BÀI 9. HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
Trang bìa
Trang bìa
Ảnh
VĂN BẢN 1: BÀI 9. HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ
I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
Video
Trải nghiệm cùng văn bản
Ảnh
Trải nghiệm cùng văn bản
Ảnh
Đọc văn bản
Trả lời các câu hỏi theo dõi và suy luận
I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
1. Tác giả
Ngô gia văn phái
Là một nhóm các nhà văn Việt Nam thuộc dòng họ Ngô Thì ở làng Tả Thanh Oai , huyện Thanh Oai, trấn Sơn Nam  (nay thuộc huyện Thanh Trì, Hà Nội ). Ngô Chi Thất và Ngô Trân là người đề xướng và dựng nên Văn phái, về sau được mệnh danh là Ngô gia văn phái, gồm 20 tác giả thuộc 9 thế hệ, trên dưới 200 năm, từ đầu thế kỷ thứ 17 đến đầu thế kỷ thứ 20.
1. Tác giả:
2. Tác phẩm
2. Tác phẩm
Hình vẽ
In trong Hoàng lê nhất thống chí
Hình vẽ
Truyện lịch sử
Ảnh
II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
Suy ngẫm
Ảnh
II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
1. Cốt truyện, các tuyến sự kiện
1. Cốt truyện, các tuyến sự kiện
Câu hỏi
Vẽ sơ đồ tóm tắt chuỗi sự kiện chính trong đoạn trích Hồi thứ hai và hồi thứ mười bốn. Chỉ ra mối liên hệ giữa hai đoạn trích.
Cốt truyện, các tuyến sự kiện
Ảnh
* Mối liên hệ giữa hai đoạn trích
Ảnh
* Mối liên hệ giữa hai đoạn trích
Ảnh
Giữa các sự kiện trong Hồi thứ hai và Hồi thứ mười bốn có mối quan hệ nhân quả.
Ảnh
Hai hồi là hai tuyến truyện có tính độc lập nhất định nhưng liên quan mật thiết với nhau.
Ảnh
* Mối liên hệ giữa hai đoạn trích
* Mối liên hệ giữa hai đoạn trích
- Hai hồi là hai tuyến truyện có tính độc lập nhất định nhưng liên quan mật thiết với nhau. (1) tuyến thứ nhất là chuỗi sự kiện diễn ra nơi phủ chúa – cung vua (trong đoạn trích tập trung vào chuỗi sự kiện kiêu binh nổi loạn giết Quận Huy, truất ngôi Trịnh Cán, đưa Trịnh Tông lên ngôi); (2) tuyến thứ hai là chuỗi sự kiện về cuộc xâm lược nước ta của nhà Thanh; Vua Quang Trung đại phá quân Thanh; sự thảm bại và cuộc trốn chạy của đội quân xâm lược nhà Thanh và vua tôi Lê Chiêu Thống (trong đoạn trích tập trung vào cuộc đại phá quân Thanh của Vua Quang Trung).
* Mối liên hệ giữa hai đoạn trích
* Mối liên hệ giữa hai đoạn trích
- Mặt khác, giữa các sự kiện trong Hồi thứ hai và Hồi thứ mười bốn có mối quan hệ nhân quả giữa các sự kiện trong Hồi thứ hai và Hồi thứ mười bốn. Chẳng hạn: Sự lục đục trong phủ chúa; xung đột quyền lợi giữa phủ chúa – cung vua và nỗi sợ hãi trước sức mạnh của Vua Quang Trung, nhà Tây Sơn (nguyên nhân) dẫn đến sự cầu viện nhà Thanh của Vua Lê Chiêu Thống (kết quả); cuộc xâm lược của đội quân nhà Thanh cùng sự bạc nhược, phản trắc của vua tôi Lê Chiêu Thống (nguyên nhân) dẫn đến việc Quang Trung lên ngôi vua, tiến quân ra Bắc, đại phá quân Thanh (kết quả).
2. Nhân vật Vua Quang Trung
Ảnh
Nét tính cách nổi bật của nhân vật Vua Quang Trung được thể hiện trong văn bản là gì? Phân tích một số chi tiết tiêu biểu để làm nổi bật nét tính cách ấy.
Ảnh
2. Nhân vật Vua Quang Trung, nghệ thuật kể chuyện, tình cảm của tác giả
a, Nhân vật vua Quang Trung
Ảnh
Vị hoàng đế/ người anh hùng “trăm trận trăm thắng”.
Ảnh
Nhà cầm quân tài ba, mưu lược.
Ảnh
Nhà chỉ huy quân sự tự tin, quyết đoán.
a. Nhân vật vua Quang Trung
Ảnh
b. Nghệ thuật kể chuyện
Nhận xét về nghệ thuật kể chuyện của tác giả (chú ý cách sử dụng ngôi kể, kết hợp lời của người kể chuyện và lời của nhân vật,... ).
b. Nghệ thuật kể chuyện
Nghệ thuật kể chuyện
Ảnh
Tác giả sử dụng ngôi kể thứ ba kết hợp với lời kể của các nhân vật để cho ta thấy được câu chuyện đa chiều và tường minh hơn. Không gian câu chuyện cũng được mở rộng ra , thông qua lời từng nhân vật ta thấy được tính cách và con người con của vua Quang Trung toàn diện hơn, đặc sắc hơn. .
b. Nghệ thuật kể chuyện
Ảnh
C. Tình cảm của tác giả
C. Tình cảm của tác giả
So sánh thái độ, tình cảm của tác giả khi viết về Vua Quang Trung – nghĩa quân Tây Sơn và về anh em Trịnh Tông – đám kiêu binh; Lê Chiêu Thống, Tôn Sĩ Nghị và đội quân xâm lược nhà Thanh. Theo em, cách thể hiện thái độ như vậy có phù hợp với truyện lịch sử hay không? Vì sao?
Phiếu học tập
PHIẾU HỌC TẬP
Ảnh
Phiếu học tập
Ảnh
PHIẾU HỌC TẬP
Ảnh
nể trọng, ngợi ca
phê phán
phê phán, chế giễu
Cách tường thuật, miêu tả tính kỉ luật, dũng mãnh, cách thể hiện chân dung Hoàng đế Quang Trung như một anh hùng chiến trận, một vị vua mưu lược, bách chiến bách thắng,…
Cách tường thuật, miêu tả cảnh kiêu binh phò Trịnh Tông lên ngôi như một trò hề khôi hài, chưa từng thấy trong các nghi lễ đăng quang của hoàng đế,…
Cách tường thuật, miêu tả các cảnh thua trận, đặc biệt là cảnh chạy trốn nhục nhã của chúng.
Cách thể hiện thái độ phù hợp với truyện lịch sử.
Nhận xét
Nhận xét
- Cách thể hiện thái độ phù hợp với truyện lịch sử. - Vì : Truyện lịch sử tuy rất coi trọng tính xác thực của các thông tin khách quan liên quan đến các sự kiện, nhân vật lịch sử, nhưng cũng chấp nhận cái nhìn/ cách nhìn lịch sử theo quan điểm, thái độ của tác giả. Theo đó, cũng chấp nhận việc tác giả bộc lộ tình cảm, cảm xúc theo cách riêng. Thái độ phê phán, tố cáo của tác giả với đội quân xâm lược nhà Thanh thể hiện chủ nghĩa yêu nước, lập trường dân tộc và rất rạch ròi. Ngô Gia văn phái tuy có tư tưởng phò Lê nhưng không vì thế mà không phô bày tội trạng của vua tôi Lê Chiêu Thống hay không thừa nhận, khẳng định công trạng lịch sử của Vua Quang Trung.
3. Nhận thức về nhân vật, bối cảnh
Ảnh
Qua văn bản, em hiểu thêm điều gì về Vua Quang Trung và cuộc kháng chiến chống quân Thanh của nhân dân ta?
Ảnh
3. Nhận thức về nhân vật, bối cảnh
Phiếu học tập
Ảnh
PHIẾU HỌC TẬP
Ảnh
Là người anh hùng dân tộc đã lập nên kì tích xưa nay chưa từng có: với nghệ thuật dùng binh, tài thao lược, chỉ trong năm ngày đã đập tan đội quân xâm lược nhà Thanh, đuổi chúng về nước,…
Cho dù vua tôi Lê Chiêu Thống hèn hạ, “ôm chân” nhà Thanh xâm lược, quan dân ta thời ấy vẫn nêu cao tinh thần yêu nước, ý chí độc lập tự cường và truyền thống đấu tranh bất khuất dưới sự lãnh đạo của Vua Quang Trung.
4. Sự khác biệt giữa cốt truyện đa tuyến và đơn tuyến
So sánh cốt truyện trong văn bản trên đây với cốt truyện trong một văn bản mà em đã đọc, chỉ ra điểm khác biệt và điểm tương đồng (nếu có) giữa cốt truyện đa tuyến với cốt truyện đơn tuyến.
4. Sự khác biệt giữa cốt truyện đa tuyến và đơn tuyến
III. TỔNG KẾT
Tổng kết
1. Nội dung: Văn bản đã ghi lại lịch sử hào hùng của dân tộc ta,  tái hiện chân thực hình ảnh người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ qua chiến công thần tốc đại phá quân Thanh, sự thảm hại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống.
Ảnh
2. Nghệ thuật: - Khắc họa hình tượng Nguyễn Huệ một cách rõ nét, mang đậm màu sắc sử thi. -Kể lại các sự kiện một cách rành mạch, chân thực, khách quan, kết hợp yếu tố miêu tả với biện pháp nghệ thuật so sánh, đối lập.
LUYỆN TẬP
Trò chơi
Bài kiểm tra tổng hợp
Văn Hoàng Lê nhất thống chí thuộc thể loại nào? - A. Truyện ngắn - false - B. Truyện lịch sử - true - C. Truyền thuyết - false - D. Truyện ngắn - false - false - false
Đoạn trích Hoàng Lê nhất thống chí thuộc hồi thứ bao nhiêu? - A. Hồi thứ 2 - false - B. Hồi thứ 14 - false - C. Hồi thứ 12 - false - D. Hồi thứ 2 và hồi thứ 14 - true - false - false
Cuộc chiến của vua Quang Trung trước giặc nào của Trung Quốc? - A. GiặcThanh - true - B. Giặc Minh - false - C. Giặc Ngô - false - D. Giặc Hán - false - false - false
Thái độ của vua tôi Lê Chiêu Thống khi giặc Thanh bị tiêu giệt? - A. Vua tôi Lê Chiêu Thống xin cầu hòa trước vua Quang Trung - false -  B. Vua tôi Lê Chiêu Thống chịu trận trước quân Tây Sơn - false - C. Vua tôi Lê Chiêu Thống chạy trốn - true - D. Cả 3 đáp án trên - false - false - false
VẬN DỤNG
Vận dụng
Ảnh
VẬN DỤNG
Vận dụng
Ảnh
Vận dụng
Dựa vào văn bản, hãy viết đoạn văn ngắn miêu tả lại chiến công thần tốc đại phá quân Thanh của vua Quang Trung từ tối 30 đến ngày mồng 5 tháng Giêng năm Kỷ Dậu (1789).
Gợi ý
Gợi ý: Chỉ trong vỏn vẹn mười ngày từ tối 30 đến mùng 5 tháng Giêng năm Kỷ Dậu (1789), nghĩa quân của Quang Trung đã chiến đấu và chiến thắng hơn hai mươi vạn quân Thanh. Đầu tiên, nghĩa quân tấn công nghĩa binh trấn thủ ở sông Gián, bắt sống không để sót một tên, ngăn cản chúng báo tin cho quân đội ở hai đồn Hà Hồi và Ngọc Hồi. Đến nửa đêm ngày mùng 3, vua Quang Trung dẫn binh lính tiến đánh và giành được Hà Hồi, tịch thu hết lương thực và vũ khí của kẻ thù. Đến ngày mùng 5 thì quân ta giành được đồn Ngọc Hồi. Chủ tướng giặc là Tôn Sĩ Nghị trước đó nghe tin cấp báo đã chạy trốn. Vua Lê Chiêu Thống ở trong cung nghe tin cũng tìm cách thoát chạy trong tình cảnh hết sức thảm hại. Nghĩa quân của ta đã dẹp tan quân Thanh, giành lại được kinh thành Thăng Long.
Dặn dò
Dặn dò
Ảnh
Kết thúc
Kết thúc
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Ảnh
Hình vẽ
Ảnh
Ảnh
Ảnh