BÀI 1. THÔNG ĐIỆP TỪ THIÊN NHIÊN. TRI THỨC NGỮ VĂN TRANG 9
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
BÀI 1. THÔNG ĐIỆP TỪ THIÊN NHIÊN
TRI THỨC NGỮ VĂN 9
Khởi động
Khởi động
Ảnh
- Khởi động:
Các em đã từng viết nhật kí chưa? Điều đặc biệt của nhật kí là gì và tác dụng của nó.
Hình thành kiến thức
- Hoạt động nhóm
Ảnh
- Hoạt động nhóm:
Hoàn thành PHT sau:
Ảnh
1. Tùy bút
Ảnh
1. Tùy bút
Tuỳ bút là tiểu loại thuộc loại hình kí; thường tập trung thể hiện cái “tôi” của tác giả, luôn có sự kết hợp giữa tự sự và trữ tình. Ở tuỳ bút, chi tiết, sự kiện chỉ là cái cớ, là tiền đề để bộc lộ cảm xúc, suy tư, nhận thức, đánh giá về con người và cuộc sống. Ngôn ngữ của tùy bút giàu chất thơ (có chất trữ tình, giàu nhạc điệu, giàu sức gợi,...).
2. Tản văn
Ảnh
2. Tản văn
Tản văn là một dạng văn xuôi gần với tuỳ bút; thường kết hợp tự sự, trữ tình, nghị luận, miêu tả thiên nhiên, khắc hoạ nhân vật. Tản văn chú trọng việc nêu lên được nét chính của các hiện tượng giàu ý nghĩa xã hội và bộc lộ tình cảm, ý nghĩ của tác giả.
3. Yếu tố kết hợp giữa trữ tình và tự sự trong tùy bút và tản văn
Ảnh
3. Yếu tố kết hợp giữa TT và TS trong tùy bút và tản văn
Là yếu tố kể chuyện, thể hiện qua việc ghi chép, thuật lại các sự việc, câu chuyện, chuỗi tình tiết liên quan tới hành vi, diễn biến tâm trạng, tình cảm của nhân vật hay lịch sử, phong tục được đề cập trong tác phẩm.
a. Yếu tố tự sự trong tuỳ bút, tản văn
b. Yếu tố trữ tình trong tuỳ bút, tản văn (3. Yếu tố kết hợp giữa trữ tình và tự sự trong tùy bút và tản văn )
Ảnh
Là yếu tố thể hiện trực tiếp tình cảm, cảm xúc của cái tôi TG trong tuỳ bút hay của người kể chuyện, quan sát, miêu tả trong tản văn.
b. Yếu tố trữ tình trong tuỳ bút, tản văn
4. Ngôn ngữ văn học
Ảnh
4. Ngôn ngữ văn học
Hình vẽ
Ngôn ngữ văn học là ngôn ngữ chủ yếu dùng trong tác phẩm văn chương, có tính nghệ thuật.
Hình vẽ
b. Đặc điểm
4. Ngôn ngữ văn học
Hình vẽ
b. Đặc điểm:
Hình vẽ
Giàu sức truyền cảm, biểu cảm: có khả năng chứa đựng nhiều tình cảm, cảm xúc;
Hình vẽ
Tính đa nghĩa: ẩn dụ, nhân hoá, tượng trưng,... -> câu văn, câu thơ hàm chứa nhiều tầng ý nghĩa;
Hình vẽ
Tính hình tượng: Gợi h/ả, hình tượng -> người đọc ấn tượng sinh động về sự vật nói đến.
Hình vẽ
Tính thẩm mĩ: NNVH phải được gọt giũa, tinh luyện từ ngôn ngữ chung để đạt tới giá trị nghệ thuật, tạo được rung động thẩm mĩ trong người đọc.
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
Hình vẽ
5. Cách giải thích nghĩa của từ
Ảnh
5. Cách giải thích nghĩa của từ
Phân tích ND của từ và nếu cần có thể nêu phạm vi SD, khả năng kết hợp của từ; chú đến sự khác nhau giữa các từ đồng nghĩa.
Hình vẽ
Ví dụ:
Hắn (khẩu ngữ): từ dùng để chỉ người ở ngôi thứ ba, với hàm ý coi thường hoặc thân mật.
Hắn không phải là người tử tế.
+ Cách 2
Ảnh
5. Cách giải thích nghĩa của từ
Dùng một (hoặc một số) từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ cần giải thích.
Hình vẽ
Ví dụ:
Đẫy đà: to béo, mập mạp. Bất chợt: chợt (nhưng nghĩa mạnh hơn). Bất an: không yên ổn. Sơ suất: không cẩn thận.
+ Cách 3
Ảnh
5. Cách giải thích nghĩa của từ
Đối với từ ghép, có thê giải thích nghĩa của từ bằng cách giải thích từng thành tố cấu tạo nên từ.
Hình vẽ
Ví dụ:
Tươi trẻ: tươi tắn và trẻ trung. Sơn hà: sơn là nuý, hà là sông; sơn hà: núi sông, thường dùng để chỉ đất đai thuộc chủ quyền của một nước.
+ Cách 4
Ảnh
5. Cách giải thích nghĩa của từ
Nghĩa gốc là nghĩa ban đầu của từ.
Hình vẽ
Ví dụ:
Tấm thảm trải sàn này đẹp quá!
Thảm ở ví dụ trên mang nghĩa gốc, chỉ "hàng dệt bằng sợi to, thường có hình trang trí, dùng trải trên lối đi, trên sàn nhà".
+ Cách 5
Ảnh
5. Cách giải thích nghĩa của từ
Nghĩa chuyển là nghĩa hình thành trên cơ sở nghĩa gốc.
Hình vẽ
Ví dụ:
Tôi yêu những thảm lá vàng tuyệt đẹp ở nơi này.
Thảm trong trường hợp này là nghĩa chuyển, chỉ "lớp lá cây dày phủ trên mặt đất".
Tổng kết
- Tổng kết
Ảnh
Tổng kết:
Vẽ sơ đồ cây kiến thức vừa học. Chuẩn bị bài sau: "Bài 1. Thông điệp từ thiên nhiên. Ai đã đặt tên cho dòng sông".
- Cảm ơn
Ảnh