Chào mừng quý vị đến với website của ...
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tài liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.
Nếu chưa đăng ký, hãy nhấn vào chữ ĐK thành viên ở phía bên trái, hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay phía bên trái.
Bài 16. Điện phân
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn: Bạch Kim
Người gửi: Ngô Văn Chinh (trang riêng)
Ngày gửi: 14h:50' 09-04-2026
Dung lượng: 18.2 MB
Số lượt tải: 0
Nguồn: Bạch Kim
Người gửi: Ngô Văn Chinh (trang riêng)
Ngày gửi: 14h:50' 09-04-2026
Dung lượng: 18.2 MB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
0 người
BÀI 16. ĐIỆN PHÂN
Trang bìa
Trang bìa
BÀI 16. ĐIỆN PHÂN
HOÁ HỌC 12
Ảnh
Khởi động
Khởi động
Ảnh
- Khởi động:
Trong pin điện hoá, hoá năng được chuyển thành điện năng của dòng điện một chiều thông qua phản ứng oxi hoá – khử tự xảy ra. Ngược lại, trong bình điện phân, điện năng của dòng điện một chiều được sử dụng để thực hiện phản ứng oxi hoá – khử không tự xảy ra. Vậy, quá trình điện phân tuân theo nguyên tắc nào và có ứng dụng gì trong sản xuất?
I. Hiện tượng điện phân
Hiện tượng điện phân
Ảnh
I. Hiện tượng điện phân
1. Khái niệm
HĐ1: Quan sát thí nghiệm và thực hiện yêu cầu:
1. Khái niệm
1. Viết phương trình phân li của NaCl ở bước 1. 2. Viết quá trình xảy ra ở mỗi điện cực. 3. Viết PTHH của phản ứng xảy ra trong quá trình điện phân.
- HĐ2
Ảnh
Hình vẽ
- HĐ2: Vận dụng:
Ảnh
Xét TN điện phân dung dịch latex(CuCl_2) với điện cực trơ (như than chì). Viết quá trình xảy ra ở mỗi điện cực và viết PTHH của phản ứng điện phân.
Ảnh
- Kết luận
Ảnh
- Kết luận:
+ Điện phân là một quá trình oxi hoá - khử xảy ra tại các điện cực khi có dòng điện một chiều với hiệu điện thế đủ lớn đi qua chất điện li nóng chảy hoặc dung dịch chất điện li. + Phản ứng oxi hoá - khử xảy ra trong quá trình điện phân là phản ứng không tự xảy ra mà phải nhờ tác động của điện năng để gây ra phản ứng đó. + Các chất tham gia vào quá trình điện phân có thể ở trạng thái nóng chảy (điện phân nóng chảy) hoặc dung dịch (điện phân dung dịch). Trong quá trình điện phân, dưới tác dụng của điện trường, các ion âm sẽ di chuyển về điện cực dương, các ion dương sẽ di chuyển về điện cực âm.
+ tiếp
Ảnh
- Kết luận:
+ Khi điện phân dung dịch, nước cũng có thể tham gia điện phân với vai trò chất khử latex((2H_2O → O_2 + 4H^+ + 4e)) hoặc chất oxi hoá latex((2H_2O + 2e → H_2 + 2OH^-)). + Theo quy ước chung, đối với cả pin điện và bình điện phân, tại cathode xảy ra quá trình khử và tại anode xảy ra quá trình oxi hoá. Do vậy, trong điện phân cathode là cực âm, anode là cực dương.
2. Nguyên tắc (thứ tự) điện phân
HĐ3: Quan sát thí nghiệm và thực hiện yêu cầu:
2. Nguyên tắc (thứ tự) điện phân
Hình vẽ
Ảnh
Quan sát hiện tượng xảy ra ở mỗi điện cực và giải thích.
- HĐ4
Ảnh
Hình vẽ
HĐ4: Làm việc nhóm:
Điện phân dd NaCl bão hoà với điện cực trơ (graphite)
Ảnh
a) Viết quá trình oxi hoá, quá trình khử xảy ra ở mỗi điện cực, biết sản phẩm của quá trình điện phân có khí latex(Cl_2) và latex(H_2). b) Viết phương trình hoá học của phản ứng điện phân. c) Trong quá trình điện phân, sản phẩm tạo thành ở hai điện cực khuếch tán vào nhau sẽ xảy ra phản ứng hoá học nào?
- HĐ5
HĐ5: Quan sát thí nghiệm và thực hiện yêu cầu:
Hình vẽ
Ảnh
1. Giải thích hiện tượng quan sát được ở mỗi điện cực.
Ảnh
Ảnh
2. Giải thích khả năng tẩy màu của dd sau điện phân.
3. Tại sao nên dùng nắp đậy trong quá trình điện phân?
a. Điện phân dd latex(CuSO_4) với các điện cực trơ (graphite)
Ảnh
a. Điện phân dd latex(CuSO_4) với các điện cực trơ (graphite)
+ Khi có dòng điện đi qua dung dịch, ion latex(SO_4^(2-)) di chuyển về phía anode, ion latex(Cu^(2+)) di chuyển về cathode. + Ở anode có thể xảy ra oxi hoá ion latex(SO_4^(2-)) hoặc phân tử latex(H_2O). latex(2H_2O -> O_2 + 4H^+ + 4e) + Ở cathode có thể xảy ra sự khử ion latex(Cu^(2+)) hoặc phân tử latex(H_2O). Vì ion latex(Cu^(2+)) dễ bị khử hơn latex(H_2O) nên latex(Cu^(2+)) bị khử trước, tạo thành kim loại Cu bám trên cathode. latex(Cu^(2+) + 2e -> Cu)
+ tiếp
Ảnh
Ảnh
a. Điện phân dd latex(CuSO_4) với các điện cực trơ (graphite)
+ Sơ đồ điện phân:
+ Phương trình hoá học của phản ứng điện phân:
Ảnh
b. Điện phân dung dịch NaCl với điện cực trơ (graphite)
Ảnh
b. Điện phân dung dịch NaCl với điện cực trơ (graphite)
+ Khi bình điện phân chứa nhiều chất oxi hoá và chất khử, các quá trình xảy ra tại anode và cathode tuân theo thứ tự sau:
Tại anode, chất khử mạnh hơn sẽ bị oxi hóa trước. Tại cathode, chất oxi hoá mạnh hơn sẽ bị khử trước.
+ Ở điều kiện chuẩn, độ mạnh yếu của các chất oxi hóa và chất khử được so sánh dựa vào giá trị thế điện cực chuẩn hoặc vị trí cặp oxi hoá - khử trong dãy điện hoá.
II. Ứng dụng của phương pháp đện phân
Ứng dụng của phương pháp đện phân
Ảnh
II. Ứng dụng của phương pháp đện phân
1. Sản xuất kim loại
Ảnh
Hình vẽ
HĐ6: Tìm hiểu điện phân nóng chảy aluminium oxide
Xét quá trình điện phân nóng chảy latex(Al_2O_3) với điện cực than chì được trình bày ở mục II.1 (SGK Tr82)
1. Sản xuất kim loại
Ảnh
- Câu hỏi
Hình vẽ
HĐ6: Tìm hiểu điện phân nóng chảy aluminium oxide
1. Sản xuất kim loại
a. Viết các ion di chuyển về mỗi điện cực trong sơ đồ trên. b. Điền các thông tin còn thiếu ở mỗi điện cực vào bảng sau:
Ảnh
c. Viết PTHH của phản ứng điện phân. d. Tìm thông tin về vai trò của cryolite trong quá trình điện phân. e. Chỉ ra nguyên nhân gây tiêu hao điện cực anode. Viết hai PTHH minh hoạ.
- Kết luận
- Kết luận:
Ảnh
+ Trong công nghiệp, một số kim loại trung bình và yếu được sản xuất bằng phương pháp điện phân dung dịch (đpdd).
Ví dụ:
Hơn 50% sản lượng kẽm trên TG được sản xuất bằng PP điện phân:
Ảnh
+ Các kim loại mạnh như Na, K, Mg, ... được sản xuất bằng phương pháp điện phân nóng chảy (đpnc) hợp chất ion của chúng.
2. Tinh chế kim loại
Ảnh
Hình vẽ
HĐ7: Tìm hiểu điện phân dung dịch latex(CuSO_4) với anode tan:
Xét quá trình điện phân dung dịch latex(CuSO_4) với điện cực anode bằng đồng thô.
2. Tinh chế kim loại
Ảnh
- Câu hỏi
Hình vẽ
HĐ7: Tìm hiểu điện phân dung dịch latex(CuSO_4) với anode tan:
a. Viết các ion và phân tử tập trung ở mỗi điện cực trong sơ đồ trên. b. Viết các thông tin cần thiết +, - (vào ô tròn); anode, cathode ( ở dấu mỗi thanh chỉ) vào sơ đồ thí nghiệm bên: c. Điền các thông tin còn thiếu ở mỗi điện cực vào bảng sau:
2. Tinh chế kim loại
Ảnh
Ảnh
- Kết luận
Ảnh
Từ nguồn kim loại thô (kim loại phế liệu hoặc sau quá trình nhiệt luyện, thuỷ luyện), các kim loại như Zn, Ni, Co, Cu, Ag, Au, ... được tinh chế bằng phương pháp điện phân. Quá trình tinh chế được thực hiện bằng cách điện phân dung dịch chất tan (muối hoặc phức chất) của kim loại đó với anode làm bằng kim loại thô tương ứng.
- Kết luận:
3. Mạ điện
Ảnh
Hình vẽ
HĐ8: Tìm hiểu
Xét quá trình điện phân dd latex(SO_4) để mạ điện cho một chiếc chìa khoá bằng thép với điện cực anode bằng đồng thô.
3. Mạ điện
Ảnh
- Câu hỏi
Hình vẽ
HĐ8: Tìm hiểu
a. Viết các ion và phân tử tập trung ở mỗi điện cực trong sơ đồ trên. b. Viết các thông tin cần thiết: +, - (vào ô tròn); anode, cathode (ở đầu mỗi thanh chỉ) vào sơ đồ thí nghiệm bên: c. Điền các thông tin còn thiếu ở mỗi điện cực vào bảng sau:
3. Mạ điện
Ảnh
Ảnh
- Kết luận
Ảnh
Phương pháp điện phân được SD trong mạ điện, trong đó ion kim loại bị khử, tạo thành lớp kim loại rắn bao phủ trên bề mặt kim loại cần mạ nhằm trang trí bề mặt hoặc chống sự ăn mòn. Trong kĩ thuật mạ điện, các kim loại mạ thường là chromium, nickel, đồng, vàng, bạc, platinum, ... Bình mạ điện chứa dung dịch muối của kim loại mạ, vật cần mạ và thanh kim loại mạ.
- Kết luận:
III. Vận dụng
Vận dụng
Ảnh
III. Vận dụng
- Câu 1 (Vận dụng)
Ảnh
Câu 1: Xét thí nghiệm điện phân dung dịch KCl với điện cực trơ, có màng ngăn xốp. a. Xác định thứ tự điện phân tại anode, cathode và viết PTHH của phản ứng điện phân. b. Tìm hiểu vai trò của màng ngăn xốp trong quá trình điện phân.
- Câu 2 (Vận dụng)
Ảnh
Câu 2: Xét thí nghiệm điện phân dung dịch gồm latex(CuSO_4) và latex(HgSO_4) với điện cực trơ ở điều kiện chuẩn. Xác định thứ tự điện phân tại anode, cathode và viết PTHH của phản ứng điện phân.
Tổng kết
Tổng kết
Ảnh
Tổng kết:
Ôn lại kiến thức vừa học. Hoàn thành bài tập trong SBT. Chuẩn bị bài sau: "Bài 17. Ôn tập chương 5".
Cảm ơn
Ảnh
Trang bìa
Trang bìa
BÀI 16. ĐIỆN PHÂN
HOÁ HỌC 12
Ảnh
Khởi động
Khởi động
Ảnh
- Khởi động:
Trong pin điện hoá, hoá năng được chuyển thành điện năng của dòng điện một chiều thông qua phản ứng oxi hoá – khử tự xảy ra. Ngược lại, trong bình điện phân, điện năng của dòng điện một chiều được sử dụng để thực hiện phản ứng oxi hoá – khử không tự xảy ra. Vậy, quá trình điện phân tuân theo nguyên tắc nào và có ứng dụng gì trong sản xuất?
I. Hiện tượng điện phân
Hiện tượng điện phân
Ảnh
I. Hiện tượng điện phân
1. Khái niệm
HĐ1: Quan sát thí nghiệm và thực hiện yêu cầu:
1. Khái niệm
1. Viết phương trình phân li của NaCl ở bước 1. 2. Viết quá trình xảy ra ở mỗi điện cực. 3. Viết PTHH của phản ứng xảy ra trong quá trình điện phân.
- HĐ2
Ảnh
Hình vẽ
- HĐ2: Vận dụng:
Ảnh
Xét TN điện phân dung dịch latex(CuCl_2) với điện cực trơ (như than chì). Viết quá trình xảy ra ở mỗi điện cực và viết PTHH của phản ứng điện phân.
Ảnh
- Kết luận
Ảnh
- Kết luận:
+ Điện phân là một quá trình oxi hoá - khử xảy ra tại các điện cực khi có dòng điện một chiều với hiệu điện thế đủ lớn đi qua chất điện li nóng chảy hoặc dung dịch chất điện li. + Phản ứng oxi hoá - khử xảy ra trong quá trình điện phân là phản ứng không tự xảy ra mà phải nhờ tác động của điện năng để gây ra phản ứng đó. + Các chất tham gia vào quá trình điện phân có thể ở trạng thái nóng chảy (điện phân nóng chảy) hoặc dung dịch (điện phân dung dịch). Trong quá trình điện phân, dưới tác dụng của điện trường, các ion âm sẽ di chuyển về điện cực dương, các ion dương sẽ di chuyển về điện cực âm.
+ tiếp
Ảnh
- Kết luận:
+ Khi điện phân dung dịch, nước cũng có thể tham gia điện phân với vai trò chất khử latex((2H_2O → O_2 + 4H^+ + 4e)) hoặc chất oxi hoá latex((2H_2O + 2e → H_2 + 2OH^-)). + Theo quy ước chung, đối với cả pin điện và bình điện phân, tại cathode xảy ra quá trình khử và tại anode xảy ra quá trình oxi hoá. Do vậy, trong điện phân cathode là cực âm, anode là cực dương.
2. Nguyên tắc (thứ tự) điện phân
HĐ3: Quan sát thí nghiệm và thực hiện yêu cầu:
2. Nguyên tắc (thứ tự) điện phân
Hình vẽ
Ảnh
Quan sát hiện tượng xảy ra ở mỗi điện cực và giải thích.
- HĐ4
Ảnh
Hình vẽ
HĐ4: Làm việc nhóm:
Điện phân dd NaCl bão hoà với điện cực trơ (graphite)
Ảnh
a) Viết quá trình oxi hoá, quá trình khử xảy ra ở mỗi điện cực, biết sản phẩm của quá trình điện phân có khí latex(Cl_2) và latex(H_2). b) Viết phương trình hoá học của phản ứng điện phân. c) Trong quá trình điện phân, sản phẩm tạo thành ở hai điện cực khuếch tán vào nhau sẽ xảy ra phản ứng hoá học nào?
- HĐ5
HĐ5: Quan sát thí nghiệm và thực hiện yêu cầu:
Hình vẽ
Ảnh
1. Giải thích hiện tượng quan sát được ở mỗi điện cực.
Ảnh
Ảnh
2. Giải thích khả năng tẩy màu của dd sau điện phân.
3. Tại sao nên dùng nắp đậy trong quá trình điện phân?
a. Điện phân dd latex(CuSO_4) với các điện cực trơ (graphite)
Ảnh
a. Điện phân dd latex(CuSO_4) với các điện cực trơ (graphite)
+ Khi có dòng điện đi qua dung dịch, ion latex(SO_4^(2-)) di chuyển về phía anode, ion latex(Cu^(2+)) di chuyển về cathode. + Ở anode có thể xảy ra oxi hoá ion latex(SO_4^(2-)) hoặc phân tử latex(H_2O). latex(2H_2O -> O_2 + 4H^+ + 4e) + Ở cathode có thể xảy ra sự khử ion latex(Cu^(2+)) hoặc phân tử latex(H_2O). Vì ion latex(Cu^(2+)) dễ bị khử hơn latex(H_2O) nên latex(Cu^(2+)) bị khử trước, tạo thành kim loại Cu bám trên cathode. latex(Cu^(2+) + 2e -> Cu)
+ tiếp
Ảnh
Ảnh
a. Điện phân dd latex(CuSO_4) với các điện cực trơ (graphite)
+ Sơ đồ điện phân:
+ Phương trình hoá học của phản ứng điện phân:
Ảnh
b. Điện phân dung dịch NaCl với điện cực trơ (graphite)
Ảnh
b. Điện phân dung dịch NaCl với điện cực trơ (graphite)
+ Khi bình điện phân chứa nhiều chất oxi hoá và chất khử, các quá trình xảy ra tại anode và cathode tuân theo thứ tự sau:
Tại anode, chất khử mạnh hơn sẽ bị oxi hóa trước. Tại cathode, chất oxi hoá mạnh hơn sẽ bị khử trước.
+ Ở điều kiện chuẩn, độ mạnh yếu của các chất oxi hóa và chất khử được so sánh dựa vào giá trị thế điện cực chuẩn hoặc vị trí cặp oxi hoá - khử trong dãy điện hoá.
II. Ứng dụng của phương pháp đện phân
Ứng dụng của phương pháp đện phân
Ảnh
II. Ứng dụng của phương pháp đện phân
1. Sản xuất kim loại
Ảnh
Hình vẽ
HĐ6: Tìm hiểu điện phân nóng chảy aluminium oxide
Xét quá trình điện phân nóng chảy latex(Al_2O_3) với điện cực than chì được trình bày ở mục II.1 (SGK Tr82)
1. Sản xuất kim loại
Ảnh
- Câu hỏi
Hình vẽ
HĐ6: Tìm hiểu điện phân nóng chảy aluminium oxide
1. Sản xuất kim loại
a. Viết các ion di chuyển về mỗi điện cực trong sơ đồ trên. b. Điền các thông tin còn thiếu ở mỗi điện cực vào bảng sau:
Ảnh
c. Viết PTHH của phản ứng điện phân. d. Tìm thông tin về vai trò của cryolite trong quá trình điện phân. e. Chỉ ra nguyên nhân gây tiêu hao điện cực anode. Viết hai PTHH minh hoạ.
- Kết luận
- Kết luận:
Ảnh
+ Trong công nghiệp, một số kim loại trung bình và yếu được sản xuất bằng phương pháp điện phân dung dịch (đpdd).
Ví dụ:
Hơn 50% sản lượng kẽm trên TG được sản xuất bằng PP điện phân:
Ảnh
+ Các kim loại mạnh như Na, K, Mg, ... được sản xuất bằng phương pháp điện phân nóng chảy (đpnc) hợp chất ion của chúng.
2. Tinh chế kim loại
Ảnh
Hình vẽ
HĐ7: Tìm hiểu điện phân dung dịch latex(CuSO_4) với anode tan:
Xét quá trình điện phân dung dịch latex(CuSO_4) với điện cực anode bằng đồng thô.
2. Tinh chế kim loại
Ảnh
- Câu hỏi
Hình vẽ
HĐ7: Tìm hiểu điện phân dung dịch latex(CuSO_4) với anode tan:
a. Viết các ion và phân tử tập trung ở mỗi điện cực trong sơ đồ trên. b. Viết các thông tin cần thiết +, - (vào ô tròn); anode, cathode ( ở dấu mỗi thanh chỉ) vào sơ đồ thí nghiệm bên: c. Điền các thông tin còn thiếu ở mỗi điện cực vào bảng sau:
2. Tinh chế kim loại
Ảnh
Ảnh
- Kết luận
Ảnh
Từ nguồn kim loại thô (kim loại phế liệu hoặc sau quá trình nhiệt luyện, thuỷ luyện), các kim loại như Zn, Ni, Co, Cu, Ag, Au, ... được tinh chế bằng phương pháp điện phân. Quá trình tinh chế được thực hiện bằng cách điện phân dung dịch chất tan (muối hoặc phức chất) của kim loại đó với anode làm bằng kim loại thô tương ứng.
- Kết luận:
3. Mạ điện
Ảnh
Hình vẽ
HĐ8: Tìm hiểu
Xét quá trình điện phân dd latex(SO_4) để mạ điện cho một chiếc chìa khoá bằng thép với điện cực anode bằng đồng thô.
3. Mạ điện
Ảnh
- Câu hỏi
Hình vẽ
HĐ8: Tìm hiểu
a. Viết các ion và phân tử tập trung ở mỗi điện cực trong sơ đồ trên. b. Viết các thông tin cần thiết: +, - (vào ô tròn); anode, cathode (ở đầu mỗi thanh chỉ) vào sơ đồ thí nghiệm bên: c. Điền các thông tin còn thiếu ở mỗi điện cực vào bảng sau:
3. Mạ điện
Ảnh
Ảnh
- Kết luận
Ảnh
Phương pháp điện phân được SD trong mạ điện, trong đó ion kim loại bị khử, tạo thành lớp kim loại rắn bao phủ trên bề mặt kim loại cần mạ nhằm trang trí bề mặt hoặc chống sự ăn mòn. Trong kĩ thuật mạ điện, các kim loại mạ thường là chromium, nickel, đồng, vàng, bạc, platinum, ... Bình mạ điện chứa dung dịch muối của kim loại mạ, vật cần mạ và thanh kim loại mạ.
- Kết luận:
III. Vận dụng
Vận dụng
Ảnh
III. Vận dụng
- Câu 1 (Vận dụng)
Ảnh
Câu 1: Xét thí nghiệm điện phân dung dịch KCl với điện cực trơ, có màng ngăn xốp. a. Xác định thứ tự điện phân tại anode, cathode và viết PTHH của phản ứng điện phân. b. Tìm hiểu vai trò của màng ngăn xốp trong quá trình điện phân.
- Câu 2 (Vận dụng)
Ảnh
Câu 2: Xét thí nghiệm điện phân dung dịch gồm latex(CuSO_4) và latex(HgSO_4) với điện cực trơ ở điều kiện chuẩn. Xác định thứ tự điện phân tại anode, cathode và viết PTHH của phản ứng điện phân.
Tổng kết
Tổng kết
Ảnh
Tổng kết:
Ôn lại kiến thức vừa học. Hoàn thành bài tập trong SBT. Chuẩn bị bài sau: "Bài 17. Ôn tập chương 5".
Cảm ơn
Ảnh
↓ CHÚ Ý: Bài giảng này được nén lại dưới dạng ZIP và có thể chứa nhiều file. Hệ thống chỉ hiển thị 1 file trong số đó, đề nghị các thầy cô KIỂM TRA KỸ TRƯỚC KHI NHẬN XÉT ↓
Các ý kiến mới nhất