Công ty Cổ phần Mạng giáo dục Bạch Kim - 27 Huỳnh Thúc Kháng, Đống Đa, Hà Nội
Trang bìa
Trang bìa:
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi 1:
Câu hỏi 1: Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A. Theo thuyết êlectron, một vật nhiễm điện dương là vật thiếu êlectron.
B. Theo thuyết êlectron, một vật nhiễm điện âm là vật thừa êlectron.
C. Theo thuyết êlectron, một vật nhiễm điện dương là vật đã nhận thêm các ion dương
D. Theo thuyết êlectron, một vật nhiễm điện âm là vật đã nhận thêm êlectron.
Câu hỏi 2:
Câu hỏi 2: Phát biết nào sau đây là không đúng?
A. Vật dẫn điện là vật có chứa nhiều điện tích tự do.
B. Vật cách điện là vật có chứa rất ít điện tích tự do.
C. Vật dẫn điện là vật có chứa rất ít điện tích tự do.
D. Chất điện môi là chất có chứa rất ít điện tích tự do.
I. ĐIỆN TRƯỜNG
Đặt vấn đề:
Ta ®· biÕt xung quanh nam ch©m, xung quanh dßng ®iÖn cã tõ tr­êng, c¸c vËt nhiÔm ®iÖn ë gÇn nhau cã thÓ hót hoÆc ®Èy nhau. VËy b»ng c¸ch nµo c¸c vËt nhiÔm ®iÖn ®Æt c¸ch nhau cã thÓ t­¬ng t¸c víi nhau, m«i tr­êng gióp truyÒn t­¬ng t¸c cã tÝnh chÊt g×? NÕu chØ cã mét ®iÖn tÝch th× kh«ng gian xung quanh cã biÕn ®æi g×? 1. Môi trường tương tác:
I. ĐIỆN TRƯỜNG 1. Môi trường truyền tương tác điện Đặt 2 quả cầu tích điện trái dấu trong bình kín rồi hút hết không khí ra, lực tt giữa 2 điện tích không những không giảm đi mà tăng lên → có 1 môi trường truyền tương tác điện giữa 2 điện tích . Môi trường đó là điện trường => Môi trường truyền tương tác điện chính là điện trường. 2. Điện trường:
I. ĐIỆN TRƯỜNG 2. Điện trường - Là 1 dạng vật chất (môi trường) xung quanh điện tích và gắn liền với điện tích . II. CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG
1. Khái niệm cường độ điện trường:
II. CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG 1. Khái niệm cường độ điện trường Khi r’ > r thì lực điện do Q tác dụng lên điện tích thử q > 0 sẽ ntn? Khi r’ > r thì lực điện do Q tác dụng lên điện tích thử q > 0 sẽ càng nhỏ. => Điện trường tại các điểm càng xa Q càng yếu. => Để đặt trưng cho sự mạnh, yếu của điện trường tại một điểm ta có khái niệm cường độ điện trường. 2. Định nghĩa:
II. CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG 2. Định nghĩa - Ta lấy độ lớn của lực điện tác dụng điện tích thử q = 1C đặt trưng cho cường độ điện trường tại điểm ta xét. F tỷ lệ thuận với q nên => F/q là độ lớn của lực điện tác dụng lên điện tích 1C. - Do đó ta lấy F/q làm số đo của cường độ điện trường. => Cường độ điện trường tại một điểm là đại lượng đặt trưng cho tác dụng lực của điện trường tại điểm đó. Nó được xác định bằng thương số của độ lớn lực điện F tác dụng lên một điện tích thử q (dương) đặt tại điểm đó và độ lớn của q. E- là cường độ điện trường tại điểm ta xét 3. Vecto cường độ điện trường:
II. CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG 3. Vectơ cường độ điện trường - Lực F là đại lượng vectơ, q là đại lượng vô hướng. - Cường độ điện trường là đại lượng vectơ. *, Vectơ cường độ điện trường: latex(vecE=vec(F)/q - latex(vecE) Phương, chiều: Trùng với phương chiều của lực điện tác dụng lên điện tích thử q>0 - Chiều dài (môđun) của vectơ cường độ điện trường biểu diễn độ lớn của cường độ điện trường theo một tỉ xích nào đó. Câu hỏi vận dụng:
3. Vectơ cường độ điện trường Trả lời Hãy chứng minh vectơ cường độ điện trường tại điểm M của điện tích điểm Q có phương và chiều như hình sau: a) b) a) Tại M ta có điện tích thử q>0. Q và q cùng dấu nên lực điện do Q tác dụng lên q tại M sẽ hướng ra xa Q. Mà: latex(vecE) Cùng phương,chiều với latex(vecF) Nên latex(vecE) Có dạng như hính vẽ. b) Tại M ta có điện tích thử q>0. Q và q trái dấu nên lực điện do Q tác dụng lên q tại M sẽ hướng vào Q. Mà: latex(vecE) Cùng phương,chiều với latex(vecF) Nên latex(vecE) Có dạng như hính vẽ. 4. Đơn vị đo cường độ dòng điện:
II. CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG 4. Đơn vị đo cường độ điện trường Ta có: latex(E=F/q Nếu F đo bằng N, q đo bằng C thì E được đo bằng đơn vị N/C. Tuy nhiên người ta dùng đơn vị đo cường độ điện trường là vôn trên mét(v/m) 5. Cường độ điện trường của một điện tích điểm:
II. CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG 5. Cường độ điện trường của một điện tích điểm - Điểm đặt :tại M (điểm ta xét) - Phương :đường thẳng nối Q và M - Chiều: Hướng ra xa Q nếu Q > 0 Hướng vào Q nếu Q < 0 - Độ lớn: E=k.latex((|Q|)/(r^2)) Trong đó: Q: điện tích điểm (C) k: hệ số tỉ lệ k = 9.109 N.m2/C2 r: khoảng cách từ Q tới điểm ta xét (m) 6. Nguyên lý chồng điện trường:
II. CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG 6. Nguyên lí chồng chất điện trường Các điện trường latex(vec(E_1),vec(E_2),vec(E_3),vec(E_4),.....,vec(E_n)) Đồng thời tác dụng lực lên điện tích q một cách độc lập với nhau và điện tích q chịu tác dụng của điện trường tổng hợp: Điện trường tổng hợp tại điểm M: latex(vecE=vec(E_1) vec(E_2)) => Các vectơ cường độ điện trường tại một điểm được tổng hợp theo quy tắc hình bình hành. III. ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN
1. Hình ảnh các sức điện :
III. ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN 1. Hình ảnh các đường sức điện Là hình ảnh các hạt nhỏ cách điện đặt trong điện trường sẽ bị nhiễm điện và nằm dọc theo những đường mà tiếp tuyến tại mỗi điểm trùng với phương của véc tơ cường độ điện trường tại điểm đó. Hai điện tích cùng dấu Hai điện tích trái dấu 2. Định nghĩa:
III. ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN 2. Định nghĩa Đường sức điện trường là đường mà tiếp tuyến tại mỗi điểm của nó là giá của véc tơ cường độ điện trường tại điểm đó. Nói cách khác đường sức điện trường là đường mà lực điện tác dụng dọc theo nó. 3. Hình dạng đường sức điện động:
III. ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN 3. Hình dạng đường sức của một số điện trường. a) Phương pháp vẽ đường sức điện động đơn giản. Hình 3.6 Hình 3.7 b) Phương pháp chụng đường sức điện động đơn giản. Hình 3.8 Hình 3.9 4. Đặc điểm của đường sức điện động:
III. ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN 4. Các đặc điểm của đường sức điện a. Qua mỗi điểm trong điện trường có một và chỉ một đường sức điện. b. Đường sức điện là những đường có hướng. Hướng của đường sức điện tại một điểm là hướng của E tại điểm đó. c. Đường sức điện của điện trường tĩnh là những đường không khép kín d. Người ta qui ước: vẽ số đường sức đi qua một diện tích nhất định đặt vuông góc với với đường sức điện tại điểm mà ta xét tỉ lệ với cường độ điện trường tại điểm đó 5. Đường sức điện động:
III. ĐƯỜNG SỨC ĐIỆN 5. Điện trường đều - Điện trường đều là điện trường mà véc tơ cường độ điện trường tại mọi điểm đều có cùng phương chiều và độ lớn. - Đường sức điện trường đều là những đường thẳng song song cách đều. IV. BÀI TẬP CỦNG CỐ
1. Bài tập 1:
Bài tập 1: Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A. Điện trường tĩnh là do các hạt mang điện đứng yên sinh ra.
B. Tính chất cơ bản của điện trường là nó tác dụng lực điện lên điện tích đặt trong nó.
C. Véctơ cường độ điện trường tại một điểm luôn cùng phương, cùng chiều với vectơ lực điện tác dụng lên một điện tích đặt tại điểm đó trong điện trường.
D. Véctơ cường độ điện trường tại một điểm luôn cùng phương, cùng chiều với vectơ lực điện tác dụng lên một điện tích dương đặt tại điểm đó trong điện trường.
2. Bài tập 2:
Bài tập 2: Công thức xác định cường độ điện trường gây ra bởi điện tích Q < 0, tại một điểm trong chân không, cách điện tích Q một khoảng r là:
A. E=latex(9.10^9.Q/(r^2))
B. E=latex(-9.10^9.Q/(r^2))
C. E=latex(-9.10^9.Q/(r))
D. E=latex(9.10^9.Q/(r)).D
V. DẶN DÒ
1. Dặn dò:
- Học hiểu phần trọng tâm của bài: điện trường, cường độ dòng điện, đường sức điện - Đọc kỹ lại bài và làm câu hỏi và bài tập trong SGK và SBT - Tìm hiểu và chuẩn bị trước bài 4. 2. Kết thúc: