THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT:ĐOẠN VĂN SONG SONG VÀ ĐOẠN VĂN PHỐI HỢP
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT: ĐOẠN VĂN SONG SONG VÀ ĐOẠN VĂN PHỐI HỢP
Thực hành
Đoạn 1
-> Diễn dịch
Em hãy nhận dạng xem các đoạn văn sau thuộc kiểu tổ chức đoạn văn nào?
*Đoạn 1: Ông đồ là một tác phẩm chứa đựng nỗi niềm hoài cổ về một lớp người đã đi vào dĩ vãng. Bởi vào thời điểm đó, Hán học đã suy tàn, văn hóa phương Tây tràn đến dưới sự thống trị của ngoại bang dần dần xâm lấn văn hóa đương thời. Những lớp người xưa cũ như ông đồ trở thành một người thừa của xã hội ấy, không ai quan tâm, chẳng ai hay biết. Người ta nhắc tới ông đồ chỉ như nhắc tới một quá khứ xa xôi, khi mà Nho học còn được trọng vọng với một sự hoài niệm đầy xót xa.
Đoạn 2
-> Quy nạp
Em hãy nhận dạng xem các đoạn văn sau thuộc kiểu tổ chức đoạn văn nào?
Đoạn 2: Mỗi ngày thức dậy bạn cảm thấy yêu đời hơn. Mỗi ngày thức dậy bạn tìm cho mình một nguồn cảm hứng để làm việc. Mỗi ngày, chúng ta tận hưởng những thú vui khác nhau để cuộc sống này trọn vẹn hơn. Chúng ta không biết được ngày mai ra sao. Chúng ta cũng ta cũng không biết được những chuyện gì sẽ xảy đến. Chính vì thế, chúng ta hãy sống thật trọn vẹn để không phải hối tiếc về những điều đã xảy ra.
Đoạn văn song song
Ảnh
- Đoạn văn song song tuy không có câu chủ đề, nhưng nội dung của cả đoạn vẫn thống nhất. Kiểu đoạn văn song song rất phù hợp với việc trình bày các thông tin khách quan, không hàm chứa sự đánh giá chủ quan của người viết. Kết luận thế nào là do người đọc tự suy nghĩ và rút ra.
Đoạn văn phối hợp
Ảnh
- Đoạn văn phối hợp có cấu trúc rất chặt theo kiểu tổng hợp - phân tích - tổng hợp. Câu đầu và câu cuối đoạn đều là câu chủ đề. Kiểu đoạn văn này rất phù hợp với việc khẳng định chắc chắn điều má người viết cho là chân lí.
Luyện tập
Luyện tập
Ảnh
Ảnh
II. LUYỆN TẬP
Bài 1
Bài 1: Xác định kiểu đoạn văn của những trường hợp sau. Phân tích tác dụng của từng cách thức tổ chức đoạn văn. a. Nay ta chọn binh pháp các nhà hợp làm một quyển gọi là “Binh thư yếu lược”. Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này, theo lời dạy bảo của ta, thì mới phải đạo thần chủ; nhược bằng khinh bỏ sách này, trái lời dạy bảo của ta, tức là kẻ nghịch thù. (Trần Quốc Tuấn, Hịch tướng sĩ)
Gợi ý Bài 1
Gợi ý Bài 1 Đoạn a chỉ có hai cầu, mỗi cầu đề cập đến một nội dung cụ thể, nhưng đểu hướng tới một ý chung: các tì tướng hãy học tập Binh thư yếu lược. Đây là đoạn văn song song. Kiểu tổ chức đoạn văn này đòi hỏi người đọc tự suy nghĩ, rút ra chủ để ngầm ẩn thể hiện trong quan hệ về nội dung của các câu.
Bài 1
b. Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước. Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng tạm bị chiếm, từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi, ai cũng một lòng nồng nàn yêu nước, ghét giặc. Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu phương nhịn ăn để ủng hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận tải, cho đến các bà mẹ chiên sĩ săn sóc yêu thương bộ đội như con đẻ của mình. Từ những nam nữ công nhân và nông dân thi đua tăng gia sản xuất, không quản khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến, cho đến những đồng bào điền chủ quyên đất ruộng cho Chính phủ,... Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm, nhưng đều giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước. (Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)
Bài 1
Đoạn b có 5 câu. Câu đầu nêu chủ đề (Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước): mọi người Việt Nam đều có lòng yêu nước nồng nàn. Ba câu tiếp theo nêu hành động yêu nước của các đối tượng cụ thể. Câu cuối rút ra điểm chung của các đối tượng vừa nêu, khẳng định lại lần nữa tinh thần yêu nước của mọi tầng lớp nhân dân. Vậy, đây là đoạn văn phối hợp. Đoạn văn được tổ chức như thế này giúp người đọc dễ dàng nhận biết và nắm vững ý chính của đoạn.
Bài 2
Bài 2: Đoạn văn sau được tổ chức theo kiểu nào? Chủ đề của đoạn văn là gì? Dựa vào đâu em nhận biết được điều đó?   Không gian yên tĩnh bỗng bừng lên những âm thanh của dàn hoà tấu, bởi bốn nhạc khúc lưu thuỷ, kim tiền, xuân phong, long hổ du dương trầm bổng, réo rắt mở đầu đêm ca Huế. Nhạc công dùng các ngón đàn trau chuốt như ngón nhấn, mổ, vỗ, vả, ngón bấm, day, chớp, búng, ngón phi, ngón rãi. Tiếng đàn lúc khoan lúc nhặt làm nên tiết tấu xao động tận đáy hồn người. (Hà Ánh Minh, Ca Huế trên sông Hương)
Gợi ý Bài 2
Gợi ý: Đoạn văn có 3 cầu. Câu 1 nói vẽ tên các khúc nhạc mở đầu đêm ca Huế. Câu 2 đề cập đến các ngón nghề (kĩ xảo chơi đàn) của nhạc công. Câu 3 nói về âm vang, sự lay động của tiếng đàn đối với người nghe. Như vậy, đây là đoạn văn song song vì không có câu chủ đề, nhưng dựa vào nội dung của các câu, có thể khái quát chủ đề của đoạn: cách mở đầu đêm ca Huế trên sông Hương.
Bài 3
Bài 3: Hãy viết một đoạn văn song song và một đoạn văn phối họp (mỗi đoạn khoảng 7-9 câu) theo chủ đề tự chọn
 Gợi ý: Xác định đề tài (mỗi đoạn nên chọn một đề tài để viết). Ví dụ: tình bạn, tình thầy trò, ý nghĩa của việc đọc sách, tôn trọng người khác, trách nhiệm với cộng đồng, ý thức bảo vệ môi trường,... Bám vào đặc điểm của từng kiểu đoạn văn để viết (xem lại các ví dụ trong SGK để rèn luyện theo mẫu). Đọc lại đoạn văn vừa viết, đối chiếu với yêu cầu của bài tập để chỉnh sửa.
Video
Trò chơi củng cố
Trò chơi củng cố
Bài kiểm tra tổng hợp
Câu 1: Câu chủ đề của văn bản song song nằm ở đâu? - A. Đầu câu - false - B. Cuối câu - false - C. Cả đầu và cuối câu - false - D. Không có câu chủ đề - true - false - false
Câu 2: Câu chủ đề của văn bản phối hợp nằm ở đâu? - A. Đầu câu - false - B. Cuối câu - false - C. Cả đầu và cuối câu - true - D. Không có câu chủ đề - false - false - false
Câu 3: Ý nào sau đây đúng khi nói về văn bản song song? - A. Đoặn văn song song phù hợp với việc trình bày các thông tin khách quan - false - B. Văn bản song song không có câu chủ đề - false - C. Kết luận của văn bản là do người đọc tự suy nghĩ và rút ra - false - D. Cả 3 đáp án trên đều đúng - true - false - false
Dặn dò
Dặn dò
Ảnh
Kết thúc
Kết thúc
Ảnh