BÀI 1. THÔNG ĐIỆP TỪ THIÊN NHIÊN. TRĂNG SÁNG TRÊN ĐẦM SEN
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
Ảnh
BÀI 1. THÔNG ĐIỆP TỪ THIÊN NHIÊN
TRĂNG SÁNG TRÊN ĐẦM SEN
Đọc mở rộng theo thể loại:
Khởi động
Khởi động
Ảnh
- Khởi động:
Vẻ đẹp nào của hoa sen làm em ấn tượng nhất? Quan sát các bức ảnh được trình chiếu kết hợp với liên tưởng, cảm nhận của bản thân và cho biết: vẻ đẹp của đầm sen trong đêm trăng sáng có gợi cho em được cảm xúc đặc biệt nào?
I. Tìm hiểu chung
- Hoạt động nhóm
Ảnh
Hình vẽ
I. Tìm hiểu chung
Nêu một số nét xuất xứ của văn bản "Trăng sáng trên đầm sen". Nêu cảm hứng chủ đạo và nội dung chính của văn bản.
Hoạt động nhóm:
1. Xuất xứ
Ảnh
1. Xuất xứ
Chu Tự Thanh (1891 - 1948) người Dương Châu, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, là nhân sĩ yêu nước nổi tiếng. Trăng sáng trên đầm sen là một trong những sáng tác văn học thuộc thể loại tản văn của ông được yêu thích nhất.
Ảnh
2. Cảm hứng chủ đạo và nội dung chính
2. Cảm hứng chủ đạo và nội dung chính
Sự rung động trước vẻ đẹp gợi cảm và lãng mạn của đầm sen trong đêm trăng trở thành cảm hứng chủ đạo để nhà văn viết nên tản văn Trăng sáng trên đầm sen.
a. Cảm hứng chủ đạo
Ảnh
b. Nội dung chính
Trăng sáng trên đầm sen ca ngợi vẻ đẹp của đầm sen với những quan sát, miêu tả hết sức tinh tế, tỉ mỉ và sống động, thiên nhiên và con người như dung hoà làm một trong đem trăng sáng. Cảnh đẹp khiến lòng người rung động, gợi lên bao cảm xúc dạt dào.
b. Nội dung chính
Ảnh
II. Tìm hiểu chi tiết
1. Một số từ ngữ, hình ảnh gợi tả vẻ đẹp hoà hợp giữa ánh trăng với hoa lá trên đầm sen
1. Một số từ ngữ, hình ảnh gợi tả vẻ đẹp hoà hợp giữa ánh trăng với hoa lá trên đầm sen
Ảnh
Hình vẽ
Chỉ ra một số từ ngữ, hình ảnh gợi tả vẻ đẹp hoà hợp giữa ánh trăng với hoa lá trên đầm sen. Nêu một vài chi tiết cho thấy sự kết hợp giữa yếu tố tự sự và yếu tố trữ tình, cho biết tác dụng của sự kết hợp ấy trong văn bản.
Hoạt động nhóm:
+ tiếp
Ảnh
1. Một số từ ngữ, hình ảnh gợi tả vẻ đẹp hoà hợp giữa ánh trăng với hoa lá trên đầm sen
Từ ngữ: tỏa, phủ, tắm gội, xuyên qua, bao trùm, hài hòa. Hình ảnh:
+ “ánh trăng như nước chảy, lặng lẽ tỏa xuống mặt lá sen và hoa sen”. + “lá sen và hoa sen như vừa được tắm gội bằng sữa bò”, “lại được bao trùm trong giấc mộng bằng dải lụa mỏng”. + Ánh trăng trên đầm sen không đồng đều, thế nhưng giữa ánh sáng và hình bóng tạo nên một giai điệu hài hoà, như bản nhạc vi-ô-lông (violin) nổi tiếng.
+ tiếp (1. Một số từ ngữ, hình ảnh gợi tả vẻ đẹp hoà hợp giữa ánh trăng với hoa lá trên đầm sen)
Ảnh
Ảnh
Chi tiết cho thấy sự kết hợp giữa yếu tố tự sự và yếu tố trữ tình.
Hình vẽ
Chi tiết "tôi" kể về việc một mình đi ngắm đầm sen trong đầm sen trong đêm trăng, đồng thời bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc về cái "thú" đơn độc của mình.
Tác dụng: Nội dung kể trở nên sâu sắc, gợi cảm nhờ những yếu tố suy tư, mang đậm dấu ấn cá nhân.
+ tiếp (1. Một số từ ngữ, hình ảnh gợi tả vẻ đẹp hoà hợp giữa ánh trăng với hoa lá trên đầm sen)
Ảnh
Chi tiết cho thấy sự kết hợp giữa yếu tố tự sự và yếu tố trữ tình.
Hình vẽ
Chi tiết kể về tập tục hái sen của vùng Giang Nam, đó là việc của những thiếu nữ, "các nàng vừa chèo thuyền vừa cất tiếng hát ... các nàng hái sen không cần phải nói nhiều, bởi còn nhiều người đến xem cảnh hái sen ... là mùa lãng mạn nhất".
Tác dụng: Xuát phát từ trải nghiệm và hiểu biết của nhà văn về tập tục hái sen của vùng Giang Nam, người hái sen luôn là các thiếu nữ, sự xinh đẹp, trẻ trung, yểu điệu cảu các thiếu nữ cộng hưởng với vẻ đẹp tinh khôi, nhẹ nhàng cảu hoa sen càng làm cho cảnh sắc thêm lãng mạng và say đắm lòng người mà tác giả cho rằng mùa hái sen cũng chính là "mùa lãng mạn nhất".
2. Những dẫn chứng cho thấy người viết tuỳ bút, tản văn thường có những liên tưởng, biểu cảm bất ngờ và thú vị
2. Dẫn chứng cho thấy người viết tuỳ bút, tản văn có những liên tưởng, biểu cảm bất ngờ và thú vị
Ảnh
Hình vẽ
Tìm dẫn chứng trong văn bản "Trăng sáng trên đầm sen" để chứng minh người viết tuỳ bút, tản văn thường có những liên tưởng, biểu cảm thú vị và bất ngờ.
Hoạt động nhóm:
a. Liên tưởng (2. Những dẫn chứng cho thấy người viết tuỳ bút, tản văn thường có những liên tưởng, biểu cảm bất ngờ và thú vị)
a. Liên tưởng
Lá sen như những cánh sao trên bầu trời. Lá sen và hoa sen như vừa được tắm gội bằng sữa bò. Giữa ánh sáng và hình bóng tạo nên một giai điệu hài hoà, tựa như bản nhạc violon.
Ảnh
b. Biểu cảm (2. Những dẫn chứng cho thấy người viết tuỳ bút, tản văn thường có những liên tưởng, biểu cảm bất ngờ và thú vị)
b. Biểu cảm
Mấy hôm nay cảm thấy lòng bồn chồn không yên. Giây phút này dường như lá và hoa có chút rung động, như tia chớp truyền khắp đầm sen trong nháy mắt.
Ảnh
3. Kết luận theo chủ đề
Ảnh
Hình vẽ
Ảnh
3. Kết luận theo thể loại
Thể loại: Tản văn. Đề tài: Vẻ đẹp của thiên nhiên và tình yêu thiên nhiên.
+ tiếp
Ảnh
Hình vẽ
Ảnh
3. Kết luận theo thể loại
Chất tự sự: Trong văn bản Trăng sáng trên đầm sen, chất tự sự chủ yếu thể hiện qua những tâm sự của tác giả về sở thích một mình đi ngắm sen và tập tục hái sen ở vùng Giang Nam. Qua đó thể hiện chiều sâu cảm xúc, suy tư và cảm nhận cá nhân của riêng nhà văn về cảnh sắc đầm sen và những hiểu biết về văn hoá.
+ tiếp
Ảnh
Hình vẽ
Ảnh
3. Kết luận theo thể loại
Chất trữ tình: Chủ yếu thể hiện qua ngôn ngữ giàu chất thơ, giàu tính hình tượng. Cái "tôi" của tác giả: Tình yêu thiên nhiên da diết và đặc biệt là yêu loài hoa sen; cái "tôi" của nhà văn là cái "tôi" trầm tĩnh, lặng lẽ, thích quan sát; óc quan sát tỉ mỉ, tinh tế cùng những liên tưởng thú vị, độc đáo; sự am hiểu về loài hoa sen, về văn hoá.
Luyện tập - Vận dụng
- Luyện tập
Ảnh
- Luyện tập:
Câu 1: Phân tích đoạn văn "Bỗng chợt nhớ lại quang cảnh hái sen ... cũng là mùa lãng mạn nhất". Câu 2: Viết đoạn văn nêu cảm nhận về bức tranh thiên nhiên được miêu tả trong văn bản "Trăng sáng trên đầm sen". Câu 3: Sưu tầm và kể tên những tản văn miêu tả thiên nhiên.
- Vận dụng
- Vận dụng:
Ảnh
Anh/ chị hãy viết đoạn văn (khoảng 5 - 10 dòng) nêu suy nghĩ về vẻ đẹp của hoa sen.
Cảm ơn
- Tổng kết
Ảnh
Tổng kết:
Ôn lại kiến thức vừa học. Hoàn thành bài tập phần Vận dụng. Chuẩn bị bài sau: "Bài 1. Thông điệp từ thiên nhiên. Viết văn bản thuyết minh có lồng ghép một hay nhiều yếu tố như miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận".
- Cảm ơn
Ảnh