BÀI 3. KHÁT KHAO ĐOÀN TỤ. VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC (TRUYỆN THƠ) HOẶC MỘT TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT (BÀI HÁT)
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
BÀI 3. KHÁT KHAO ĐOÀN TỤ
VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC (TRUYỆN THƠ) HOẶC MỘT TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT (BÀI HÁT)
Viết:
Khởi động
Khởi động
Ảnh
- Khởi động:
Chia sẻ về một tác phẩm văn học (truyện thơ) hoặc một tác phẩm nghệ thuật (bài hát) mà bạn yêu thích. (Chủ đề, đề tài, nội dung, ý nghĩa đối với chính bản thân bạn...).
Hình thành kiến thức
1. Nghị luận về một tác phẩm văn học (truyện thơ) hoặc một tác phẩm nghệ thuật (bài hát)
Ảnh
Hình vẽ
1. Nghị luận về một tác phẩm văn học (truyện thơ) hoặc một tác phẩm nghệ thuật (bài hát)
Hoạt động nhóm:
Bài nghị luận về một tác phẩm văn học (truyện thơ) hoặc một tác phẩm nghệ thuật (bài hát) là kiểu bài như thế nào? Bài nghị luận về một TP văn học (truyện thơ) hoặc một TP nghệ thuật (bài hát) cần đảm bảo những yêu cầu nào? Bố cục của bài nghị luận cần những phần nào?
a. Khái niệm
Ảnh
a. Khái niệm
Nghị luận về một tác phẩm văn học (truyện thơ) hoặc một tác phẩm nghệ thuật (bài hát) là kiểu bài nghị luận dùng lí lẽ và bằng chứng để làm rõ nội dung và những nét đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm đó.
b. Yêu cầu đối với kiểu bài
Ảnh
b. Yêu cầu đối với kiểu bài
Về nội dung: Nêu và nhận xét được một số nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của truyện thơ/bài hát dựa trên những lí lẽ xác đáng và bằng chứng tiêu biểu, hợp lí được lấy từ tác phẩm. Về hình thức: Đảm bảo các yêu cầu của kiểu bài nghị luận như lập luận chặt chẽ, diễn đạt mạch lạc; sử dụng các phương tiện liên kết văn bản và kết hợp các thao tác lập luận hợp lí.
+ tiếp
Ảnh
b. Yêu cầu đối với kiểu bài
Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận hoặc nêu định hướng của bài viết. Thân bài: Lần lượt trình bày các luận điểm để làm nổi bật những nét đặc sắc về nội dung và hình thức; đưa ra lí lẽ và bằng chứng đa dạng, thuyết phục để làm sáng tỏ luận điểm; các luận điểm, lí lẽ và bằng chứng sắp xếp theo trình tự hợp lí. Kết bài: Khẳng định giá trị của tác phẩm hoặc nêu ý nghĩ của nó với bản thân và người đọc/ người nghe.
Hình vẽ
2. Quy trình viết
Ảnh
2. Quy trình viết
Đề tài: Được nhiều người quan tâm, có điểm riêng, hấp dẫn. Mục đích: Văn bản này viết ra nhằm mục đích gì? Người đọc văn bản này là ai? Thu thập tư liệu: Phạm vi lựa chọn của bạn cần giới hạn ở một nội dung, vận dụng các kĩ năng thu thập tư liệu để thực hiện thao tác này.
* Bước 1: Chuẩn bị viết
* Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý
Ảnh
Tìm ý: Quan sát, tiếp cận trực tiếp đối tượng hoặc theo dõi quy trình cần thuyết minh, kết hợp thu thập thông tin qua nhiều phương tiện. Lập dàn ý: Sắp xếp các ý theo một trật tự hợp lí với ba phần Mở bài - Thân bài - Kết bài.
* Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý
* Bước 3: Viết bài
Ảnh
Bám sát vào đối tượng cần thuyết minh. Làm sáng tỏ đặc điểm của đối tượng, sắp xếp nội dung hợp lí và chú ý lựa chọn ngôn ngữ phù hợp. Đưa nhận xét, đánh giá, cái nhìn khách quan. Thông tin cần chính xác, phong phú. Tránh lỗi chính tả, dùng từ, viết câu,...
* Bước 3: Viết bài
* Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa
Bảng kiểm kĩ năng viết bài nghị luận về một tác phẩm văn học (truyện thơ) hoặc tác phẩm nghệ thuật (bài hát)
* Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa
Ảnh
+ tiếp
Ảnh
Bảng kiểm kĩ năng viết bài nghị luận về một tác phẩm văn học (truyện thơ) hoặc tác phẩm nghệ thuật (bài hát)
* Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa
3. Đọc và phân tích bài viết tham khảo
Ảnh
3. Đọc và phân tích bài viết tham khảo
Vấn đề nghị luận của bài viết là gì? Với vấn đề ấy, tác giả đã triển khai thành các luận điểm? Trình tự sắp xếp các luận điểm trong bài viết đã hợp lí chưa? Mỗi luận điểm được làm sánh rõ bằng những lí lẽ và dẫn chứng nào? Các lí lẽ và bằng chứng có thuyết phục không? Vì sao? Bạn học được điều gì về cách viết bài văn nghị luận về một tác phẩm văn học từ bài viết trên?
Hoạt động nhóm:
Nhóm 1: Dựa vào văn bản Giá trị nội dung, nghệ thuật của truyện thơ Trê cóc và thực hiện những yêu cầu sau:
+ tiếp
Ảnh
3. Đọc và phân tích bài viết tham khảo
Vấn đề nghị luận của bài viết là gì? Với vấn đề ấy, tác giả đã triển khai thành các luận điểm? Trình tự sắp xếp các luận điểm trong bài viết đã hợp lí chưa? Bài viết tách riêng thành luận điểm về GTND, luận điểm về giá trị nghệ thuật hay trình bày kết hợp trong mỗi luận điểm? Bài viết đáp ứng những yêu cầu của kiểu bài nghị luận về một tác phẩm nghệ thuật (bài hát) chưa?
Hoạt động nhóm:
Nhóm 2: Dựa vào văn bản Bài ca hi vọng của Văn Ký - những cánh chim chào đón tương lai và thực hiện những yêu cầu sau:
a. Bài viết Giá trị nội dung, nghệ thuật của truyện thơ Trê cóc
Ảnh
a. Bài viết GTND, nghệ thuật của truyện thơ Trê cóc
* Vấn đề nghị luận:
Hình vẽ
Hình vẽ
Luận điểm về nội dung, tư tưởng trước (mượn chuyện loài vật để nói chuyện con người, ý nghĩa luân lí).
Hình vẽ
Luận điểm về hình thức nghệ thuật sau (xây dựng hình tượng phúng dụ, cách kể chuyện bằng thơ).
Hình vẽ
Hình vẽ
+ tiếp
Ảnh
a. Bài viết GTND, nghệ thuật của truyện thơ Trê cóc
* Mỗi luận điểm đều có các lí lẽ và bằng chứng:
Ví dụ: Luận điểm về việc mượn chiếc loài vật để nói chuyện con người đã được bảo vệ bởi lí lẽ truyện tuy nói về loài vật "những việc kiện tụng, sai nha hách dịch, quan lại quan liêu, đút lót,..." (là những bằng chứng từ tác phẩm) lại đúng là những việc của xã hội loài người...
=> Các lí lẽ và bằng chứng này là thuyết phục vì các lí lẽ lập luận chặt chẽ kết hợp với các bằng chứng lấy chính từ tác phẩm.
+ tiếp
Ảnh
a. Bài viết GTND, nghệ thuật của truyện thơ Trê cóc
* Bài học rút ra:
Ví dụ: Cần nắm bắt rõ nội dung và nghệ thuật của tác phẩm cũng như dụng ý của người viết để có thể phân tích và cảm nhận một cách đúng đắn, sáng rõ.
Hình vẽ
b. Bài viết Bài ca hi vọng của Văn Ký - những cánh chim chào đón tương lai
Ảnh
Hình vẽ
Vấn đề nghị luận: Nét đặc sắc của bài hát Bài ca hi vọng. Các luận điểm: Hình ảnh ca từ ở phần đầu và hình ảnh, ca từ ở phần sau của bài hát.
=> Cách sắp xếp hợp lí giúp người đọc, người nghe dễ theo.
+ tiếp
Ảnh
Hình vẽ
Bài viết không tách luận điểm về nội dung và hình thức mà trình bày kết hợp trong mỗi luận điểm. Bài viết đã đáp ứng những yêu cầu cơ bản của kiểu bài nghị luận về một tác phẩm nghệ thuật (bài hát): Nêu và nhận xét được một số nét đặc sắc (hình ảnh, ca từ, nội dung) của tác phẩm với những lí lẽ, bằng chứng xác đáng, lập luận chặt chẽ; Bố cục ba phần cũng tương đối rõ và đáp ứng yêu cầu.
4. Thực hành viết theo quy trình
Ảnh
4. Thực hành viết theo quy trình
Hình vẽ
Xác định đúng vấn đề cần nghị luận. Nêu được những thông tin cơ bản về tác giả, tác phẩm, nội dung chính, thông điệp... Vấn đề cần nghị luận thuộc yếu tố hình thức hoặc nội dung của tác phẩm.
Hình vẽ
Tổng kết
- Tổng kết
Ảnh
Tổng kết:
Ôn lại kiến thức vừa học Chuẩn bị bài sau"Bài 3. Khát khao đoàn tụ. Giới thiệu một truyện thơ hoặc một bài hát theo lựa chọn cá nhân".
- Cảm ơn
Ảnh