Công ty Cổ phần Mạng giáo dục Bạch Kim - 27 Huỳnh Thúc Kháng, Đống Đa, Hà Nội
Trang bìa
Trang bìa:
TIẾT 93. CON CÒ I. ĐỌC - HIỂU CHÚ THÍCH
Tác giả:
* T¸c gi¶: ChÕ Lan Viªn (1920-1989) tªn khai sinh lµ Phan Ngäc Hoan, Quª ë Cam Lé - Qu¶ng TrÞ. ¤ng lµ nhµ th¬ xuÊt s¾c cña nÒn th¬ hiÖn ®¹i ViÖt Nam, phong c¸ch th¬ mang ®Ëm tÝnh triÕt lý, chÊt trÝ tuÖ vµ tÝnh hiÖn ®¹i. I. ĐỌC - HIỂU CHÚ THÍCH. Ảnh minh họa:
Tác phẩm:
* T¸c phÈm: Bµi th¬ Con cß trÝch trong tËp “Hoa ngµy th­êng - Chim b¸o b·o” (1967). * Chó thÝch kh¸c (SGK) II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
Đọc - hiểu văn bản:
*§¹i ý: Th«ng qua h×nh t­îng con cß – mét h×nh ¶nh quen thuéc cña nh÷ng bµi h¸t ru trong ca dao - t¸c gi¶ muèn ®Ò cao t×nh mÉu tö thiªng liªng vµ kh¼ng ®Þnh ý nghÜa lêi ru ®èi víi cuéc ®êi con ng­êi. * ThÓ th¬: Th¬ tù do II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN Bố cục:
* Bè côc: 3 ®o¹n §o¹n1: h×nh ¶nh con cß qua nh÷ng lêi ru tuæi Êu th¬. §o¹n 2: h×nh ¶nh con cß ®i vµo tiÒm thøc cña tuæi th¬ trë nªn gÇn gòi vµ sÏ theo con ®i suèt cuéc ®êi. §o¹n 3: tõ h×nh ¶nh con cß nhµ th¬ suy ngÉm vµ triÕt lý vÒ ý nghÜa cña lêi ru vµ t×nh mÑ ®èi víi cuéc ®êi mçi con ng­êi. 1. Hình ảnh con cò qua lời ru của mẹ::
1. H×nh ¶nh con cß qua lêi ru cña mÑ: Con cßn bÕ trªn tay Con ch­a biÕt con cß Nh­ng trong lêi mÑ h¸t Cã c¸nh cß ®ang bay: Con cß bay la Con cß bay l¶ Con cß cæng phñ Con cß §ång §¨ng… Cß mét m×nh cß ph¶i kiÕm lÊy ¨n Con cã mÑ con ch¬i råi l¹i ngñ Hình ảnh con cò qua lời ru của mẹ::
Con cß ¨n ®ªm , Con cß xa tæ, Cß gÆp cµnh mÒm, Cß sî s¸o m¨ng… Ngñ yªn ! Ngñ yªn! Cß ¬i chí sî! Cµnh cã mÒm mÑ ®· s½n tay n©ng! Trong lêi ru cña mÑ thÊm h¬i xu©n Con ch­a biÕt con cß con v¹c. Con ch­a biÕt nh÷ng cµnh mÒm mÑ h¸t, S÷a mÑ nhiÒu con ngñ ch¼ng ph©n v©n.” Câu hỏi:
1. H×nh ¶nh con cß xuÊt hiÖn nh­ thÕ nµo trong lêi ru cña mÑ? 2. H×nh ¶nh con cß th­êng xuÊt hiÖn trong thÓ lo¹i v¨n häc nµo? T¸c gi¶ vËn dông thÓ lo¹i v¨n häc ®ã vµo lêi ru nh­ thÕ nµo? 3. Qua h×nh ¶nh con cß trong lêi ru, t¸c gi¶ muèn nãi víi chóng ta ®iÒu g×? Ảnh minh họa:
Hình ảnh con cò qua lời ru của mẹ::
C¸ch vËn dông ca dao linh ho¹t s¸ng t¹o, ch©n thùc, giäng th¬ thñ thØ t©m t×nh, nhÞp th¬ ng¾n, ®iÖp tõ, ®iÖp ng÷. Con cß- h×nh ¶nh Èn dô: - Cuéc sèng b×nh yªn, giµu ®Ñp cña ®Êt n­íc. - H×nh ¶nh ng­êi phô n÷ lao ®éng nhäc nh»n, vÊt v¶. - T×nh yªu bao la vµ sù chë che cña mÑ hiÒn. 2. Hình ảnh con cò trong cuộc đời mỗi con người:
Ngñ yªn! Ngñ yªn! Ngñ yªn! Cho cß tr¾ng ®Õn lµm quen Cß ®øng ë quanh n«i Råi cß vµo trong tæ Con ngñ yªn th× cß còng ngñ C¸nh cña cß hai ®øa ®¾p chung ®«i Mai kh«n lín con theo cß ®i häc, C¸nh cña cß bay theo gãt ®«i ch©n 2. H×nh ¶nh con cß trong cuéc ®êi mçi con ng­êi Hình ảnh con cò trong cuộc đời mỗi con người:
Lín lªn, lín lªn, lín lªn… Con lµm g×? Con lµm thi sÜ! C¸nh cß tr¾ng l¹i bay hoµi kh«ng nghØ Tr­íc hiªn nhµ Vµ trong h¬i m¸t c©u v¨n… Câu hỏi:
1. H×nh ¶nh con cß trong tiÒm thøc mçi ng­êi ®­îc diÔn t¶ nh­ thÕ nµo? 2. T¸c gi¶ ®· sö dông nh÷ng biÖn ph¸p nghÖ thuËt nµo trong ®o¹n th¬? 3. H×nh ¶nh con cß gîi cho em suy nghÜ vÒ ai, vÒ ®iÒu g×? Hình ảnh con cò trong cuộc đời mỗi con người:
=> §iÖp ng÷, nh©n ho¸, c©u th¬ dµi ng¾n kh¸c nhau, c©u hái vµ c©u tù tr¶ lêi. => C¸nh cß trong bµi th¬ ®· ®i vµo tiÒm thøc cña tuæi th¬ trë nªn gÇn gòi, th©n thiÕt vµ theo con trong suèt cuéc ®êi. Hình ảnh con cò trong cuộc đời mỗi con người:
Nhập văn bản vào đây - Tõ thuë trong n«i: Con ngñ yªn th× cß còng ngñ C¸nh cña cß hai ®øa ®¾p chung ®«i - Khi tíi tr­êng: Mai kh«n lín con theo cß ®i häc, C¸nh cña cß bay theo gãt ®«i ch©n. - Lóc tr­ëng thµnh: Lín lªn, lín lªn, lín lªn Con lµm g×? Con lµm thi sÜ! C¸nh cß tr¾ng l¹i bay hoµi kh«ng nghØ Tr­íc hiªn nhµ vµ trong h¬i m¸t c©u v¨n… Hình ảnh con cò trong cuộc đời mỗi con người:
=> H×nh ¶nh con cß cã ý nghÜa biÓu t­îng vÒ lßng mÑ, vÒ sù d×u d¾t n©ng ®ì bÒn bØ cña mÑ. 3. ý nghĩa của hình ảnh con cò và lời ru. :
3. ý nghÜa cña h×nh ¶nh con cß vµ lêi ru. Dï ë gÇn con Dï ë xa con Lªn rõng xuèng bÓ Cß sÏ t×m con Cß m·i yªu con Con dï lín vÉn lµ con cña mÑ §i hÕt ®êi lßng mÑ vÉn theo con Câu hỏi:
1. Cã ý kiÕn cho r»ng: “H×nh ¶nh con cß mang hai biÓu t­îng: BiÓu t­îng vÒ ng­êi mÑ vµ cuéc ®êi” ®óng hay sai? V× sao? 3. Suy ngÉm cña t¸c gi¶ vÒ h×nh ¶nh con cß vµ lêi ru nh­ thÕ nµo? 2. Cách sử dụng từ ngữ trong đoạn thơ có gì đặc biệt? 3. Suy ngẫm của tác giả về hình ảnh con cò và lời ru như thế nào? ý nghĩa của hình ảnh con cò và lời ru. :
-> NhÞp th¬ dån dËp, ®iÖp tõ, phã tõ… -> T¸c gi¶ ®· kh¸i qu¸t mét quy luËt cña t×nh c¶m cã ý nghÜa bÒn v÷ng réng lín vµ s©u s¾c. T×nh c¶m cña mÑ m·i d¹t dµo vµ cã ý nghÜa lín lao víi cuéc ®êi cña con ng­êi. ý nghĩa của hình ảnh con cò và lời ru. :
µ ¬i! Mét con cß th«i Con cß mÑ h¸t Còng lµ cuéc ®êi Vç c¸nh qua n«i Ngñ ®i! Ngñ ®i! Cho c¸nh cß, c¸nh v¹c Cho c¶ s¾c trêi §Õn h¸t Quanh n«i. => Thể thơ tự do, mang âm hưởng của lời ru và đúc kết ý nghĩa của hình tượng con cò trong lời ru. III. TỔNG KẾT
Câu 1:
III. TỔNG KẾT. 1. Nghệ thuật: Ý nào sau đây nêu đúng nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ?
A. Sử dụng rộng rãi phép nhân hoá, điệp từ, điệp ngữ
B. Vận dụng sáng tạo hình ảnh và giọng điệu của ca dao
C. Thể thơ tự do, giọng điệu linh hoạt
D. Sử dụng nhiều hình ảnh có ý nghĩa triết lí
E. Cả A, B, C, D
Câu 2:
2. Nhận xét nào đúng về nôị dung bài thơ?
A. Cảm nhận suy ngẫm về tình mẹ con, về lời ru
B. Cảm nhận về tình gia đình
C. Cảm nhận về tình yêu quê hương đất nước
D. Cảm nhận về cuộc sống sinh hoạt gần gũi thân thương
Tổng kết:
Lời thơ vừa cụ thể, vừa có sức khái quát lớn, mở ra cho người đọc những chân trời liên tưởng bát ngát. Nhờ hình ảnh Chế Lan Viên đã “Lạ hoá ” những điều ai cũng thấy nhưng không phải ai cũng nhận ra: “Con dù lớn vẫn là con của mẹ, đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con.”. Trong hành trình cuộc đời của con, mẹ mãi là điểm tựa tinh thần vững chắc “Chỉ mình mẹ là niềm tin ánh sáng diệu kỳ, chỉ mình mẹ giúp đời con vững bước.”. Mẹ đã truyền cho con hơi ấm của tình yêu thương và mạch nguồn dân tộc để trên mỗi hành trình con đều có sức mạnh bước đi. Ghi nhớ::
Ghi nhớ: Khai thác hình tượng con cò trong những câu hát ru, bài thơ ca ngợi tình mẹ và ý nghĩa của lời ru đối với cuộc đời con người. IV. LUYỆN TẬP
Câu 1:
IV. LUYỆN TẬP. 1. Hình ảnh con cò trong bài thơ có ý nghĩa biểu tượng gì?
A. Biểu tượng cho cuộc sống khó nhọc trước kia
B. Biểu tượng cho cuộc sống vất vả hôm nay
C. Biểu tượng cho người phụ nữ Việt Nam
D. Biểu tượng cho tấm lòng người mẹ và lời ru.
Trả lời câu hỏi:
2. §äc l¹i “Khóc h¸t ru nh÷ng em bÐ lín trªn l­ng mÑ” cña NguyÔn Khoa §iÒm, chØ ra c¸ch vËn dông lêi ru cña mçi bµi th¬ ? 3. T×m nh÷ng c©u ca dao cã h×nh ¶nh con cß? Trả lời câu hỏi:
4. Cã ý kiÕn cho r»ng: “Th¬ cña ChÕ Lan Viªn lµ th¬ cña t×m tßi, s¸ng t¹o, cña triÕt lÝ ,suy ngÉm .” ý kiÕn cña em ? Em chän mét c©u th¬ ®Æc s¾c trong bµi th¬ ®Ó minh chøng cho ý kiÕn ®ã ? Kết thúc: