BÀI 1. VAI TRÒ CỦA MÁY TÍNH TRONG ĐỜI SỐNG
Ảnh
Ảnh
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
Bài 1: VAI TRÒ CỦA MÁY TÍNH TRONG ĐỜI SỐNG
Mục tiêu
Mục tiêu
Ảnh
MỤC TIÊU
Sau bài học này, em sẽ:
Nhận biết được vai trò của máy tính và hệ thống tin học trong đời sống, trong một số lĩnh vực tiêu biểu như gia đình, học tập, làm việc. Có ý thức vận dụng kiến thức và kĩ năng về tin học một cách hiệu quả trong học tập, sinh hoạt và cuộc sống. Biết được các biện pháp để đảm bảo an toàn thông tin khi sử dụng máy tính và internet.
Khởi động
Khởi động
KHỞI ĐỘNG: Theo em, thiết bị nào trong hình bên có thể điều khiển từ xa bằng máy tính hoặc điện thoại thông minh?
Lời giải
Chúng ta có thể thực hiện bật tắt, thay đổi nhiệt độ của điều hòa không khí bằng cách bấm nút tương ứng trên thiết bị điều khiển từ xa vì trên điều hòa có gắn bộ xử lý thông tin, có thể nhận thông tin phát ra khi bấm các nút trên điều khiển từ xa để quyết định hoạt động là bật, tắt, thay đổi nhiệt độ, hướng gió….
Ảnh
Khám phá
1. Thiết bị có gắn bộ xử lí thông tin
Ảnh
1. Thiết bị có gắn bộ xử lí thông tin
Các thiết bị điện tử hiện nay phần lớn đều có gắn bộ xử lí thông tin, được gọi là bộ vi xử lí trung tâm (Central Processing Unit - CPU). Chức năng của CPU là xử lí, tính toán và điều khiển mọi hoạt động của thiết bị. Các thiết bị như máy tính, điện thoại thông minh, máy tính bảng, đồng hồ thông minh, thiết bị gia dụng thông minh (tivi thông minh, điều hòa không khí thông minh, loa thông minh,...) đều có gắn bộ xử lí thông tin. Các thiết bị này giúp cho cuộc sống của con người trở nên thuận tiện và dễ dàng hơn, ví dụ như có thể điều khiển các thiết bị từ xa thông qua ứng dụng trên điện thoại thông minh.
Đặc điểm và ví dụ
Ảnh
1. Thiết bị có gắn bộ xử lí thông tin
Đặc điểm của thiết bị có gắn bộ xử lí thông tin: có thể tiếp nhận thông tin để quyết định hoạt động. Thiết bị có gắn bộ xử lí thông tin có mặt ở khắp nơi và trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.
Ví dụ:
Quạt điện bật, tắt, thay đổi tốc độ bằng điều khiển từ xa
Ảnh
Ảnh
ATM cho phép rút tiền bằng thẻ từ
2. Khả năng của máy tính và ứng dụng
2. Khả năng của máy tính và ứng dụng
Trong thời đại Công nghiệp 4.0, công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ và được ứng dụng rộng rãi trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, mang lại nhiều lợi ích to lớn cho xã hội. Có được điều đó là nhờ những ưu việt của máy tính và các thiết bị xử lí, lưu trữ, truyền tin.
Ảnh
Xử lí
Về xử lí:
Máy tính thực hiện các phép tính nhanh và chính xác. Máy tính có thể làm việc liên tục trong thời gian dài mà không biết mệt mỏi, chuẩn xác, lưu trữ lượng dữ liệu lớn với độ bảo mật cao. Máy tính có thể xử lí nhiều thông tin cùng lúc, phục vụ cho các ứng dụng trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội.
Ảnh
Tự động hóa
Về tự động hóa:
Máy tính thực hiện công việc tự động theo chương trình, có thể lặp đi lặp lại nhiều lần, làm việc không ngừng nghỉ.
Ảnh
Ví dụ: các máy chủ có thể làm việc 24 giờ trong ngày và trong nhiều ngày liên tiếp để cung cấp liên tục dịch vụ trực tuyến cho người dùng.
Ảnh
Truyền thông
Về truyền thông:
Nhờ máy tính và các thiết bị số, việc truyền tải thông tin đã có những bước tiến lớn về tốc độ và độ tin cậy. Hiện nay, mạng truyền thông dung cáp quang có thể đạt tốc độ hàng chục Gb/s; mỗi gia đình có thể sở hữu đường cáp quang với tốc độ hàng trăm Mb/s, tương đương với vài chục triệu kí tự được truyền tải mỗi giây; chúng ta có thể xem phim qua Internet, tương tác với nhau trên mạng xã hội gần như tức thời dù cách nhau nửa vòng Trái Đất.
Ảnh
Lưu trữ
Về lưu trữ:
Thiết bị số cho phép lưu trữ một lượng dữ liệu rất lớn trong một thiết bị nhỏ gọn, nhẹ với chi phí thấp.
Ví dụ, thiết bị nhớ USB 128 GB với kích thước bằng ngón tay có thể lưu trữ nội dung của hơn 4000 cuốn sách in học em đang đọc.
Ảnh
Dịch vụ "Điện toán đám mây" cho phép thực hiện việc lưu trữ, truy cập dữ liệu ở bất cứ nơi nào có kết nối Internet. Thông tin được lưu trữ trên thiết bị số còn giúp việc tìm kiếm, chia sẻ, sao chép được thực hiện dễ dàng, nhanh chóng.
Một số ứng dụng của máy tính
Một số ứng dụng của máy tính:
Trong khoa học kĩ thuật: máy tính là công cụ hỗ trợ giải quyết các bài toán như: dự báo thời tiết, giải mã gen, bản đồ số, mô phỏng hiện tượng tự nhiên (động đất, thiên văn, ...); thiết kế và mô phỏng sản phẩm trước khi đưa vào sản xuất, kiểm thử các giả thiết, hệ thống tiên đoán giao thông;... Trong đời sống: máy tính là phương tiện làm việc, học tập, giải trí, giao tiếp, mua bán trực tuyến, thực hiện các giao dịch điện tử, làm việc trực tuyến.
=> Ứng dụng của máy tính: công cụ giải quyết các bài toán khoa học kĩ thuật phức tạp; hỗ trợ con người trong nhiều lĩnh vực của đời sống.
3. Tác động của công nghệ thông tin đối với xã hội, giáo dục
Ảnh
3. Tác động của công nghệ thông tin đối với xã hội, giáo dục
Đối với xã hội
Công nghệ thông tin đã giúp con người dễ dàng tìm kiếm, chia sẻ, sao chép được thông tin nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Ảnh
3.1. Đối với xã hội
Ảnh
Trao đổi thông tin:
Sự phát triển của phương tiện truyền thông, đặc biệt là Internet và dịch vụ trên Internet giúp con người dễ dàng, nhanh chóng tiếp cận, trao đổi, chia sẻ thông tin trên mọi lĩnh vực, từ nhiều nguồn cung cấp và bằng các phương tiện, dịch vụ khác nhau. Ví dụ: sử dụng máy tính, điện thoại thông minh để xem tin tức trên báo điện tử, chia sẻ, giao lưu trên mạng xã hội; sử dụng dịch vụ trên Internet để trò chuyện trực tuyến, gọi điện thoại kèm hình ảnh, gửi, nhận thư điện tử, ... Công nghệ thông tin làm thay đổi phương thức con người thu thập, lưu trữ, xử lí, cung cấp, chia sẻ thông tin.
Phương thức làm việc
Ảnh
Phương thức làm việc:
Nhiều công việc có thể được thực hiện qua mạng. Ví dụ như: mua, bán trực tuyến, khám chữa bệnh từ xa, thực hiện giao dịch tài chính bằng ứng dụng ngân hàng số, thực hiện các thủ tục hành chính thông qua dịch vụ công trực tuyến.
Ảnh
Một số ngành nghề thay đổi hoàn toàn nhờ công nghệ in theo kiểu sắp chữ được thay thế bằng chế bản trên máy tính hay chụp ảnh bằng phim được thay thế bằng chụp ảnh kĩ thuật số với chất lượng cao hơn, chi phí thấp hơn.
Tự động hóa đối với xã hội công nghệ
Ảnh
Tự động hóa:
Nhờ công nghệ thông tin, lĩnh vực tự động hóa đã được thay đổi căn bản. Trang trại thông minh sử dụng máy tính kết nối với các cảm biến để điều khiển tự động việc tưới tiêu, chăm sóc cây trồng. Quá trình tự động hóa ở một công đoạn sản xuất. Trên thế giới đã xuất hiện những nhà máy thông minh được tự động hóa hoàn toàn, không có công nhân làm việc trong nhà máy.
Ảnh
Công nghệ thông tin góp phần làm tăng năng suất, hiệu quả của sản xuất nông nghiệp, công nghiệp.
3.2. Đối với giáo dục
Ảnh
Đối với giáo dục
Công nghệ đa phương tiện, công cụ mô phỏng giúp việc dạy học trở nên hiệu quả, sinh động hơn. Tài liệu học tập được mô phỏng bằng hình ảnh, video sống động, dễ dàng truy cập trên Internet. Các dịch vụ truyền thông cho phép người học dễ trao đổi, nhờ trợ giúp từ bạn bè, thầy cô.
Ảnh
Ứng dụng
Đối với giáo dục
Hệ thống Internet mang lại phương thức dạy, học mới: Đó là dạy, học trực tuyến (E-Learning). Phương thức này cho phép cung cấp nội dung dạy học, tổ chức lớp học, kiểm tra, đánh giá, quản lí kết quả học tập, hỗ trợ dạy, học qua mạng Internet. Nhờ đó, học viên không hoặc học trực tuyến theo thời gian thực tại nhà hoặc tại nơi phù hợp, thuận tiện. Ứng dụng mạng nhờ thực tế ảo (AR) và thực tế ảo tăng cường (VR) giúp việc dạy học trở nên sinh động, hiệu quả, chính xác, thuận tiện và tiết kiệm chi phí. Vì thế, phẩm chất quản lí học tập, tính tự học, tự nghiên cứu của người học được nâng cao, khi đó, tiềm ẩn tiềm năng của mỗi người học.
Ảnh về các ứng dụng
Ảnh
Đối với giáo dục
Ảnh
E-Learning
Thực tế ảo (AR) và thực tế ảo tăng cường (VR)
Ảnh
3.3. Đối với gia đình và giao thông
3.3. Đối với gia đình và giao thông
Đối với gia đình: Hệ thống nhà thông minh (Smart Home) cung cấp những tiện ích đồng bộ, tiêu biểu như: điều khiển từ xa bằng điện thoại, máy tính bảng, hệ thống ánh sáng, an ninh, giải trí... giúp cuộc sống của con người trở nên an toàn, tiết kiệm và tiện nghi hơn. Các thiết bị thông minh có thể kết nối và giao tiếp với nhau, được điều khiển và quản lí từ xa, giúp quản lí và vận hành các thiết bị trong nhà một cách dễ dàng, hiệu quả. Đối với giao thông: Hệ thống giao thông thông minh sử dụng các thiết bị cảm biến, camera và phần mềm quản lí giao thông để điều khiển và giám sát hệ thống giao thông, từ đó giảm tình trạng tắc nghẽn, tai nạn giao thông. Các thiết bị định vị GPS, bản đồ số giúp người lái xe định vị chính xác vị trí, tìm đường đi tối ưu.
Luyện tập
Luyện tập
Ảnh
Luyện tập
1. Trao đổi với bạn và nêu ví dụ về những thiết bị có gắn bộ xử lý thông tin mà em biết. 2. Hãy nêu 1 số đặc điểm để phân biệt loa, nồi cơm điện có và không có bộ xử lý thông tin 3. Nêu lý do máy tính được ứng dụng hiệu quả vào khoa học kỹ thuật và đời sống. Cho ví dụ
Dặn dò
Dặn dò
Ảnh
Dặn dò
Ghi nhớ kiến thức trọng tâm Hoàn thành các bài tập trong sách bài tập Chuẩn bị bài mới: "Bài 2. Chất lượng thông tin trong giải quyết vấn đề"
Cảm ơn
Ảnh