Công ty Cổ phần Mạng giáo dục Bạch Kim - 27 Huỳnh Thúc Kháng, Đống Đa, Hà Nội
Trang bìa
Trang bìa:
TIẾT 12. ÔN TẬP BÀI HÁT CỘC CÁCH TÙNG CHENG. GIỚI THIỆU MỘT SỐ NHẠC CỤ DÂN TỘC Ôn bài hát "Cộc cách tùng cheng"
Nghe lại giai điệu:
Nghe bài hát : Cộc cách tùng cheng Nhạc sĩ:
Nhạc sĩ nào sáng tác bài hát "Cộc cách tùng cheng"
a) Văn Cao
b) Phan Trần Bảng
c) Hoàng Long
d) Hoàng Lân
Gõ đệm theo tiết tấu:
Gõ đệm theo tiết tấu

Sênh kêu nghe tiếng vui nhất - cách cách cách cách cách cách.

x x x x x x x x x x x x

Thanh la kêu tiếng rất vang cheng cheng cheng cheng cheng cheng

x x x x x x x x x x x x

Mõ kêu nghe sao đĩnh đạc - cộc cộc cộc cộc cộc cộc.

x x x x x x x x x x x x

Trống kêu rộn rã tưng bừng - tùng tùng tùng tùng tùng tùng.

x x x x x x x x x x x x

Nghe sênh thanh la mõ trống,

x x x x x x

cùng kêu lên vang vang cùng kêu lên vang vang.

x x x x x x x x x x

Cộc cách tùng cheng.

x x x x

Gõ đệm theo phách:
Gõ đệm theo tiết tấu

Sênh kêu nghe tiếng vui nhất - cách cách cách cách cách cách.

Thanh la kêu tiếng rất vang cheng cheng cheng cheng cheng cheng

Mõ kêu nghe sao đĩnh đạc - cộc cộc cộc cộc cộc cộc.

Trống kêu rộn rã tưng bừng - tùng tùng tùng tùng tùng tùng.

Nghe sênh thanh la mõ trống,

cùng kêu lên vang vang cùng kêu lên vang vang.

Cộc cách tùng cheng.

Gõ đệm theo nhịp:
Hát kết hợp gõ đệm theo nhịp Sênh kêu nghe tiếng vui nhất x x Cách cách cách cách cách cách... x x Nhạc cụ dân tộc
Sênh tiền:
Sênh tiền hay còn gọi là Phách xâu tiền là nhạc cụ thuộc họ tự thân vang, chỉ gõ đập ở dân tộc Việt. - Sênh tiền là một cặp phách hai lá bằng gỗ cứng. Lá phách thứ nhất gọi là "lá phách kép", lá phách thứ hai gọi là "lá phách đơn". Được gắn úp vào nhau bằng một miếng da hay một bản lề. Phía đầu thanh dài có gắn các cọc tiền chinh. Lá phách đơn dài 25 cm có các đường rǎng cưa ở cạnh và ở mặt lá phách. - Khi đánh phách, tay trái cầm lá phách kép, tay phải cầm lá phách đơn vừa đập, vừa ung, vừa quẹt tạo ra các tiết tấu nghe rất rộn ràng. Sênh tiền chủ yếu dùng đệm nhịp điệu ở các dàn nhạc tế, lễ, dàn đại nhạc cung đình và nhạc múa cổ truyền. Sênh tiền Thanh la:
Thanh la Tư thế biểu diễn Thanh la là một nhạc cụ thuộc họ tự thân vang, chi gõ của dân tộc Kinh. Ở miền Nam được gọi là Đẩu, miền Trung gọi là Tang Được làm bằng đồng hợp kim với thiếc có pha chì, hình tròn. Thanh la có nhiều cỡ to, nhỏ khác nhau, đường kính 15 – 25 cm, mặt hơi phồng, xung quanh có thành cao 4 cm, ở cạnh thanh la người ta dùi hai lỗ thủng để xỏ một sợi dây quai. Mặt là trung tâm phát âm, thành là trung tâm nhân to tiếng.Thanh la của Nhà hát Chèo Việt Nam có đường kính 15 cm, dùi dài 20 cm Mõ:
Mõ Mõ được xếp là một nhạc khí tự thân vang, phổ biến ở Việt Nam. Trên thực tế mõ đươc sử dụng vào các môi trường khác nhau và có những chức nǎng khác nhau. Mõ chùa làm từ các loại gỗ chắc, cứng, hình dạng thường gặp hình cầu dẹt với nhiều kích cỡ to nhỏ khác nhau: Tất cả ở giữa đều rỗng, khoét theo hình lòng máng. Dùi gõ mõ cũng làm bằng gỗ, kích cỡ của dùi to nhỏ tương xứng với kích cỡ của mõ. Âm thanh của mõ gỗ giòn, âm vang sâu lắng. Trong chùa mõ được sử dụng khi tụng kinh với vai trò điểm nhịp đều theo lời tụng. Trống cái:
Trống cái Trống cái là nhạc cụ không định âm, to lớn, xuất hiện ở khắp nước Việt Nam từ hàng ngàn năm nay. Dù ở đồng bằng hay miền núi người ta đều nhận ra sự có mặt của trống cái Trống khác:
Trống con Trống cơm Một số loại trống khác Trống đồng Đông Sơn thế kỉ thứ 6 TCN. Đặc điểm trống:
- Trống đồng là một loại nhạc cụ gõ bằng đồng rất độc đáo của vùng Đông Nam Á, xuất hiện từ thời đại đồ đồng. - Trống cơm là nhạc cụ gõ, họ màng rung, chỉ vỗ của người Việt. Trống có tên gọi khác là phạn cổ (Hán-Việt: phạn là cơm,cổ là trống). - Từ thế kỷ 10, trống cơm đã xuất hiện ở Việt Nam (đời nhà Lý). Trước khi đánh trống người ta thường lấy cơm nghiền nát, trét vào giữa mặt trống để định âm, do đó trống này gọi là trống cơm. Đặc điểm của một số loại trống Song loan:
Song loan Song loan là một loại mõ nhỏ bằng gỗ cứng hình tròn dẹt, Song loan có hình dáng bé nhỏ nhất so với các nhạc cụ khác, một mảnh gỗ tròn chưa bằng miệng chén, đường kính 7 cm, cao 4 cm, được xẻ miệng sâu vào thân khoảng 1/3 để thoát âm . Có một cần gõ bằng sừng trâu uốn mỏng hoặc lá thép có độ đàn hồi cao, trên đầu cần có gắn miếng gỗ nhỏ để gõ xuống thân của nó, tạo ra âm thanh đều đặn "Cốp ! Cốp !" Phách:
Phách Phách là nhạc khí tự thân vang, xuất hiện trong nhiều thể loại ca, múa nhạc ở Việt Nam từ rất lâu đời. Nhiệm vụ của phách là giữ nhịp cho dàn nhạc, người hát hoặc múa. Nhịp của phách đơn giản trong cải lương, nhưng phức tạp và biến tấu trong những dàn nhạc sân khấu. Loại phách đề cập trong bài này là loại dùng trong hát ả đào. Củng cố
Nội dung bài học:
Các em vừa được học bài hát nào, do ai sáng tác? Bài hát Cộc cách tùng cheng sáng tác của nhạc sĩ Phan Trần Bảng. Bài hát Cộc cách tùng cheng có sử dụng mấy loại nhạc cụ. Là những loại nhạc cụ nào? Sênh; Thanh la; Mõ; Trống Kể nhạc cụ dân tộc:
Hãy kể tên một số nhạc cụ dân tộc mà các em vừa được làm quen? Sênh, Thanh la, Mõ, Trống đồng, trống con, trống cơm, Song loan, Phách Dặn dò
Về nhà:
Hướng dẫn về nhà Tìm hiểu thêm một số nhạc cụ dân tộc và cách sử dụng nhạc cụ đó Chuẩn bị bài sau: Học hát bài "Chiến sĩ tí hon"