BÀI 12. ALKANE
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
BÀI 12. ALKANE
1. Khái niệm về Alkane
* Tìm hiểu về nguồn Alkane
Ảnh
* Tìm hiểu về nguồn Alkane
- Nguồn alkane trong tự nhiên: Bề mặt những vũng đầm lầy có khí methane (CH4), khí đồng hành trong các mỏ dầu thành phần chủ yếu như ethane (C2H6), propane (C3H8) và butane (C4H10).
Ảnh
* Tìm hiểu cấu tạo và công thức chung của Alkane
Ảnh
* Tìm hiểu cấu tạo và công thức chung của Alkane
- Alkane là những hydrocarbon mạch hở chỉ chứa liên kết đơn trong phân tử và có công thức chung C2H2n+2 (n≥1)
Ảnh
Chú ý: Bậc của một nguyên tử carbon trong phân tử alkane được xác định bằng số nguyên tử carbon liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon đó. Bậc của các nguyên tử carbon được kí hiệu bằng số La Mã.
Ảnh
2. Danh pháp Alkane
* Tìm hiểu cách gọi tên Alkane theo danh pháp thay thế
Ảnh
* Tìm hiểu cách gọi tên Alkane theo danh pháp thay thế
- Tên theo danh pháp thay thế của alkane không phân nhánh + Tiền tố ứng với số nguyên tử carbon của alkane + ane - Tên theo danh pháp thay thế của alkane phân nhánh + Số chỉ vị trí nhánh – Tên nhánh + Tiền tố ứng với số nguyên tử carbon mạch chính + ane
Ảnh
* Những chú ý trong cách gọi tên Alkane
Ảnh
Chú ý: Tên theo danh pháp thay thế của các alkane phân nhánh được gọi như sau: - Chọn mạch chính là mạch carbon dài nhất. Đánh số Ả Rập của các nguyên tử carbon trên mạch chính ưu tiên nhánh đầu tiên, rồi đến nhánh thứ hai, thứ ba,… mang số nhỏ nhất. - Tên nhánh là tên gốc alkyl. Tên gốc alkyl được gọi theo tên alkane nhưng bỏ ane, thêm yl - Giữa phần số với phần chữ dùng dấu “-”, giữa phần số với phần số dùng dấu “,” - Khi đọc tên nhánh phải kèm theo số chỉ vị trí của nhánh. Nếu có nhiều nhánh, ưu tiên tên các nhánh theo thứ tự chữ cái đầu tiên của tên nhánh. - Khi có 2, 3 hoặc 4,… nhánh giống nhau, dùng các tiếp đầu ngữ đi, tri hoặc tetra,…
3. Tính chất vật lí
* Tìm hiểu về tính chất vật lý của Alkane
Ảnh
* Tìm hiểu về tính chất vật lý của Alkane
Các alkane đều nhẹ hơn nước, không tan trong nước, nhưng tan trong các dung môi không phân cực.
Ảnh
4. Tính chất hoá học
a) Phản ứng thế halogen
Ảnh
a) Phản ứng thế halogen
- Đặc điểm liên kết hoá học trong phân tử alkane: Trong phân tử alkane chỉ chứa liên kết σ bền, không phân cực nên alkane tương đối trơ về mặt hoá học.
- Phản ứng thế halogen là phản ứng đặc trưng của alkane. Nguyên tử hydrogen liên kết với nguyên tử carbon bậc cao dễ bị thế bởi nguyên tử halogen hơn so với nguyên tử hydrogen liên kết với nguyên tử carbon bậc thấp hơn.
Ví dụ :
Ảnh
b) Phản ứng cracking
Ảnh
b) Phản ứng cracking
Cracking alkane là quá trình “bẻ gãy” các phân tử alkane mạch dài thành các phân tử hydrogen mạch ngắn hơn.
Ví dụ :
Ảnh
Ảnh
c) Phản ứng reforming
Ảnh
c) Phản ứng reforming
- Reforming là quá trình biến đổi cấu trúc phân tử các alkane mạch hở, không phân nhánh, không thơm thành các hydrocarbon có mạch nhánh hoặc mạch vòng.
Ảnh
Ảnh
d) Phản ứng oxi hoá
Ảnh
d) Phản ứng oxi hoá
Alkane dễ cháy, phản ứng toả nhiều nhiệt. Alkane không làm mất màu dung dịch KMnO4.
- Oxi hoá hoàn toàn:
Ảnh
- Oxi hoá không hoàn toàn:
Ảnh
5. Ứng dụng của alkane và điều chế alkane trong công nghiệp
* Tìm hiểu về ứng dụng của Alkane
Ảnh
- Alkane dùng làm nhiên liệu, dung môi, dầu nhờn,… và là nguyên liệu trong tổng hợp hữu cơ. - Trong công nghiệp, alkane được khai thác, chế biến từ khí thiên nhiên, khí đồng hành, dầu mỏ. - Một số nguyên nhân gây ô nhiễm không khí do các phương tiện giao thông và cách giảm thiểu, hạn chế: + Ô nhiễm không khí do khói thải từ các phương tiện giao thông là một trong các nguyên nhân góp phần làm Trái Đất nóng lên và gây ra sự biến đổi khí hậu toàn cầu. + Tăng cường hình thức vận tải công cộng, giảm thiểu sự phu thuộc nhiên liệu hoá thạch, bảo vệ rừng,… là những cách giúp hạn chế sự ô nhiễm không khí.
* Một số ứng dụng của Alkane
Dặn dò
* Dặn dò
Ảnh
Dặn dò :
Xem lại bài học hôm nay và chuẩn bị bài mới
Làm bài tập đầy đủ trong SGK và sách bài tập
* Cảm ơn
Ảnh