Công ty Cổ phần Mạng giáo dục Bạch Kim - 27 Huỳnh Thúc Kháng, Đống Đa, Hà Nội
Trang bìa
Trang bìa:
TIẾT 107 CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA CÂU I. Phân biệt thành phần chính với thành phần phụ của câu
Ví dụ:
I. Phân biệt thành phần chính và thành phần phụ của câu: 1. VÝ dô: X¸c ®Þnh thµnh phÇn Chñ ng÷, VÞ ng÷, Tr¹ng ng÷ trong c©u v¨n sau. Theo em, thµnh phÇn nµo cã thÓ l­îc bá, thµnh phÇn nµo b¾t buéc ph¶i cã mÆt trong c©u? V× sao? Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng. TN CN VN Nhận xét:
I. Phân biệt thành phần chính và thành phần phụ của câu: 1. VÝ dô: 2. NhËn xÐt - Chủ ngữ, vị ngữ: Bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn => Thành phần chính. - Trạng ngữ: Không bắt buộc phải có mặt => Thành phần phụ. II. Vị ngữ
Ví dụ:
II. Vị ngữ 1. Ví dụ: X¸c ®Þnh c¸c thµnh phÇn chÝnh cña mçi c©u trong vÝ dô sau? a) Mét buæi chiÒu, t«i ra ®øng cöa hang nh­ mäi khi, xem hoµng h«n xuèng. b) Chî N¨m C¨n n»m s¸t bªn bê s«ng, ån µo, ®«ng vui, tÊp nËp. c) C©y tre lµ ng­êi b¹n th©n cña n«ng d©n VN (...). Tre, nøa, tróc, mai, vÇu gióp ng­êi tr¨m ngh×n c«ng viÖc kh¸c nhau. TN CN VN1 VN2 CN VN1 VN2 VN3 VN4 CN VN CN VN Nhận xét:
1) Em h·y cho biÕt vÞ ng÷ trong c¸c vÝ dô trªn cã ý nghÜa nh­ thÕ nµo? 2) Nªu ®Æc ®iÓm, cÊu t¹o cña vÞ ng÷? 3) §Ó x¸c ®Þnh vÞ ng÷ trong c©u ta lµm nh­ thÕ nµo? VN CN VN CN VN4 VN3 VN2 VN1 CN VN2 VN1 CN TN c) C©y tre lµ ng­êi b¹n th©n cña n«ng d©n VN (...). Tre, nøa, tróc, mai, vÇu gióp ng­êi tr¨m ngh×n c«ng viÖc kh¸c nhau. b) Chî N¨m C¨n n»m s¸t bªn bê s«ng, ån µo, ®«ng vui, tÊp nËp. a) Mét buæi chiÒu, t«i ra ®øng cöa hang nh­ mäi khi, xem hoµng h«n xuèng. Ý nghĩa, đặc điểm, cấu tạo:
2. NhËn xÐt a, Ý nghĩa: Vị ngữ nêu lên đặc điểm, hoạt động, trạng thái của sự vật, hiện tượng. b, §Æc ®iÓm: §øng sau CN, vÞ ng÷ kÕt hîp víi c¸c phã tõ chØ thêi gian: ®·, sÏ, ®ang, s¾p, võa míi… Trong mét c©u cã thÓ cã mét hay nhiÒu vÞ ng÷. c, CÊu t¹o: VÞ ng÷ th­êng lµ §éng tõ - côm §éng tõ; TÝnh tõ - côm TÝnh tõ; Danh tõ - côm Danh tõ. d, C¸ch x¸c ®Þnh vÞ ng÷: §Ó x¸c ®Þnh vÞ ng÷ ng­êi ta ®Æt vµ tr¶ lêi c¸c c©u hái: Lµm g×? Lµm sao? Nh­ thÕ nµo? III. Chủ ngữ
Ví dụ:
III. Chủ ngữ 1. VÝ dô: §äc vµ quan s¸t l¹i chñ ng÷ trong c¸c vÝ dô trªn ®Ó th¶o luËn tr¶ lêi c¸c c©u hái. VN CN VN CN VN4 VN3 VN2 VN1 CN VN2 VN1 CN TN c) C©y tre lµ ng­êi b¹n th©n cña n«ng d©n VN (...). Tre, nøa, tróc, mai, vÇu gióp ng­êi tr¨m ngh×n c«ng viÖc kh¸c nhau. b) Chî N¨m C¨n n»m s¸t bªn bê s«ng, ån µo, ®«ng vui, tÊp nËp. a) Mét buæi chiÒu, t«i ra ®øng cöa hang nh­ mäi khi, xem hoµng h«n xuèng. Nhận xét:
2. NhËn xÐt: a, Ý nghĩa: Chủ ngữ nêu tên sự vật, hiện tượng có hành động, trạng thái, đặc điểm nêu ở Vị ngữ. b, §Æc ®iÓm: Chñ ng÷ th­êng ®øng tr­íc vÞ ng÷. Trong mét c©u cã thÓ cã mét hay nhiÒu chñ ng÷. c, CÊu t¹o: Chñ ng÷ th­êng lµ Danh tõ - côm Danh tõ; §¹i tõ. d, C¸ch x¸c ®Þnh chñ ng÷: §Ó x¸c ®Þnh chñ ng÷ ng­êi ta ®Æt vµ tr¶ lêi c¸c c©u hái: Ai? C¸i g×? Con g×? Bài tập nhanh:
ChØ ra thµnh phÇn chñ ng÷, vÞ ng÷ trong c¸c c©u sau: 1, ViÖc häc tËp rÊt cÇn thiÕt víi mçi ng­êi. 2. Nh©n d©n lµ bÓ, v¨n nghÖ lµ thuyÒn. 3. A: - B¹n vÒ khi nµo? B: - S¸ng nay. 4. D­íi bãng tre cña ngµn x­a thÊp tho¸ng m¸i ®×nh m¸i chïa cæ kÝnh. Em cã nhËn xÐt g× vÒ thµnh phÇn chñ ng÷ vµ vÞ ng÷ trong c¸c vÝ dô trªn? Đáp án bài tập nhanh:
1, ViÖc häc tËp rÊt cÇn thiÕt víi mçi ng­êi. 2, Nh©n d©n lµ bÓ, v¨n nghÖ lµ thuyÒn 3, A: - B¹n vÒ khi nµo? B: S¸ng nay. CN VN Khi lµm CN ®éng tõ biÕn thµnh Côm danh tõ CN1 VN1 CN2 VN2 (lµ(DT)=VN) CN VN TN Kh«ng cã CN, VN => C©u rót gän. 4. D­íi bãng tre cña ngµn x­a, thÊp tho¸ng m¸i ®×nh m¸i chïa cæ kÝnh. CN VN VN ®øng tr­íc CN. Câu hỏi 1:
Thành phần chính của câu là:
A, Chủ ngữ và vị ngữ.
B, Chủ ngữ.
C, Vị ngữ.
D, Trạng ngữ.
Câu hỏi 2:
Ý kiến nào sau đây là đúng, ý kiến nào là sai?
A, Vị ngữ là thành phần chính của câu.
B, Danh từ, cụm danh từ có thể làm vị ngữ.
C, Mỗi câu chỉ có thể có một vị ngữ.
D, Vị ngữ trả lời cho các câu hỏi: "Làm gì? Như thế nào?..."
Câu hỏi 3:
Ý kiến nào đối với câu văn sau là đúng: "Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa":
A, Chủ ngữ cấu tạo là một cụm danh từ.
B, Vị ngữ trả lời cho câu hỏi: "Là gì?"
C, Có một chủ ngữ và một vị ngữ.
D, Vị ngữ trả lời cho câu hỏi: "Như thế nào?"
E, Câu có một chủ ngữ và hai vị ngữ.
Kết thúc: