình thành kiến thức mới
I. Các tuyến nội tiết trong cơ thể người
Ảnh
Nghiên cứu SGK, quan sát hình 38.1 tìm hiểu các tuyến nội tiết trong cơ thể người và trả lời câu hỏi.
I. Các tuyến nội tiết trong cơ thể người
- Nhiệm vụ:
- Hình 38.1
Ảnh
- Câu hỏi
Ảnh
- Câu hỏi:
1. Nêu chức năng của các tuyến nội tiết 2. Em hãy giải thích vì sao hoạt động của các hormone tuyến tụy giúp ổn định lượng đường trong máu. Quá trình tiết hormone điều hòa đường huyết bị rối loạn có thể dẫn đến hậu quả gì?
1. Tuyến yên
Ảnh
1. Tuyến yên
Tuyến yên tiết ra các hormone có tác dụng kích thích hoạt động của các tuyến nội tiết khác trong cơ thể, đồng thời ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của cơ và xương, sự trao đổi nước ở thận, sự co thắt cơ trơn ở tử cung, tiết sữa ở tuyến vú.
2. Tuyến giáp
Ảnh
2. Tuyến giáp
Tuyến giáp tiết ra hormone thyroxine (TH) có vai trò quan trọng đối với quá trình trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng trong tế bào, cũng như hormone calcitonin tham gia điều hoà calcium và phosphorus trong máu.
3. Tuyến tuỵ
Ảnh
3. Tuyến tuỵ
Tuyến tuy vừa tiết dịch tiêu hoá vào tá tràng, vừa tiết các hormone, tiết hai loại hormone là insulin và glucagon. Hormone insulin giúp chuyển hoá glucose trong máu thành glycogen dự trữ ở gan, dẫn đến giảm đường huyết khi đường huyết tăng, còn hormone glucagon có tác dụng ngược lại.
4. Tuyến trên thận
Ảnh
4. Tuyến trên thận
Tiết ra adrenaline và noradrenaline giúp làm tăng nhịp tim, co mạch, tăng nhịp hô hấp, dẫn phế quản và góp phần làm tăng đường huyết khi đường huyết giảm. Tiết các loại hormone khác có vai trò điều hoà nồng độ glucose, muối sodium và potassium trong máu; điều hoà sinh dục nam, gây những biến đổi đặc tính sinh dục ở nam.
5. Tuyến sinh dục
Ảnh
5. Tuyến sinh dục
Tuyến sinh dục là tinh hoàn (ở nam) và buồng trứng (ở nữ). Tinh hoàn tiết ra hormone testosterone kích thích sự sinh tinh trùng ở nam; buồng trứng tiết ra hormone estrogen kích thích sự phát triển và rụng trứng ở nữ. Cả hai hormone này đều gây ra những biến đổi cơ thể ở tuổi dậy thì của cả nam và nữ.
II. Một số bệnh liên quan đến hệ nội tiết
Ảnh
Nghiên cứu SGK, tìm hiểu một số bệnh liên quan đến hệ nội tiết và trả lời câu hỏi trong phần hoạt động.
II. Một số bệnh liên quan đến hệ nội tiết
- Nhiệm vụ:
- Hoạt động
Ảnh
- Hoạt động:
Thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi và thực hiện các yêu cầu: 1. Bệnh đái tháo đường và bướu cổ có những biểu hiện nào trên cơ thế? Em hãy đề xuất biện pháp phòng chống các bệnh này. 2. Vận dụng hiếu biết về các tuyến nội tiết. Em hãy đề xuất các biện pháp bảo vệ sức khoẻ bản thân và gia đình, nêu tác dụng của các biện pháp đó.
+ Câu 3 (- Hoạt động)
Ảnh
3. Tìm hiểu một số bệnh nội tiết thường gặp ở địa phương theo gợi ý trong Bảng 38.1.
Ảnh
1. Bệnh đái tháo đường
Ảnh
1. Bệnh đái tháo đường
Đái tháo đường là bệnh rối loạn chuyển hoá glucose trong máu do thiếu hormone insulin hoặc insulin không tác dụng điều hoà đủ lượng đường trong máu. Triệu chứng của bệnh bao gồm ăn nhiều, uống nhiều, đi tiểu nhiều, sụt cân,... Bệnh có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như mù loà, tổn thương dây thần kinh, hoại tử đáy chân.
2. Bệnh bứu cổ do thiếu iodine
Ảnh
2. Bệnh bướu cổ do thiếu iodine
Bướu cổ là tình trạng phi đại tuyến giáp do cơ thể thiếu iodine dẫn đến hormone thyroxine (TH) không được tiết ra. Người mắc bệnh có triệu chứng chậm lớn, trí tuệ phát triển chậm, giảm sút trí nhớ và hoạt động thần kinh suy giảm.
Luyện tập và vận dụng
- Luyên tập
Bài kiểm tra tổng hợp
Luyện tập
Câu 1: Tuyến nào dưới đây vừa có chức năng ngoại tiết, vừa có chức năng nội tiết ? - A. Tuyến cận giáp - false - B. Tuyến yên - false - C. Tuyến trên thận - false - D. Tuyến sinh dục - true - false - false
Câu 2: Hoocmôn insulin do tuyến tuỵ tiết ra có tác dụng sinh lí như thế nào ? - A. Chuyển glicôgen thành tinh bột dự trữ trong gan và cơ - false - B. Chuyển glucôzơ thành tinh bột dự trữ trong gan và cơ - false - C. Chuyển glicôgen thành glucôzơ dự trữ trong gan và cơ - false - D. Chuyển glucôzơ thành glicôgen dự trữ trong gan và cơ - true - false - false
Câu 3: Trong cơ thể người, tuyến nội tiết nào đóng vai trò chỉ đạo hoạt động của hầu hết các tuyến nội tiết khác ? - A. Tuyến sinh dục - false - B. Tuyến yên - true - C. Tuyến giáp - false - D. Tuyến tuỵ - false - false - false
Câu 4: Nhóm nào dưới đây gồm hai loại hoocmôn có tác dụng sinh lý trái ngược nhau ? - A. Insulin và canxitônin - false - B. Ôxitôxin và tirôxin - false - C. Insulin và glucagôn - true - D. Insulin và tirôxin - false - false - false
Câu 5: Dấu hiệu nào dưới đây thường xuất hiện ở tuổi dậy thì của nam ? - A. Vú phát triển - false - B. Sụn giáp phát triển, lộ hầu - true - C. Hông nở rộng - false - D. Xuất hiện kinh nguyệt - false - false - false
Câu 6: Dịch tiết của tuyến nào dưới đây không đi theo hệ thống dẫn ? - A. Tuyến nước bọt - false - B. Tuyến sữa - false - C. Tuyến giáp - true - D. Tuyến mồ hôi - false - false - false
Câu 7: Tuyến nội tiết nào có khối lượng lớn nhất trong cơ thể người ? - A. Tuyến giáp - true - B. Tuyến tùng - false - C. Tuyến yên - false - D. Tuyến trên thận - false - false - false
Câu 8: Bệnh tiểu đường có liên quan đến sự thiếu hụt hoặc rối loạn hoạt tính của hoocmôn nào dưới đây ? - A. GH - false - B. Glucagôn - false - C. Insulin - true - D. Ađrênalin - false - false - false
Câu 9: Vỏ tuyến trên thận được phân chia làm mấy lớp ? - A. 2 lớp - false - B. 3 lớp - true - C. 4 lớp - false - D. 5 lớp - false - false - false
Câu 10: Hoocmôn glucagôn chỉ có tác dụng làm tăng đường huyết, ngoài ra không có chức năng nào khác. Ví dụ trên cho thấy tính chất nào của hoocmôn ? - A. Tính đặc hiệu - true - B. Tính phổ biến - false - C. Tính đặc trưng cho loài - false - D. Tính bất biến - false - false - false
- Vận dụng
Ảnh
- Vận dụng
Đưa ra ví dụ về khẩu phần ăn phù hơp để phòng chống các bệnh về hệ nội tiết.
Dặn dò
- Dặn dò
Ảnh
Dặn dò:
Ôn lại bài vừa học. Làm bài tập về nhà trong SBT. Chuẩn bị bài mới: "Bài 39. Da và điều hoà thân nhiệt ở người".
- Cảm ơn
Ảnh