Công ty Cổ phần Mạng giáo dục Bạch Kim - 27 Huỳnh Thúc Kháng, Đống Đa, Hà Nội
Trang bìa
Trang bìa:
GIÁO DỤC CÔNG DÂN 12 Trang bìa:
Tiết 14: CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN 1. QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN
Khái niệm:
1. Thế nào là quyền tự do cơ bản? Các quyền tự do cơ bản là các quyền quy định mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân, được ghi nhận trong Hiến Pháp và luật. Minh hoạ:
Tự do đi lại Tự do lao động Tự do học tập Tự do kinh doanh 2. CÁC QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN CỦA CÔNG DÂN
Quyền bất khả xâm phạm về thân thể:
a, Quyền bất khả xâm phạm về thân thể 2. Các quyền tự do cơ bản của công dân - Điều 71 Hiến pháp năm 1992 ghi nhận: Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân có nghĩa là: - Không ai bị bắt nếu không có quyết định của Tòa án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện Kiểm sát, trừ trường hợp phạm tội quả tang. Tình huống:
Tình huống Chị A mất xe máy và khẩn cấp trình báo với công an xã. Trong việc này chị A khẳng định ông X là người lấy cắp. Dựa vào lời khai của chị A, công an đã bắt ngay ông X. Việc làm của công an xã là vi phạm quyền bất khả xâm phạm thân thể của công dân. Tại sao việc làm của công an xã là vi phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân? Nội dung quyền bất khả xâm phạm:
Không một ai, dù ở cương vị nào có quyền tự ý bắt hoặc giam giữ người vì lí do không chính đáng hoặc do nghi ngờ không có căn cứ. Tự tiện bắt và giam giữ người là hành vi trái PL, là xâm phạm đến quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân, phải bị xử lí nghiêm minh theo PL. Cơ quan có thẩm quyền bắt giữ:
Cán bộ nhà nước có thẩm quyền thuộc cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Toà án và một số cơ quan khác được quyền bắt và giam, giữ người nhưng phải đúng theo trình tự và thủ tục do pháp luật quy định Câu hỏi:
Trường hợp 1:
Trường hợp 1 Viện kiểm sát, Toà án trong phạm vi thẩm quyền theo quy định của pháp luật có quyền ra lệnh bắt bị can, bị cáo để tạm giam khi có căn cứ chứng tỏ bị can, bị cáo sẽ gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc sẽ tiếp tục phạm tội, cũng như khi cần bảo đảm thi hành án. Trường hợp 2:
Trường hợp 2 Bắt người trong trường hợp khẩn cấp khi có 1 trong 3 căn cứ sau: - Khi có căn cứ để cho rằng người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng. - Khi người bị hại hoặc người có mặt tại nơi xảy ra tội phạm chính mắt trông thấy và xác nhận đúng là người đã thực hiện tội phạm mà xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó bỏ trốn. Bắt giữ đối tượng tàng trữ ma túy Bắt tội phạm buôn ma tuý đang bỏ trốn Trường hợp 2:
- Khi thấy ở người hoặc tại chỗ ở của người nào đó có dấu vết của tội phạm và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó bỏ trốn hoặc tiêu hủy chứng cứ. Tổ chức đánh bài bạc Bắt đối tượng bị truy nã bỏ trốn Trường hợp 3:
Trường hợp 3 Bắt Nguyễn Đức Nghĩa - đối tượng bị truy nã tội giết người bỏ trốn Bắt người phạm tội quả tang hoặc đang bị truy nã Đối với người đang thực hiện tội phạm hoặc ngay sau khi thực hiện tội phạm thì bị phát hiện hoặc bị đuổi bắt, cũng như người đang bị truy nã thì ai cũng có quyền bắt và giải ngay đến cơ quan Công an, Viện kiểm sát hoặc UBND nơi gần nhất. Các cơ quan này phải lập biên bản và giải ngay đến cơ quan điều tra có thẩm quyền. Trường hợp 3:
Bắt người phạm tội quả tang và bị truy nã Ý nghĩa quyền bất khả xâm phạm về thân thể:
a, Quyền bất khả xâm phạm về thân thể * Ý nghĩa quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân: Là một trong những quyền tự do cá nhân quan trọng nhất, liên quan đến quyền được sống trong tự do của con người, liên quan đến hoạt động của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền với nhân dân. Nhằm ngăn chặn mọi hành vi tùy tiện bắt giữ người trái với quy định của pháp luật. Là căn cứ để các cơ quan NN phải tôn trọng và bảo vệ quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân, coi đó là bảo vệ quyền con người – quyền công dân trọng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Quyền được bảo hộ về thân thể:
b) Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân 2. Các quyền tự do cơ bản của công dân Quyền được PL bảo vệ tính mạng sức khỏe, danh dự và nhân phẩm có nghĩa là, công dân có quyền được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khoẻ, được bảo vệ danh dự và nhân phẩm; không ai được xâm phạm tới tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm của người khác. (Bảo hộ có nghĩa là che chở, bảo vệ, là bảo đảm an toàn, không cho ai xâm phạm tới). Thông tin:
“Ông bà chủ dùng dây điện thắt nút lại liên tiếp quất vào mặt, lưng, dùng kìm kẹp vào mạng sườn, bắt em quỳ ngoài sân giữa đêm khuya, trời lạnh hàng vài giờ đồng hồ… Tàn nhẫn hơn, có lần em vô ý làm té nước vào bà chủ, em bị bà dùng dao chọc tiết lợn đâm thẳng vào đùi… Ngày 3/12, Viện pháp y Quốc gia kết luận, Bình không biểu cảm khi tiếp xúc, toàn thân có 242 vết sẹo, có nhiều vết thương cũ sậm màu, hậu quả của tổn thương toàn thân và dưới da. Sức khỏe bị giảm sút do thương tật là 31%...” (Trích trang pháp luật của Vn.Epress) Những vết sẹo còn vương lại trên khắp người Bình. Ảnh TTXVN Tra tấn Hào Anh:
Tra tấn người kiểu “thời trung cổ” Nội dung quyền được bảo hộ về thân thể:
2. Các quyền tự do cơ bản của công dân * Nội dung quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự của công dân - Không ai được xâm phạm tới tính mạng, sức khoẻ của người khác. - Không ai được xâm phạm đến nhân phẩm và danh dự của người khác Thông tin thêm:
Quyền được pháp luật bảo vệ về danh dự, nhân phẩm được hiểu là bất kỳ ai dù ở cương vị nào cũng đều không có quyền xâm phạm đến nhân phẩm, làm thiệt hại đến danh dự và uy tín của người khác. Mọi hành vi xâm phạm đến danh dự và nhân phẩm của công dân đều vừa trái với đạo đức xã hội, vừa vi phạm pháp luật, phải bị xử lý theo pháp luật. Ý nghĩa quyền được bảo hộ về thân thể:
b) Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân * Ý nghĩa quyền được bảo hộ về thân thể: Nhằm xác định địa vị pháp lý của công dân trong mối quan hệ với nhà nước Tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân được pháp luật tôn trọng và bảo vệ. Đề cao nhân tố con người trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. 3. CỦNG CỐ
Củng cố:
Một vụ cố ý gây thương tích dẫn đến hậu quả một phụ nữ bị chấn thương vùng mặt và gãy tay. Nguyên nhân là do mâu thuẫn từ việc chiếc ô tô của ông V đậu trước cửa nhà bà A, bà và con gái đã yêu cầu ông V đậu xe chỗ khác. Ông V không chịu. Hai bên lời qua tiếng lại và cuối cùng ông V đã hành hung bà A. 1- Hành động của ông V có đúng pháp luật không? Vì sao? 2- Trong trường hợp này pháp luật có cho phép bắt người không? Thủ tục sau đó thế nào? CỦNG CỐ Dặn dò:
DẶN DÒ Giải quyết các câu hỏi và bài tập trong sách giáo khoa, tr 66, 67. Sưu tầm các tư liệu có liên quan tới nội dung bài học (bài báo, tranh ảnh,…) Đọc trước bài 6, phần b. Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân Kết thúc: