BÀI 14: PHÂN LOẠI THẾ GIỚI SỐNG
Trang bìa
Trang bìa
Khoa học tự nhiên 6 CHỦ ĐỀ 8: ĐA DẠNG THẾ GIỚI SỐNG BÀI 14: PHÂN LOẠI THẾ GIỚI SỐNG
Ảnh
Khởi động
Mở đầu
Ai biết nhiều hơn?
Ảnh
I. Vì sao cần phân loại thế giới sống
Vì sao cần phân loại thế giới sống
I. Vì sao cần phân loại thế giới sống
Trên Trái Đất có rất nhiều sinh vật khác nhau. Để nghiên cứu các sinh vật một cách dễ dàng và có hệ thống, các nhà khoa học đã phân chia thế giới sống thành các nhóm lớn và các nhóm nhỏ hơn dựa vào các đặc điềm chung của mỗi nhóm. Phân loại thế giới sống giúp cho việc xác định tên sinh vật và quan hệ họ hàng giữa các nhóm sinh vật với nhau được thuận lợi. Ví dụ, nhóm người cổ đại có tên là Homo habilis được cho là có mối quan hệ họ hàng với người hiện đại có tên Homo sapiens (hình 14.1 và 14.2)
Hình 14.1 và hình 14.2
Ảnh
Ảnh
Hình 14.1. Người cổ đại (Homo habilis)
Hình 14.2. Người hiện đại (Homo sapiens)
Câu hỏi 1
Phân loại thế giới sống có ý nghĩa như thế nào?
Phân loại thế giới sống thành các nhóm khác nhau giúp cho việc xác định tên và quan hệ họ hàng giữa các sinh vật được dễ dàng hơn, giúp cho các nghiên cứu sinh vật có hệ thống và thuận tiện hơn.
II. Thế giới sống được chia thành các giới
Thế giới sống được chia thành các giới
II. Thế giới sống được chia thành các giới
Ảnh
Hình 14.3. Sơ đồ 5 giới của thế giới sống
Có nhiều cách phân chia khác nhau, theo Uýt-ti-cơ (R. Whittaker, 1969), thế giới sống được chia thành 5 giới: Khởi sinh, Nguyên sinh, Nấm, Thực vật, Động vật.
Giới là bậc phân loại cao nhất của thế giới sống, bao gồm các sinh vật có chung những đặc điểm về cấu trúc tế bào, cấu tạo cơ thể, đặc điềm dinh dưỡng và sinh sản.
Hình 14.4
Ảnh
Hình 14.4 Một số sinh vật thuộc 5 giới
Câu hỏi 2
Hãy quan sát hình 14.4 và kể tên các sinh vật mà em biết trong mỗi giới theo gợi ý trong bảng 14.1.
Bảng 14.1.
Ảnh
Ảnh
Hình 14.5
Thế giới sống được phân chia theo các bậc phân loại
Ảnh
Hình 14.5. Các bậc phân loại thế giới sống
Câu hỏi 3
1. Quan sát hình14.5 và cho biết các bậc phân loại của thế giới sống từ thấp tới cao. 2. Gọi tên các bậc phân loại của cây hoa li và con hổ đông dương.
1. Các bậc phân loại của thế giới sống từ thấp tới cao: loài - chi - họ - bộ - lớp - ngành - giới. 2. + Hoa li: thuộc chi loa kèn - họ bách hợp - bộ hành - lớp một lá mầm - ngành hạt kín - giới thực vật + Hổ đông dương: thuộc chi báo - họ mèo - bộ ăn thịt - lớp động vật - ngành dây sống - giới động vật.
Tìm hiêu thêm
Tra cứu tài liệu vể bậc phân loại từ thấp đến cao của một sinh vật mà em yêu thích.
III. Sự đa dạng của sinh vật
Sự đa dạng của sinh vật
III. Sự đa dạng về số lượng loài và môi trường sống của sinh vật
Hãy kể tên một số loài mà em biết
Cây nho, cây bưởi, cây hoa hồng, cây lúa, cây ngô, cây bí, cây sen, tảo, rong biển, lợn, chim, chó, chuột, bướm, ốc sên, cá, tôm, …
Cho đến nay, các nhà khoa học chưa biết chinh xác có bao nhiêu loài trên Trái Đất. Theo ước tính có khoảng trên 10 triệu loài, tuy vậy nhiều nhà khoa học cho rằng sổ lượng loài có thề lớn hơn. Môi trường sống của sinh vật rất đa dạng như môi trường trên cạn, môi trường nước, môi trường đất và sinh vật này có thề là môi trường sống của sinh vật khác. Môi trường sống của sinh vật có thể là nơi có khí hậu khô, nóng hoặc nơi có khí hậu lạnh,...
Quan sát 1
Ảnh
Ảnh
Hình 14.6. Môi trường sống trên cạn Rừng nhiệt đới có sự đa dang về số lượng loài
Hình 14.7. Môi trường sống dưới nước: Ran san hô đươc coi là nơi có sự đa dạng về số lượng loài cao nhất ở biển.
Quan sát 2
Ảnh
Ảnh
Hinh 14.8. Môi trường sống nơi có khí hậu khô, nóng Sa mạc có sự đa dạng về số lượng loài thấp
Hình 14.9. Môi trường sống nơi có khí hậu lạnh. Vùng cực có sự đa dạng về số lượng loài thấp
Tìm hiêu thêm
Làm bộ sưu tập ảnh về sự đa dạng loài theo môi trường sống của sinh vật ở nơi em sống.
Tìm hiểu thêm
Em có biết
Em có biết
Hình vẽ
Trong một gam đất có thể có từ nhiều triệu cho đến nhiều tỉ vi khuẩn, nấm và sinh vật đơn bào. Môi trường đất là nơi trú ẩn của nhiều động vật nhằm tránh khí hậu quá nóng của mùa hè, hoặc quá lạnh của mùa đông và là nơi trốn tránh kẻ thù ăn thịt
Ảnh
Sóc đất đào hang sống trong lòng đất vùng sa mạc
Luyện tập
Nhận xét về mức độ đa dạng số lượng loài ở các môi trường sống khác nhau theo gợi ý trong bảng 14.2
Ảnh
Bảng 14.2
Ảnh
Vận dụng
Kể tên những môi trường sống của sinh vật có ở địa phương em (ví dụ: rừng, ao,...) và lấy ví dụ các sinh vật sống trong mỗi môi trường đó.
- Môi trường ao: cá chép, cá chuối, cá mè, tôm, cua, ếch, lươn,… - Môi trường trong đất: Giun đất, kiến,… - Môi trường rừng: hổ, hươu, nai, cỏ, cây lan, cây chuối, cây tre, gấu, chuột, cú mèo,… - Môi trường biển: cua, hàu, trai, bạch tuộc, ghẹ, mực, sứa,…
iV. Sinh vật được gọi tên như thế nào
Sinh vật được gọi tên như thế nào
IV. Sinh vật được gọi tên như thế nào
Sinh vât có thể được soi bằng nhiều tên khác nhau ở các địa phương. Để thống nhất tên gọi chung trên toàn thế giới, các nhà khoa học đưa ra cách gọi tên khoa học cho mỗi loài. Do vậy, mỗi sinh vật có hai cách gọi tên là tên địa phương và tên khoa học.
Vận dụng
Lấy ví dụ về cây hoặc con vật có những tên địa phương khác nhau mà em biết?
Một số loài có tên địa phương khác nhau: - Cây trứng gà - Cây lêkima. - Ngô - Bắp. - Cây quất - Cây tắc. - Cây roi - Cây mận. - Con trâu - Con tru. - Cá chuối - Cá quả. - Con lợn - Con heo.
Quan sát hình
Ảnh
Ảnh
Hình 14.10. Cậy táo là tên địa phương còn tên khoa học là Ziziphus mauritiana.
Hình 14.11. Con mèo rừng là tên địa phương còn tên khoa học là Prionailurus bengalensis
Tìm hiểu thêm
Hãy tìm tên khoa học của cây hoặc con vật mà em yêu thích.
Tên khoa học của một số loài: Cây lúa nước - Oryza sativa Cây hoa hồng Pháp - Rosa gallica Ruồi giấm thường - Drosophila melanogaster Mèo - Felis Catus Gà - Gallus gallus
Em có biết
Ai đã đưa ra cách gọi tên khoa học của sinh vật? Vào năm 1753, nhà sinh vật học Các Lin-nê-ớt (Carl Linnaeus) dựa vào quan sát nhiều sinh vật đà đưa ra cách gọi tên khoa học của sinh vật. Tên khoa học của mỗi sinh vật gổm hai phần. Ví dụ, tên khoa học của loài hổ là Panthera tigris, trong đó Panthera là tên chi (giống). Tên khoa học của loài bưởi là Citrus maxima, trong đó Citrus là tên chi.
Ảnh
Các Lin-nê-ớt (1707- 1778)
TÌm hiểu thêm
Hình sau mô tả ba động vật: chuồn chuồn, dơi và đại bàng. Chúng đều có cánh và biết bay nhưng chúng lại được xếp vào 3 lớp động vật khác nhau. Em hãy tìm hiểu đó là những lớp động vật nào.
Tim hiểu thêm
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Kiến thức cốt lõi
- Thế giới sống rất đa dạng vể số lượng loài và môi trường sống. - Phân loại thế giới sống thành các nhóm khác nhau giúp cho việc xác định tên và quan hệ họ hàng giữa các sinh vật được dễ dàng hơn. - Thế giới sống được chia thành nhiều giới. Nhà khoa học Uýt-ti-cơ (1969) chia thế giới sống thành năm giới: Khởi sinh, Nguyên sinh, Nấm, Thực vật và Động vật. - Thế giới sống được phân loại theo các bậc phân loại từ thấp lên cao: loài, chi (giống), họ, bộ, lớp, ngành, giới. - Mỗi sinh vật có hai cách gọi tên: tên địa phương và tên khoa học.
Dặn dò
1. Dặn dò
Ảnh
DẶN DÒ
Ôn lại bài vừa học. Làm bài tập trong SBT. Đọc thêm phần "Em có biết" Chuẩn bị bài mới: : " Bài 15: Khoá lưỡng phân".
Lời cảm ơn
Ảnh