Bài 7. Bồng chanh đỏ
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
BÀI 7 BỒNG CHANH ĐỎ
Khởi động
Khởi động
Khởi động
Ảnh
Ảnh
Chim sáo
Chim Bồng chanh đỏ
Ảnh
Chim sẻ
Ảnh
Chim sâu
Khởi động
Ảnh
Bồng chanh (danh pháp hai phần: Alcedo atthis), còn có tên gọi chim bói cá sông, là một loài chim bói cá nhỏ với 7 phân loài phân bố rộng rãi dọc khắp đại lục Á-Âu, Bắc Phi và một số đảo thuộc châu Đại Dương. Nơi sinh sống của loài này là rộng, nhưng di cư đến các khu vực không đóng băng trong mùa đông.
Trả lời câu hỏi
- Theo em, chúng ta có nên nuôi nhốt các loài động vật hoang dã hay không? Vì sao? - Chúng ta không nên nuôi nhốt các loài động vật hoang dã. Vì không phải giống loài động vật nào cũng phù hợp với môi trường của con người hay những hộ gia đình xung quanh sẽ làm ảnh hưởng tới sức khỏe, bản năng và thần kinh của động vật.
Giới thiệu tri thức ngữ văn
BỒNG CHANH ĐỎ
Giới thiệu tri thức ngữ văn:
Bên cạnh cốt truyện, nhân vật, người kể chuyện, lời kể, thể loại truyện còn có những yếu tố quan trọng như: + Nhân vật chính: Là nhân vật quan trọng nhất của truyện, có những hành động, quyết định tác động đến cốt truyện và diễn tiến các sự kiện trong truyện, thể hiện rõ nhất tư tưởng, chủ đề truyện. + Chi tiết tiêu biểu: Là những chi tiết chọn lọc, có giá trị biểu đạt và thẩm mĩ vượt trội trong truyện. + Tư tưởng của tác phẩm văn học: Là sự nhận thức, lý giải và thái độ của tác giả đối với toàn bộ nội dung tác phẩm cũng như vấn đề cuộc sống mà con người đặt ra trong tác phẩm.
I. Trải nghiệm cùng văn bản:
Phim tài liệu
Trải nghiệm cùng văn bản:
Văn bản 1: BỒNG CHANH ĐỎ
I. Trải nghiệm cùng văn bản:
1. Đọc – trải nghiệm: 2. Tác giả: Đỗ Chu 3. Văn bản: - Thể loại: Truyện ngắn
III. Suy ngẫm và phản hồi:
Ảnh
II. Suy ngẫm và phản hồi:
Suy ngẫm và phản hồi:
Đề tài và nội dung bao quát:
* Đề tài: Con người với thiên nhiên (động vật) hoang dã. * Nội dung bao quát: Truyện Bồng chanh đỏ kể về hai anh em chú bé Hoài vốn yêu thích loài chim bồngchanh đỏ ở đầm nước quê hương nên đã tìm cách bắt chúng về nuôi. Vừa bắt xong, hai anh em quyết định trả chú chim về lại tổ để vợ chồng chú có cuộc sống tự do.
2. Nhân vật Hoài
2. Nhân vật Hoài
Liệt kê các chi tiết miêu tả hành động, tình cảm, suy nghĩ của nhân vật Hoài trong các thời điểm: – Khi vợ chồng bồng chanh đỏ mới đến ở đầm nước. – Khi đi bắt chim bằng chanh đỏ với anh Hiền trong đêm. – Khi ra đầm nước một mình sau sự kiện anh Hiền trả chim bổng chanh về tổ cũ. Từ những chi tiết đó, em có nhận xét gì về sự chuyển biến trong tình cảm và nhận thức của nhân vật Hoài?
Nhân vật Hoài
Ảnh
Ngày nào cũng ra đầm nước ngắm nhìn.
Say mê vẻ đẹp của bồng chanh đỏ.
Bồng chanh đỏ là giống chim quý.
- Sẵn sàng lội xuống bùn. - Thò tay vào tổ bắt chim. - Vuốt ve chú chim khi bắt được nó.
- Hồi hộp, lo lắng khi tham gia bắt chim. - Tức giận anh Hiền vì thả chim bồng chanh về lại tổ.
Đi bắt chim quý để được sở hữu chúng.
Lén anh Hiền đi bắt chim bồng chanh một mình.
- Hào hứng với kế hoạch riêng (đi bắt chim một mình để khoe với lũ bạn). - Thương chim bồng chanh vì phải sơ tán khỏi tổ.
Có thể quay trở lại bắt chim bồng chanh đỏ.
- Về mặt nhận thức: Chú bé Hoài đã chuyển từ mong muốn sở hữu giống chim quý hiếm đến việc tôn trọng cuộc sống tự do của vợ chồng bồng chanh đỏ. - Về mặt tình cảm: Chú bé Hoài chuyển từ tình yêu ích kỉ đối với chim bồng chanh sang tình cảm vị tha, lo lắng, biết cầu mong điều tốt đẹp cho gia đình bồng chanh đỏ.
So sánh hai nhân vật
So sánh hai nhân vật: Hiền và Hoài. * Giống: Về tình cảm: Về suy nghĩ:
Đều yêu mến chim bồng chanh đỏ.
Đều có ý định ban đầu là bằng mọi
cách phải sở hữu được loài chim quý này.
* Khác
* Khác
Ảnh
- Chín chắn, chững chạc và ý thức về việc tôn trọng quyền tự do của chim bồng chanh trước chú bé Hoài. Anh chính là người phân tích để Hoài hiểu tại sao không nên bắt chim về nhà nuôi. - Hiền có hành động quyết liệt trong việc ngăn cản Hoài bắt chim bồng chanh lần thứ 2. Đó là hành động bảo vệ dựa trên sự yêu thương và hiểu biết.
Trẻ con. Chưa ý thức được việc tôn trọng quyền tự do của chim bồng chanh.
3. Chi tiết tiêu biểu:
3. Chi tiết tiêu biểu:
Ảnh
Anh Hiền trả lại chim bồng chanh vào tổ sau khi bắt được.
Anh Hiền ngăn Hoài bắt lại chim bồng chanh lần hai.
Hoài thầm trò chuyện cùng với chim bồng chanh sau khi biết chúng phải bỏ tổ mà đi.
- Thể hiện tính cách chín chắn của nhân vật, nhận thức được sự sai trái của hành động bắt chim. - Chi tiết gây nên thái độ chống đối ngầm của Hoài, thúc đẩy sự kiện Hoài một mình đi bắt chim bồng chanh.
- Chi tiết cho thấy lòng nhân hậu, biết nhận sai của chú bé Hoài. - Chi tiết hóa giải mâu thuẫn giữa hai anh em Hiền – Hoài.
- Chi tiết thể hiện tình yêu thương của Hoài dành cho loài chim bồng chanh. - Chi tiết cũng chứa đựng niềm hi vọng. Hi vọng chim bồng chanh về lại tổ cũ với cuộc sống ấm êm để hai anh em không còn ân hận vì trót phá tổ của chúng.
4. Chủ đề tư tưởng
4. Chủ đề tư tưởng
+ Sự kiện: phát hiện chim bồng chanh, đi bắt giống chim quý, trả chim về tổ cũ, lén đi bắt chim một mình, mong ước cuộc sống yên ổn cho gia đình chim bồng chanh đỏ. + Nhân vật và mối quan hệ giữa nhân vật với hoàn cảnh và các nhân vật khác: chú bé Hoài trong mối quan hệ với không gian làng quê, với đầm sen thơ mộng, nơi sinh sống của giống chim quý, mối quan hệ giữa Hoài với anh trai (người truyền cho cậu bé tình yêu, niềm say mê các giống chim quý hiếm), với những người xung quanh (lũ bạn cũng say mê chim bồng chanh).
+ Chi tiết và mối quan hệ giữa các chi tiết: nhan đề Bồng chanh đỏ và mối quan hệ giữa nhan đề này với một loạt các chi tiết như: phát hiện ra chim bồng chanh, đi tìm bắt chim, háo hức vì bắt được chim quý, thả chim về tổ cũ, lén bắt lại chim và thái độ, cách ứng xử của các nhân vật sau khi nhận thức được vấn đề (yêu thương, tôn trọng, bảo vệ,mong muốn điều tốt đẹp cho chim bồng chanh).\
+ Điểm nhìn, ngôi kể, cách kể chuyện: nhân vật Hoài – một nhân vật trong truyện –kể lại câu chuyện của anh em mình. Ngôi kể thứ nhất này tạo nên cách nhìn chủ quan,nhiều cảm xúc, suy nghĩ và điểm nhìn trong sáng, chân thực của một chú bé nông thôntinh nghịch nhưng nhân hậu, biết nhận lỗi và sửa sai.
Chủ đề tư tưởng
Ảnh
5. Thông điệp
5. Thông điệp – Tìm hiểu vẻ đẹp của thế giới loài vật để hiểu đúng giá trị của chúng. – Sống chan hoà với các loài động vật, không bắt nhốt, không sát hại. – Say mê, ngưỡng mộ vẻ đẹp của các loài vật nhưng vẫn tôn trọng cuộc sống tự do của chúng. – Chăm sóc, bảo vệ các loài động vật, nhất là các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng trong thế giới tự nhiên
Luyện tập
Luyện tập
Ảnh
LUYỆN TẬP
Kể tên các loài động vật trong sách đỏ Việt Nam
VẬN DỤNG
Vận dụng
VẬN DỤNG Lời nhắn nhủ của chú bé Hoài dành cho vợ chồng bồng chanh đỏ ở cuối truyện gọi cho em suy nghĩ gì về cách ứng xử của con người với loài vật? Viết khoảng năm câu để trả lời câu hỏi này. Lời nhắn nhủ chân thành của chú bé Hoài dành cho vợ chồng bồng chanh đỏ ở cuối truyện đã thể hiện sự hối hận, mong chờ và tình yêu thương sâu sắc của chú dành cho loài chim này. Chú bé Hoài đã từng khao khát loài chim này bằng được và chỉ muốn giữ cho riêng mình. Nhưng nhờ anh Hoài giải thích, cậu đã hiểu chuyện và tôn trọng sự tự do của loài chim. Cậu bé vừa nhớ vừa thương hai vợ chồng chim nhỏ. Cậu cũng học được bài học lớn về tình yêu, đó là khi yêu thích một điều gì đó hay một ai đó, cần khiến điều đó tốt đẹp hơn, hạnh phúc hơn chứ không phải khư khư giữ cho riêng mình. Chiếm hữu luôn là ích kỷ chỉ biết mình, tình yêu thương là phải biết cho đi thay vì đòi hỏi nhận lại.
Dặn dò
Dặn dò
Ảnh
Kết thúc
Kết thúc
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Hình vẽ
Ảnh
Ảnh
Ảnh