VĂN BẢN 1:LÁ CỜ THÊU SÁU CHỮ VÀNG
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
VĂN BẢN 1: LÁ CỜ THÊU SÁU CHỮ VÀNG (Trích, Nguyễn Huy Tưởng)
Khởi động
Khởi động
Ảnh
Ảnh
Nêu tên và sự hiểu biết của em về các nhân vật lịch sử trên.
Hãy kể một câu chuyện liên quan đến nhân vật lịch sử đó mà em biết?
Khởi động
Hoài Văn Hầu Trần Quốc Toản
Trần Quốc Toản là con trai Hoài đức vương Trần Bà Liệt (cháu nội Thượng hoàng Trần Thừa), sinh năm Mậu Thìn (1268) tại trang Bà Liệt làng Sặt nay là khu phố Trang Liệt, phường Trang Hạ, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh).  Vốn là dòng dõi con nhà võ, từ thuở nhỏ Trần Quốc Toản đã làu thông sử sách và rất giỏi võ công mưu lược. Năm Trần Quốc Toản 15 tuổi, vua Trần triệu tập “Hội nghị Bình Than” - (Nay thuộc xã Cao Đức, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh), gồm toàn thể các quan đại thần và các tướng lĩnh để bàn kế đánh giặc Nguyên Mông. Vì tuổi còn nhỏ nên Trần Quốc Toản đến nhưng vua không cho vào dự họp bàn lại còn an ủi ban thưởng cho một quả cam... Trần Quốc Toản lấy làm xấu hổ, nghĩ vua vẫn coi mình như là con nít. Rồi với lòng buồn tủi và căm thù giặc uất nghẹn trào lên, cậu bé Quốc Toản đã bóp nát quả cam trong tay mình lúc nào mà không hay biết!  Trở về, Trần Quốc Toản “bí mật” huy động gia nô tùy tùng, bạn bè thân hữu (đa phần là tuổi thiếu niên) khoảng hơn nghìn người, tổ chức đúc rèn binh khí, đóng chiến thuyền và dựng một lá cờ to thêu sáu chữ vàng “Phá cường địch báo Hoàng ân” để chờ ngày xuất binh. Đầu năm 1285, giặc Nguyên Mông ồ ạt kéo sang xâm lược nước Nam. Trần Quốc Toản chỉ huy “đội quân thiếu niên” của mình, sát cánh với đội quân của thượng tướng Trần Quang Khải “đối trận với giặc, tự mình xông lên trước quân sĩ, giặc trông thấy đều phải tránh lại, không kẻ nào dám đối địch”.
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Thể loại truyện lịch sử
1. Thể loại truyện lịch sử
I. TÌM HIỂU CHUNG
Ảnh
HS suy nghĩ trong 2 phút, dựa vào phần tìm hiểu ở nhà để hoàn thành Phiếu học tập số 1 (Tìm hiểu tri thức thể loại truyện). Sau đó, HS trao đổi với bạn bên cạnh kết quả bài làm của mình. HS chia sẻ kết quả cuối cùng sau khi đã thảo luận với bạn.
Thể loại truyện lịch sử
1. Thể loại truyện lịch sử
Ảnh
2. Tác giả
2. Tác giả
- Nguyễn Huy Tưởng (1912 – 1960) là một nhà văn, nhà viết kịch nổi tiếng ở Việt Nam; là cha đẻ của những vở kịch nổi tiếng như: Vũ Như Tô, Bắc Sơn, Sống mãi với Thủ đô,…
- Văn của ông luôn mộc mạc, giản dị và gần gũi với cuộc sống con người.
- Nổi bật trong sáng tác của Nguyễn Huy Tưởng có tác phẩm Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài được trích trong Vở kịch Vũ Như Tô.
Ảnh
3. Tác phẩm
3. Tác phẩm
Ảnh
- Thể loại: Truyện lịch sử
- PTBĐ chính: Tự sự
- Xuất xứ: Văn bản trong sgk thuộc phần ba của táp phẩm Lá cờ thêu sáu chữ vàng, NXB văn học, Hà Nội 1997.
II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Đọc, tóm tắt, giải nghĩa từ khó
1. Đọc, tóm tắt, giải nghĩa từ khó
GV đọc mẫu một đoạn, HS đọc thành tiếng.
II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
Ảnh
Đọc, tóm tắt, giải nghĩa từ khó
1. Đọc, tóm tắt, giải nghĩa từ khó
Khi chú của Hoài Văn là Chiêu Thành Vương đến họp bàn việc đánh giặc cùng với vua Trần Nhân Tông và các vị Vương khác không cho Hoài Văn theo, chàng đã một mình phi ngựa để đến kịp. Việc “những người em họ” ấy được tham dự họp bàn việc nước với nhà vua càng làm Hoài Văn thêm nôn nóng, vì chẳng qua họ chỉ “hơn Hoài Văn năm sáu tuổi”, chàng lại nghĩ đến thân mình vì cha mất sớm, nên phải chịu cảnh đứng rìa nhục nhã. Hoài Văn giằng co với lính canh, chạy xuống thuyền rồng xin Vua cho đánh, rồi đặt thanh gươm lên gáy chịu tội. Vua không những tha tội mà còn ban cho Quốc Toản cam quý vì thấy cậu còn trẻ mà đã biết lo việc nước. Vì bị Vua xem là trẻ con và căm giận khi nghĩ tới quân giặc đang lăm le đè đầu cưỡi cổ dân mình, Hoài Văn vô tình bóp nát quả cam. Chàng hạ quyết tâm trên chính bến Bình Than rằng: “Rồi xem ai giết được giặc, ai báo được ơn vua, xem ai hơn, ai kém. Rồi triều đình sẽ biết tay ta”.
Tóm tắt nội dung văn bản:
2. Khám phá chi tiết văn bản
2. Khám phá chi tiết văn bản
2.1. Bối cảnh lịch sử:
- Giặc Nguyên lăm le xâm lược nước ta. - Vua mở hội nghị tại bến Bình Than để lấy ý kiến chính sách đối phó với giặc Nguyên đang lăm le xâm lược. - Quang cảnh, không khí ở hội ghị rất trang nghiêm.
- Tình hình quốc gia đang cấp bách.
Khám phá chi tiết văn bản
2. Khám phá chi tiết văn bản
2.2. Nhân vật Trần Quốc Toản
Ảnh
Khám phá chi tiết văn bản
Ảnh
2. Khám phá chi tiết văn bản
2.2. Nhân vật Trần Quốc Toản
Khám phá chi tiết văn bản
Ảnh
2. Khám phá chi tiết văn bản
2.2. Nhân vật Trần Quốc Toản
Ảnh
Khám phá chi tiết văn bản
Diễn biến tâm lí Trần Quốc Toản khi bóp nát quả cam
2. Khám phá chi tiết văn bản
2.2. Nhân vật Trần Quốc Toản
-> Ý nghĩa: Chi tiết bất ngờ, hấp dẫn. Hoài Văn tức giận vì sự cười nhạo, coi thường của người khác. Đồng thời, thể hiện lòng yêu nước, căm thù giặc sâu sắc và ý chí quyết tâm đánh giặc.
Ảnh
Khám phá chi tiết văn bản
2. Khám phá chi tiết văn bản
2.3. Nhân vật vua Thiệu Bảo
-> Vua Thiệu Bảo là vị vua ôn tồn, thấu hiểu, thông minh sáng suốt, biết nhìn người, biết trân trọng những tấm lòng của người trẻ giành cho đất nước.
Ảnh
III. TỔNG KẾT
Tổng kết
III. Tổng kết
Hình vẽ
Hình vẽ
IV. LUYỆN TẬP
Luyện tập
BT VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC (trang 15 sgk Ngữ văn 8 Tập 1) Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) phân tích chi tiết Trần Quốc Toản bóp nát quả cam.
Ảnh
Bài tham khảo
Đoạn văn tham khảo Được đọc cuốn Lá cờ thiêu sáu chữ vàng cũng đã lâu rồi, nhưng trong tâm trí em như đang phấp phới lá cờ trận đỏ chói của người thiếu niên mười sáu tuổi đánh quân Nguyên tự thuở nào “căng phồng lên trong gió hè lồng lộng thổi… đi mãi, đi mãi tới những nơi nào còn có bóng quân Nguyên”. Từ vài dòng còn ghi trên trang lịch sử, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng đã làm sống dậy thật đẹp cả một trang anh hùng trong một triều đại anh hùng, in đậm trong em hình ảnh người thiếu niên anh hùng Trần Quốc Toản bóp nát quả cam. Lúc này đây, tâm trạng của Hoài Văn Hầu vừa tức vừa hờn vừa tủi, bởi tuy được ban cam quý nhưng việc nước vẫn không được bàn. Nhưng uất nhất là đám quân Thánh Dực cũng khúc khích cười chế nhạo. Từ đó, người thiếu niên anh hùng nhen nhóm những hy vọng đầu tiên cho chiêu binh mãi mã đánh bại quân giặc. Điều đó cho em thấy không chỉ gan to, chí quyết của một Hoài Văn, mà còn khiến em hết sức tự hào với tráng khí nhà Trần. Trần Quốc Toản không chỉ thể hiện nhiệt tình cao quý ấy bằng lời, mà còn tự nguyện thể hiện nó bằng hành động, trước hết bằng cử chỉ đã được ghi lại sáng ngời trong lịch sử sách; sức phẫn nộ, chí diệt thù đã chuyển một phần thành năng lượng bóp nát quả cam vua ban trong tay lúc nào không biết!
VẬN DỤNG
Câu 1
(1) Tìm câu thơ về các nhân vật lịch sử trong văn bản “Phá cường địch, báo hoàng ân” Cờ hiệu tung bay giữa bụi trần Bóp nát quả cam, đòi đánh giặc Dựng cờ tụ nghĩa, quyết ra quân Bạch Đằng chém tướng, uy danh Việt Trận chiến diệt binh, xuất nhập thần Quốc Toản, thiếu niên ngời dũng khí Danh thơm truyền tụng mãi muôn Xuân”
Câu 2
Ảnh
(2) SÂN KHẤU HÓA ĐOẠN TRÍCH (HS thực hiện theo nhóm 4)
Trò chơi củng cố
Trò chơi củng cố
Bài kiểm tra tổng hợp
Câu 1: Truyện lịch sử là gì? - A. Là tác phẩm truyện tái hiện những sự kiện, nhân vật ở một thời kì, một giai đoạn cụ thể. - true - B. Là những gì xảy ra trong quá khứ. - false - C. Là một chuỗi các sự kiện xảy ra trong hiện tại và tương lai. - false - D. Là tình hình chính trị của quốc gia, dân tộc. - false - false - false
Câu 2: Tác giả của “Lá cờ thêu sáu chữ vàng” là ai? - A. Nguyễn Huy Tưởng. - true - B. Xuân Diệu. - false - C. Tố Hữu. - false - D. Nguyễn Du. - false - false - false
Câu 3: Đâu là quê hương của Nguyễn Huy Tưởng? - A. Hồ Chí Minh. - false - B. Nghệ An. - false - C. Quảng Ninh. - false - D. Hà Nội. - true - false - false
Câu 4: Phong cách sáng tác của Nguyễn Huy Tưởng? - A. Nguyễn Huy Tưởng có thiên hướng khai thác đề tài lịch sử. - true - B. Nguyễn Huy Tưởng luôn hướng về những người nghèo, những người bất hạnh. - false - C. Nguyễn Huy Tưởng đề cao giá trị con người. - false - D. Nguyễn Huy Tưởng là nhà tư tưởng lớn, thấm sâu tư tưởng đạo lý Nho gia. - false - false - false
Dặn dò
Dặn dò
Ảnh
Kết thúc
Kết thúc
Ảnh